Khi mua, sơ chế và bảo quản thực phẩm hằng ngày, nhiều người chỉ nhìn bề ngoài mà bỏ qua nguy cơ thực phẩm đã biến chất hoặc phát sinh các chất độc hại. Có những loại thực phẩm dù được nấu ở nhiệt độ cao, độc tố vẫn không bị phá hủy. Nếu ăn trong thời gian dài có thể gây tổn thương đường tiêu hóa, gan, thận và ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe.
Dưới đây là 2 loại thực phẩm phổ biến rất dễ bị ăn nhầm khi đã hỏng. Bài viết sẽ hướng dẫn cách nhận biết, phân tích tác hại của những cách sử dụng sai lầm, đồng thời giới thiệu một số món ăn an toàn giúp bạn tránh những "cái bẫy" trong ăn uống, bảo vệ sức khỏe cho cả gia đình.
1. Khoai tây mọc mầm hoặc chuyển sang màu xanh
Khoai tây bảo quản không đúng cách rất dễ mọc mầm hoặc phần vỏ chuyển sang màu xanh. Khi đó, củ khoai sẽ sinh ra một lượng lớn solanine (độc tố khoai tây).
Đây là loại độc tố chịu nhiệt rất tốt, nên các phương pháp nấu thông thường như hấp, luộc hay xào đều không thể phân hủy được. Sau khi ăn phải, người dùng có thể bị buồn nôn, đau bụng, tiêu chảy; nếu sử dụng lâu dài còn làm tăng gánh nặng chuyển hóa cho gan và thận.
Ngay cả khi đã cắt bỏ mầm và gọt sạch phần vỏ xanh, độc tố cũng có thể đã lan vào toàn bộ củ khoai. Vì vậy, không nên tiếp tục sử dụng loại khoai này.
Cách bảo quản để tránh mọc mầm
Bảo quản khoai ở nơi khô ráo, thoáng mát, tối, nhiệt độ khoảng 7–10°C.
Không để khoai tiếp xúc trực tiếp với ánh sáng vì ánh sáng thúc đẩy hình thành chất diệp lục (làm vỏ xanh) và tăng tích tụ solanine.
Không để khoai chung với hành tây, vì khí ethylene và độ ẩm có thể khiến khoai nhanh mọc mầm hơn.
2. Mộc nhĩ khô hoặc nấm tuyết khô bị mốc
Mộc nhĩ khô và nấm tuyết nếu bị ẩm sẽ rất dễ phát triển nấm mốc, từ đó sinh ra axit bongkrekic (Bongkrekic acid) – một loại độc tố cực kỳ nguy hiểm.
Độc tố này có khả năng chịu nhiệt rất cao, không thể bị loại bỏ bằng cách hấp, luộc hay xào ở nhiệt độ cao. Nếu vô tình ăn phải, người dùng có thể bị tổn thương nghiêm trọng đường tiêu hóa và các cơ quan nội tạng.
Chỉ cần thực phẩm xuất hiện vài đốm mốc, có cảm giác nhớt khi sờ hoặc có mùi chua, ôi thiu thì nên bỏ toàn bộ, tuyệt đối không tiếc rẻ hay cắt bỏ phần hỏng để tiếp tục sử dụng.
Để mộc nhĩ khô và nấm tuyết khô không bị mốc, điều quan trọng nhất là giữ thực phẩm luôn khô ráo, kín khí và tránh ẩm. Dưới đây là những cách bảo quản hiệu quả:
- Bảo quản trong hộp hoặc túi kín
Sau khi mở bao bì, chuyển mộc nhĩ hoặc nấm tuyết sang hộp thủy tinh có nắp kín hoặc túi zip khóa kín.
Có thể cho thêm gói hút ẩm thực phẩm để hạn chế hơi nước.
- Để ở nơi khô ráo, thoáng mát
Cất ở tủ bếp hoặc ngăn đựng thực phẩm khô, tránh nơi có độ ẩm cao như gần bồn rửa, bếp nấu hoặc cửa sổ.
Tránh ánh nắng trực tiếp vì nhiệt độ thay đổi có thể làm ngưng tụ hơi nước trong hộp.
- Bảo quản trong tủ lạnh nếu khí hậu nóng ẩm
Ở những nơi có độ ẩm cao hoặc vào mùa nồm, có thể bảo quản trong ngăn mát tủ lạnh.
Thực phẩm cần được đựng trong hộp hoặc túi kín hoàn toàn để tránh hút ẩm và hấp thụ mùi từ các thực phẩm khác.
- Không dùng tay ướt để lấy thực phẩm
Luôn dùng tay khô hoặc dụng cụ sạch, khô để lấy mộc nhĩ, nấm tuyết.
Sau khi lấy xong phải đóng kín ngay.
- Chỉ ngâm lượng vừa đủ dùng
Chỉ ngâm lượng cần chế biến trong một bữa ăn.
Không nên ngâm quá lâu ở nhiệt độ phòng, đặc biệt trong thời tiết nóng. Sau khi ngâm nở, nên chế biến ngay.
