“Trạm Kinh Bắc” - Khi di sản “sống lại” qua góc nhìn của Gen Z

Ngày 7/6 vừa qua, sự kiện “Trạm Kinh Bắc” đã diễn ra tại Học viện Thanh thiếu niên Việt Nam (Hà Nội), thu hút hơn 600 người tham gia. Chương trình mang đến không gian trải nghiệm văn hóa truyền thống theo hướng hiện đại, góp phần đưa di sản đến gần hơn với giới trẻ thông qua mô hình đa giác quan kết hợp công nghệ.

Nhằm quảng bá và lan tỏa các giá trị văn hóa đặc sắc của vùng đất Kinh Bắc, sự kiện tái hiện không gian văn hóa giàu bản sắc thông qua ba khu vực trải nghiệm gồm “Trạm Ký Ức Xưa”, “Trạm Làng Nghề Xưa” và “Trạm Vị Kinh Bắc”. Tại đây, người tham gia được tiếp cận các di sản tiêu biểu như dân ca Quan họ, tranh dân gian Đông Hồ, làng nghề truyền thống và văn hóa ẩm thực Bắc Ninh thông qua các hoạt động tương tác trực tiếp.

dscf8900-1780938723.JPG
Không gian “Trạm Làng Nghề” tái hiện các nghề truyền thống vùng Kinh Bắc. (Ảnh: BTC)

Tại “Trạm Ký Ức Xưa”, người trẻ được tự tay têm trầu cánh phượng, khoác lên mình trang phục Quan họ và hóa thân thành liền anh, liền chị. Đến với “Trạm Làng Nghề Xưa”, các bạn có cơ hội trải nghiệm in tranh Đông Hồ; se hương đen làng Chóa; tô, chuốt gốm Phù Lãng, qua đó hiểu rõ hơn về giá trị của các nghề thủ công truyền thống. Trong khi đó, “Trạm Vị Kinh Bắc” đưa người tham gia khám phá văn hóa ẩm thực đặc trưng của vùng đất quan họ.

 

img-9523-1780938723.JPG
img-9522-1780938723.JPG
Nghệ nhân hướng dẫn các bạn trẻ têm trầu cánh phượng tại không gian “Trạm Ký Ức Xưa”. (Ảnh: BTC)

Điểm nhấn của chương trình là không gian “Trạm Âm Quan họ” với phần giao lưu và trình diễn dân ca Quan họ do Nghệ sĩ Ưu tú Trung Kiên và Nghệ sĩ Nhân dân Thúy Hường thể hiện. Những làn điệu Quan họ mượt mà, sâu lắng đã tạo nên không khí đậm đà bản sắc văn hóa Kinh Bắc, nhận được sự hưởng ứng tích cực từ người tham dự.

screenshot-2026-06-09-001436-1780938892.png
NSND Thúy Hường biểu diễn Quan họ tại sân khấu “Trạm Kinh Bắc”. (Ảnh: BTC)

Không chỉ dừng lại ở trải nghiệm trực tiếp, “Trạm Kinh Bắc” còn ứng dụng công nghệ trí tuệ nhân tạo (AI) thông qua mô hình chatbot “liền chị Quan họ” có khả năng tương tác và giải đáp thông tin về văn hóa Kinh Bắc. Đây là điểm mới giúp di sản tiếp cận người trẻ bằng chính công cụ quen thuộc trong đời sống số, đồng thời vẫn giữ được tinh thần nguyên bản của văn hóa truyền thống.

Nhiều bạn trẻ tham gia bày tỏ sự thích thú khi lần đầu được trải nghiệm văn hóa Kinh Bắc theo cách trực quan và sinh động. Bạn Nguyễn Thị Thành, sinh viên năm ba Học viện Báo chí và Tuyên truyền chia sẻ: “Điều em ấn tượng nhất là được trực tiếp tham gia các hoạt động thay vì chỉ quan sát. Khi tự mình trải nghiệm, em cảm nhận rõ hơn giá trị văn hóa phía sau và thấy di sản trở nên gần gũi hơn rất nhiều”.

dscf8825-1780938723.JPG
Nhiều bạn trẻ đã xếp hàng tham gia sự kiện. (Ảnh: BTC)

Chia sẻ về ý tưởng dự án, bạn Âu Quốc Khánh, Trưởng ban tổ chức cho biết “Trạm Kinh Bắc” xuất phát từ trăn trở làm sao để văn hóa truyền thống không chỉ được gìn giữ mà còn thực sự sống trong đời sống người trẻ. Mục tiêu của dự án không chỉ là quảng bá văn hóa Bắc Ninh mà còn nhằm khơi dậy niềm tự hào dân tộc, giúp giới trẻ nhận ra rằng văn hóa truyền thống vẫn hiện diện và có thể đồng hành cùng đời sống hiện đại.

Về quá trình thực hiện, Ban Tổ chức cho biết khó khăn lớn nhất là tái hiện tinh thần văn hóa Kinh Bắc một cách chân thực nhưng vẫn hấp dẫn với người trẻ. Nhóm đã dành nhiều thời gian nghiên cứu tư liệu, tham khảo ý kiến chuyên gia, nghệ nhân và luôn đặt yếu tố tôn trọng giá trị nguyên bản lên hàng đầu. Thay vì chỉ trưng bày, mỗi “trạm” được thiết kế như một câu chuyện văn hóa sống động, nơi người tham gia được trực tiếp trải nghiệm và “sống cùng” di sản.

Sự kiện “Trạm Kinh Bắc” khép lại với nhiều dấu ấn tích cực, không chỉ lan tỏa vẻ đẹp văn hóa Bắc Ninh mà còn mở ra không gian kết nối giữa di sản và thế hệ trẻ trong đời sống đương đại.

Thanh Vy, Hà Vy