Có những quyết định làm cha mẹ đưa ra không phải vì không thương con, mà bởi cuộc sống đôi khi buộc người lớn phải chọn giữa hai điều đều khó khăn như nhau. Với nhiều gia đình trẻ, gửi con về quê nhờ ông bà chăm sóc trong lúc bố mẹ đi làm xa là giải pháp quen thuộc. Ai cũng nghĩ chỉ cần con được ăn no, ngủ đủ, lớn lên khỏe mạnh là yên tâm. Nhưng đến khi gặp lại con sau một quãng thời gian dài, không ít người mới nhận ra: chăm một đứa trẻ chưa bao giờ chỉ là chuyện cho ăn thật nhiều.
Câu chuyện của chị Cao (Trung Quốc) gần đây đã khiến nhiều bậc phụ huynh suy ngẫm. Vì áp lực công việc và cuộc sống ở thành phố, chị quyết định gửi con gái nhỏ về quê sống cùng bà ngoại trong vòng 6 tháng. Đó không phải lựa chọn dễ dàng. Ngày đưa con đi, chị đã đắn đo rất lâu nhưng vẫn tự trấn an bản thân rằng ở với bà sẽ tốt hơn cảnh con theo mẹ tất bật sớm tối.
Bà ngoại vốn có kinh nghiệm chăm trẻ, lại dành hết tình yêu thương cho cháu nên chị Cao hoàn toàn tin tưởng. Những tháng đầu xa con, ngày nào chị cũng gọi điện hỏi han. Đầu dây bên kia, bà luôn vui vẻ báo rằng cháu ăn ngon, ngủ khỏe, ngày càng bụ bẫm hơn. Thỉnh thoảng nhìn con qua màn hình điện thoại, chị thấy con vẫn cười tươi nên dần yên lòng.
Cho đến ngày công việc ổn định hơn và chị quyết định về quê đón con. Suốt quãng đường trở về, chị chỉ nghĩ đến khoảnh khắc được ôm lại cô con gái nhỏ xinh, lanh lợi ngày nào. Nhưng khi vừa bước xuống xe, nhìn thấy đứa trẻ đứng trước sân, chị đứng sững.
Đó đúng là con gái chị, nhưng cũng không còn là cô bé chị nhớ. Gương mặt con tròn lên rõ rệt, phần má phúng phính quá mức, thân hình nặng nề hơn trước, cổ gần như không còn nhìn thấy rõ. Đứa trẻ mới xa mẹ vài tháng, nhưng ngoại hình thay đổi đến mức người mẹ phải dụi mắt nhiều lần mới tin.
Chị bật khóc vì cảm giác áy náy, thương con và tự trách bản thân cùng lúc ùa đến. Chị nhận ra trong suy nghĩ của bà ngoại, cháu càng ăn được nhiều càng khỏe, càng mũm mĩm càng đáng yêu. Nhưng đôi khi tình thương thiếu kiến thức, lại vô tình tạo ra áp lực cho cơ thể non nớt của trẻ. Sau lần đó, chị quyết định đón con lên thành phố và trực tiếp đồng hành cùng con.
Nuôi dạy một đứa trẻ khỏe mạnh, hồng hào luôn là mong muốn chung của cả gia đình. Tuy nhiên, cùng với sự thay đổi của thời đại, quan niệm nuôi con cũng cần được điều chỉnh cho phù hợp. Việc coi “em bé mũm mĩm” là chuẩn mực sức khỏe, không còn hoàn toàn đúng trong bối cảnh khoa học hiện đại.
Thực tế, thừa cân ở trẻ nhỏ có thể gây ra nhiều ảnh hưởng tiêu cực.
- Thứ nhất, trẻ thừa cân thường hạn chế vận động, từ đó cản trở sự phát triển thể chất.
Theo bác sĩ Bao Xiulan, Trưởng khoa Nhi của Bệnh viện Đại học Y Liên hợp Bắc Kinh, trẻ béo phì quá mức thường gặp khó khăn khi lật người, ngồi dậy hay tập đi. Trọng lượng cơ thể dư thừa còn có thể gây áp lực lên xương và bàn chân, làm tăng nguy cơ bàn chân bẹt và các vấn đề vận động khác.
Bên cạnh đó, các nhà tâm lý học cho rằng trẻ sơ sinh phát triển trí não thông qua việc bò, chạm, cầm nắm và di chuyển. Khi hoạt động thể chất bị hạn chế, quá trình phát triển nhận thức và trí tuệ cũng có nguy cơ chậm lại.
- Thứ hai, béo phì sớm làm tăng nguy cơ bệnh tật lâu dài.
Trẻ thừa cân thường có sức đề kháng kém hơn, dễ mắc các bệnh hô hấp và nhiễm trùng. Đặc biệt, tế bào mỡ có “trí nhớ”, một khi hình thành quá nhiều từ giai đoạn sơ sinh sẽ làm tăng nguy cơ béo phì mãn tính sau này, kéo theo các bệnh như rối loạn đường huyết, huyết áp cao khi trưởng thành.
Vì vậy, thừa cân không phải là điều đáng tự hào, và mâu thuẫn trong cách nuôi con giữa hai thế hệ cần được giải quyết bằng sự thấu hiểu, đối thoại và kiến thức khoa học.
Để xây dựng một môi trường nuôi dạy con cái hài hòa, gia đình cần:
- Thứ nhất, làm rõ và thống nhất quan điểm nuôi dạy con. Các cuộc trao đổi thẳng thắn trong gia đình là cần thiết, để mỗi người đều được bày tỏ suy nghĩ và cùng nhau tìm ra tiếng nói chung, tránh để mâu thuẫn tích tụ.
- Thứ hai, cùng học hỏi và trưởng thành. Nuôi dạy con không phải trách nhiệm của riêng ai. Cha mẹ trẻ cần nhẹ nhàng chia sẻ kiến thức khoa học với ông bà, cùng nhau đọc sách, nghe chuyên gia tư vấn hoặc xem các nội dung phù hợp, để cả gia đình cùng tiến bộ.
Chỉ khi các thế hệ biết lắng nghe và đồng hành cùng nhau, việc nuôi con mới thực sự trở thành hành trình yêu thương trọn vẹn, thay vì là nguồn cơn của những tổn thương không đáng có.
