Những năm gần đây, collagen trở thành một trong những thực phẩm bổ sung được quảng bá rộng rãi với nhiều công dụng như làm chậm lão hóa, giảm nếp nhăn, cải thiện độ đàn hồi của da và hỗ trợ xương khớp. Tuy nhiên, hiệu quả của collagen vẫn là chủ đề được nhiều người quan tâm.
Theo các chuyên gia, collagen có thể mang lại một số lợi ích cho sức khỏe nếu sử dụng đúng cách. Tuy nhiên, đây không phải giải pháp giúp "trẻ hóa" làn da hay cải thiện xương khớp chỉ sau thời gian ngắn.
Collagen có vai trò gì trong cơ thể?
Collagen là loại protein chiếm khoảng 30% tổng lượng protein của cơ thể, đóng vai trò như "khung đỡ" giúp duy trì cấu trúc của da, xương, gân, sụn, dây chằng và mạch máu.
Theo tuổi tác, đặc biệt từ sau 25 tuổi, khả năng tổng hợp collagen của cơ thể bắt đầu suy giảm. Quá trình này diễn ra nhanh hơn dưới tác động của ánh nắng mặt trời, hút thuốc lá, chế độ ăn uống thiếu lành mạnh, căng thẳng kéo dài và thiếu ngủ.
Sự suy giảm collagen là một trong những nguyên nhân khiến da xuất hiện nếp nhăn, giảm độ đàn hồi, đồng thời làm tăng nguy cơ đau nhức và thoái hóa khớp khi lớn tuổi.
Collagen có giúp cải thiện làn da?
Một số nghiên cứu cho thấy việc bổ sung collagen peptide trong thời gian từ 8–12 tuần có thể giúp cải thiện độ ẩm, tăng độ đàn hồi và giảm nhẹ nếp nhăn ở một số người.
Tuy nhiên, các chuyên gia nhấn mạnh hiệu quả này thường ở mức vừa phải và không thể thay thế các phương pháp chăm sóc da khoa học.
Để duy trì làn da khỏe mạnh, việc bổ sung collagen nên kết hợp với những thói quen như sử dụng kem chống nắng mỗi ngày, ngủ đủ giấc, uống đủ nước, không hút thuốc lá, hạn chế rượu bia. Và cần duy trì chế độ ăn nhiều rau xanh, trái cây và thực phẩm giàu vitamin C – dưỡng chất cần thiết cho quá trình tổng hợp collagen tự nhiên. Các chuyên gia cũng lưu ý rằng collagen uống không thể xóa hoàn toàn nếp nhăn hay đảo ngược quá trình lão hóa.
Có lợi cho xương khớp?
Collagen là thành phần quan trọng của sụn và mô liên kết, vì vậy việc bổ sung collagen có thể hỗ trợ sức khỏe hệ vận động. Theo các nghiên cứu, collagen peptide hoặc collagen type II có thể mang lại một số lợi ích như hỗ trợ giảm đau ở người bị thoái hóa khớp nhẹ đến trung bình, cải thiện độ linh hoạt của khớp, hỗ trợ duy trì mật độ xương ở người lớn tuổi, góp phần tăng độ bền của sụn và mô liên kết.
Tuy nhiên, các chuyên gia cho biết collagen không thể thay thế thuốc điều trị các bệnh lý xương khớp. Để bảo vệ hệ vận động, cần kết hợp chế độ dinh dưỡng đầy đủ canxi, vitamin D, protein cùng việc tập luyện thường xuyên.
Collagen có gây tác dụng phụ?
Đa số người khỏe mạnh có thể sử dụng collagen với liều lượng phù hợp mà không gặp vấn đề nghiêm trọng. Tuy nhiên, một số trường hợp có thể xuất hiện các tác dụng không mong muốn như đầy bụng, khó tiêu, ợ nóng, buồn nôn, cảm giác khó chịu ở đường tiêu hóa, dị ứng, đặc biệt với collagen có nguồn gốc từ cá, bò hoặc gà ở người có cơ địa mẫn cảm. Hiếm gặp hơn là các phản ứng ngoài da.
Đối với phụ nữ mang thai hoặc đang cho con bú, các chuyên gia khuyến cáo nên tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi sử dụng bất kỳ loại thực phẩm bổ sung nào, bao gồm collagen.
Có thể bổ sung collagen từ thực phẩm?
Bên cạnh thực phẩm bổ sung, cơ thể cũng có thể nhận collagen hoặc các dưỡng chất hỗ trợ tổng hợp collagen thông qua chế độ ăn. Một số thực phẩm giàu collagen hoặc hỗ trợ sản xuất collagen gồm cá và da cá, da gà, nước hầm xương, trứng, các sản phẩm từ sữa, thực phẩm giàu vitamin C như cam, bưởi, kiwi, dâu tây, ổi....
Các chuyên gia cho rằng, việc bổ sung collagen chỉ phát huy hiệu quả tốt nhất khi đi kèm chế độ dinh dưỡng cân đối và lối sống lành mạnh. Thay vì kỳ vọng vào một sản phẩm duy nhất, duy trì thói quen ăn uống khoa học, tập luyện đều đặn, ngủ đủ giấc và bảo vệ da trước tác hại của tia UV vẫn là những yếu tố quan trọng giúp làm chậm quá trình lão hóa và bảo vệ sức khỏe xương khớp lâu dài.
