Chi phí thuốc điều trị luôn là một trong những áp lực lớn nhất đối với bệnh nhân ung thư, đặc biệt với những trường hợp phải điều trị kéo dài bằng thuốc đích, thuốc miễn dịch hoặc các liệu pháp sinh học thế hệ mới. Nhiều loại thuốc hiện có giá từ vài chục đến hàng trăm triệu đồng mỗi tháng, vượt quá khả năng chi trả của không ít gia đình.
Từ thực tế này, cử tri nhiều địa phương đã kiến nghị Bộ Y tế mở rộng phạm vi thanh toán của BHYT đối với các thuốc điều trị ung thư, đồng thời bảo đảm nguồn cung thuốc đầy đủ để người bệnh được tiếp cận điều trị kịp thời.
Dự kiến bổ sung nhiều thuốc ung thư giá cao vào danh mục BHYT
Theo Bộ Y tế, danh mục thuốc thuộc phạm vi hưởng của người tham gia BHYT hiện được quy định tại Thông tư 20/2022 với 1.037 hoạt chất, thuốc hóa dược và sinh phẩm thuộc 27 nhóm thuốc lớn, cùng 59 thuốc phóng xạ và chất đánh dấu. Trong đó có 76 hoạt chất thuộc nhóm thuốc điều trị ung thư và điều hòa miễn dịch.
Tuy nhiên, trước nhu cầu điều trị ngày càng tăng và sự xuất hiện của nhiều thuốc mới, Bộ Y tế đang rà soát, sửa đổi danh mục này theo hướng mở rộng quyền lợi cho người bệnh.
Theo Báo Người lao động, dự thảo thông tư mới dự kiến bổ sung khoảng 84 thuốc vào danh mục BHYT thanh toán, trong đó có khoảng 30 thuốc điều trị ung thư. Đây là nhóm thuốc được đề xuất bổ sung nhiều nhất, chủ yếu là các thuốc phát minh mới như thuốc điều trị đích, kháng thể đơn dòng và thuốc miễn dịch.
Một số loại thuốc có giá từ 50-60 triệu đồng mỗi lọ dự kiến sẽ được quỹ BHYT thanh toán từ 30% đến 70% chi phí điều trị. Nếu được thông qua, đây sẽ là bước tiến đáng kể trong việc nâng cao khả năng tiếp cận các phác đồ điều trị tiên tiến cho bệnh nhân ung thư tại Việt Nam.
Theo Bộ Y tế, việc bổ sung các thuốc mới không chỉ giúp các bác sĩ có thêm lựa chọn điều trị mà còn góp phần giảm đáng kể chi phí từ tiền túi của người bệnh, đặc biệt với nhóm bệnh nhân phải điều trị lâu dài.
Hoàn thiện cơ chế hỗ trợ thuốc miễn phí
Song song với việc mở rộng quyền lợi BHYT, Bộ Y tế cũng vừa ban hành Thông tư số 16/2026/TT-BYT quy định về chương trình hỗ trợ thuốc miễn phí cho các cơ sở khám, chữa bệnh để điều trị cho người bệnh.
Được biết, thông tư được xây dựng nhằm tạo hành lang pháp lý thống nhất cho việc tiếp nhận, quản lý và sử dụng thuốc do các doanh nghiệp dược hỗ trợ miễn phí, bảo đảm công khai, minh bạch, an toàn và đúng quy định chuyên môn.
Theo quy định mới, các chương trình hỗ trợ thuốc miễn phí sẽ được thực hiện trên cơ sở thỏa thuận giữa cơ sở kinh doanh dược và cơ sở khám chữa bệnh. Việc hỗ trợ thuốc phải hoàn toàn miễn phí, không kèm theo điều kiện thương mại và không được tác động đến quyết định chuyên môn của bác sĩ trong quá trình điều trị.
Đáng chú ý, phạm vi chương trình hỗ trợ thuốc được mở rộng không chỉ đối với thuốc phát minh, biệt dược gốc như trước đây mà còn bao gồm cả thuốc generic. Điều này được kỳ vọng sẽ gia tăng cơ hội tiếp cận thuốc cho nhiều nhóm bệnh nhân hơn.
Bộ Y tế cũng khuyến khích các doanh nghiệp tham gia hỗ trợ phần chi phí còn lại đối với những loại thuốc mà BHYT chỉ thanh toán một phần. Đây được xem là giải pháp giúp giảm mức đồng chi trả, nhất là với các thuốc điều trị ung thư có giá thành cao.
Giảm gánh nặng tài chính cho người bệnh
Theo thống kê của Bộ Y tế, thuốc luôn chiếm tỷ trọng lớn nhất trong cơ cấu chi khám chữa bệnh BHYT. Năm 2024, quỹ BHYT đã chi hơn 50.700 tỷ đồng cho thuốc, tương đương 31,2% tổng chi khám chữa bệnh. Báo Người lao động cũng chỉ ra rằng, riêng nhóm thuốc điều trị ung thư và điều hòa miễn dịch, số tiền quỹ BHYT thanh toán trong năm 2025 đạt gần 9.600 tỷ đồng, chiếm khoảng 16,4% tổng chi thuốc của quỹ.
Mặc dù vậy, nhiều thuốc điều trị đích và thuốc miễn dịch thế hệ mới vẫn chưa nằm trong danh mục được thanh toán, khiến người bệnh phải tự chi trả với mức chi phí có thể lên tới 120-150 triệu đồng mỗi tháng.
Việc mở rộng danh mục thuốc BHYT cùng với cơ chế hỗ trợ thuốc miễn phí được kỳ vọng sẽ giúp giảm đáng kể gánh nặng tài chính cho bệnh nhân ung thư, tạo điều kiện để người bệnh tiếp cận các phương pháp điều trị hiện đại, nâng cao hiệu quả điều trị và chất lượng cuộc sống.
Thông tư 16/2026/TT-BYT sẽ có hiệu lực từ ngày 10/7/2026, trong khi danh mục thuốc BHYT mới dự kiến được Bộ Y tế ban hành trong năm 2026 sau khi hoàn tất quá trình thẩm định chuyên môn.
