Mỗi dịp nghỉ hè, bên cạnh những chuyến du lịch hay những ngày vui chơi thỏa thích, nhiều phụ huynh vẫn dành thời gian cho con ôn lại kiến thức để tránh quên bài sau một năm học. Các bài tập hè thường không quá nặng nề mà được thiết kế theo hướng vừa học vừa chơi, khuyến khích trẻ vận dụng vốn từ, khả năng tư duy và óc sáng tạo. Thế nhưng, đôi khi chính những bài tập tưởng chừng rất quen thuộc ấy lại tạo nên những tình huống "dở khóc dở cười", khiến người lớn vừa bất ngờ vừa bật cười vì cách suy nghĩ hồn nhiên của trẻ.
Mới đây, một bài tập tiếng Việt của học sinh tiểu học được chia sẻ trên mạng xã hội đã thu hút hàng nghìn lượt bình luận. Nội dung bài tập khá đơn giản: cô giáo yêu cầu học sinh sắp xếp từ để hoàn thành những câu thành ngữ đúng. Đây là dạng bài quen thuộc nhằm giúp trẻ ghi nhớ những câu thành ngữ, tục ngữ thường gặp trong đời sống.
Tuy nhiên, điều khiến nhiều người thích thú lại nằm ở phần trả lời của một học sinh. Cả 4 câu thành ngữ, tục ngữ đều được đứa trẻ “biến tấu”, hoàn toàn khác xa với bản gốc. Và dĩ nhiên, không có câu nào đúng cả.
Bài làm của học sinh khiến ai đọc cũng "cười xỉu".
Thay vì các đáp án đúng lần lượt là “Đồng cam cộng khổ”, “Thất bại là mẹ thành công”, “Uống nước nhớ nguồn”, “Ăn cháo đá bát” thì bé học sinh lại ghép thành “Cộng đồng cam khổ”, “Thất bại là thành mẹ công”, “Nhớ uống nước nguồn”, “Ăn bát cháo đá”.
Sản phẩm bá đạo của đứa trẻ khiến phụ huynh ngã ngửa, cộng đồng mạng đọc xong cười đến đỏ cả mặt bởi sức sáng tạo không tưởng của các “mầm non tương lai”. Minh chứng cho sự hồn nhiên, sáng tạo trong tâm hồn trẻ thơ, cũng như khả năng nhìn nhận thế giới một cách khác biệt của tụi nhỏ trong độ tuổi này.
Trên thực tế, dạng bài tập điền từ vào chỗ trống, hoặc sắp xếp từ để hoàn thành câu đối với nhiều học sinh là không dễ. Đặc biệt là những trẻ chưa có sự hoàn thiện trong suy nghĩ, và sở hữu vốn từ vựng ít ỏi. Nếu không rèn luyện và trau dồi nhiều hơn, các bé sẽ gặp khó khăn dẫn đến kết quả học tập, thi cử không cao.
Chính vì như thế mà đối với các dạng bài tập điền từ, sắp xếp câu để giúp con học tốt thì bố mẹ có thể rèn luyện cho trẻ bằng những cách sau:
Thứ nhất, bố mẹ cần rèn luyện kỹ năng đọc và hiểu nghĩa từ cho trẻ. Điều này rất quan trọng vì để hoàn thành tốt bài tập điền từ, trẻ phải hiểu được ý nghĩa của từng từ và câu. Bố mẹ có thể đọc cùng con, thảo luận về nghĩa của các từ vựng trong bài, đồng thời yêu cầu con giải thích lý do lựa chọn một từ cụ thể nào đó, trẻ sẽ nắm vững kiến thức từ vựng và ứng dụng chúng hiệu quả hơn trong bài tập.
Thứ hai, bố mẹ cần hướng dẫn trẻ về các quy tắc chính tả khi viết. Các bài tập điền từ thường yêu cầu trẻ vận dụng kiến thức về kết hợp nguyên âm, phụ âm, cách viết đúng các vần, âm tiết. Vì vậy, bố mẹ cần giải thích rõ ràng các quy tắc này và hướng dẫn trẻ nhận biết, phân biệt chúng trong quá trình làm bài.
Thứ ba, bố mẹ cần rèn luyện kỹ năng suy luận, đoán từ cho trẻ. Trong nhiều bài tập điền từ, trẻ phải dựa vào ngữ cảnh, logic của câu để phán đoán từ phù hợp. Bố mẹ có thể khuyến khích trẻ suy nghĩ, phân tích câu, từ ngữ để đưa ra lựa chọn thích hợp. Điều này giúp trẻ phát triển tư duy phản biện và khả năng giải quyết vấn đề.
Thứ tư, bố mẹ cần tạo môi trường luyện tập tích cực cho trẻ. Việc chuẩn bị nhiều bài tập điền từ khác nhau, tạo không khí vui vẻ và khuyến khích con tích cực thực hiện sẽ giúp trẻ dần nắm vững kiến thức và kỹ năng cần thiết.
Cuối cùng, bố mẹ cần thường xuyên kiểm tra, nhận xét và giải thích cho trẻ. Việc chỉ ra những chỗ sai và giải thích lý do, đồng thời hướng dẫn con cách tự kiểm tra, chữa bài sẽ giúp trẻ rút ra được những bài học quý giá, từ đó hoàn thiện kỹ năng làm bài tập điền từ ngày càng tốt hơn.
Với việc kết hợp các giải pháp trên, bố mẹ sẽ góp phần rất lớn vào việc nâng cao khả năng hoàn thành các bài tập điền từ của trẻ.
Bên cạnh đó, để trẻ nâng cao vốn từ vựng tiếng Việt, có một số biện pháp sau đây mà cha mẹ có thể áp dụng:
- Đọc truyện, sách, báo hàng ngày: Cùng trẻ đọc, gợi ý trẻ đoán nghĩa từ ngữ mới. Giải thích ý nghĩa các từ mới, cách sử dụng chúng trong câu.
- Tương tác thường xuyên bằng tiếng Việt: Nói chuyện, hỏi đáp, thảo luận với trẻ bằng tiếng Việt. Khuyến khích trẻ phát âm đúng, sử dụng từ ngữ phù hợp.
- Chơi trò chơi từ vựng: Trò chơi liên quan đến nhận biết, phân loại, tìm kiếm từ ngữ. Tăng cường sự tò mò và hứng thú của trẻ với ngôn ngữ.
- Dạy từ vựng theo chủ đề: Chia nhóm từ theo lĩnh vực, hoạt động quen thuộc với trẻ. Giúp trẻ liên kết và ghi nhớ các từ có cùng chủ đề.
- Khuyến khích trẻ sáng tạo câu, đoạn văn: Trao đổi, thảo luận về những gì trẻ viết. Giúp trẻ sửa lỗi, tìm từ ngữ diễn đạt phù hợp hơn.
