Trẻ em là nhóm đối tượng dễ bị côn trùng tấn công vì làn da của trẻ mềm mại. Quan trọng nhất là đa số trẻ nào cũng thích chơi với những vật nuôi nhỏ, chẳng hạn như chó, mèo và đặc biệt là thích vui chơi ngoài trời. Tuy nhiên mùa hè chính là thời điểm sinh sôi mạnh mẽ của bọ ve, và điều đó khiến cho chúng có nhiều cơ hội tấn công trẻ.
Mới đây, một cậu bé 2 tuổi (Trung Quốc) trong khi vui chơi trước nhà đã không may bị ong chích. Tiếng khóc thất thanh của đứa trẻ khiến người mẹ hoảng loạn. Khi chạy đến nơi, chị phát hiện ở khóe miệng con có một vết đỏ nhỏ, còn dưới đất là một con ong đang nằm bất động sau khi mất ngòi chích.
Ban đầu, chị nghĩ đó chỉ là một vết đốt bình thường. Thế nhưng chỉ khoảng 5 phút sau, môi và một bên miệng của cậu bé bắt đầu sưng phù lên nhanh chóng. Gương mặt con biến dạng thấy rõ, thậm chí cậu bé còn khó khăn trong việc nói chuyện. Nhìn con đau đớn, người mẹ hoảng sợ đến mức tay run lên liên tục.
Tuy nhiên, giữa lúc hoảng loạn ấy, chị chợt nhớ đến những kiến thức sơ cứu từng lưu lại trước đây. Thay vì cuống cuồng làm theo bản năng, chị cố gắng bình tĩnh xử lý từng bước một.
Khoảng 20 phút sau, tình trạng của cậu bé dần ổn định. Khi được đưa tới bệnh viện kiểm tra, bác sĩ sau khi thăm khám đã không tiếc lời khen ngợi cách xử lý của người mẹ.
Theo bác sĩ, nhiều phụ huynh khi thấy con bị ong đốt thường hoảng loạn, vô tình thực hiện những hành động sai như bóp mạnh vào vết thương hoặc xoa nắn liên tục, khiến nọc độc lan nhanh hơn. Trong một số trường hợp, điều đó còn có thể khiến trẻ rơi vào tình trạng nguy hiểm nghiêm trọng.
Vậy khi trẻ không may bị ong đốt, bố mẹ cần xử lý thế nào?
1. Bước đầu tiên: Đưa trẻ ra khỏi khu vực nguy hiểm và lấy ngòi ong đúng cách
Nếu trẻ bị ong tấn công, việc đầu tiên cần làm là nhanh chóng đưa trẻ ra khỏi nơi có đàn ong. Nên di chuyển khỏi khu vực đó càng sớm càng tốt, che chắn phần đầu và cổ nếu cần thiết.
Nhiều người theo phản xạ thường vung tay đập ong, nhưng hành động này có thể khiến ong bị kích động và tấn công dữ dội hơn.
Sau khi đưa trẻ đến nơi an toàn, hãy kiểm tra vị trí bị đốt. Nếu phát hiện ngòi ong còn cắm trên da, tuyệt đối không dùng tay bóp hoặc nặn ra.
Lý do là bởi ở phần cuối ngòi ong vẫn còn túi chứa nọc độc. Nếu bóp mạnh, lượng độc tố còn sót lại có thể tiếp tục đi sâu vào cơ thể trẻ.
Cách xử lý phù hợp là dùng vật có bề mặt cứng như thẻ nhựa, cạnh móng tay hoặc băng dính để nhẹ nhàng gạt ngòi ong ra ngoài.
2. Bước thứ hai: Làm sạch vùng bị đốt
Tùy vào từng loại ong mà đặc tính nọc độc sẽ khác nhau.
Nếu là ong mật thông thường, nọc có tính axit nên có thể rửa bằng nước xà phòng để hỗ trợ trung hòa.
Nếu là ong vò vẽ hoặc ong bắp cày, nọc thường mang tính kiềm hơn nên có thể sử dụng dung dịch giấm pha loãng.
Tuy nhiên, trên thực tế rất nhiều phụ huynh khó xác định chính xác loại ong. Trong trường hợp không chắc chắn, cách an toàn nhất là rửa vùng bị đốt dưới vòi nước sạch liên tục khoảng 5-10 phút để làm giảm lượng độc tố còn bám trên bề mặt da.
Trong trường hợp của người mẹ ở trên, chị xác định đó là ong thường nên đã nhanh chóng mua xà phòng và rửa sạch vết đốt cho con.
3. Bước thứ ba: Chườm lạnh để giảm sưng đau
Sau khi làm sạch vết thương, phụ huynh có thể dùng khăn sạch bọc đá lạnh hoặc chai nước mát rồi chườm lên vị trí bị đốt khoảng 15–20 phút.
Chườm lạnh có tác dụng:
- Làm co mạch máu, giúp hạn chế độc tố lan rộng.
- Giảm đau và giảm cảm giác khó chịu cho trẻ.
- Hạn chế tình trạng sưng phù tiếp tục nặng hơn.
Lưu ý không đặt đá trực tiếp lên da trẻ vì làn da của trẻ nhỏ rất mỏng, dễ bị tổn thương do nhiệt độ quá thấp.
Người mẹ ở trên đã dùng khăn giấy thấm nước khoáng lạnh đắp lên vùng miệng bị sưng của con. Chỉ khoảng vài phút sau, cậu bé đã bình tĩnh hơn và vết sưng cũng không tiếp tục lan rộng.
4. Bước cuối cùng: Theo dõi sát các dấu hiệu bất thường
Nhiều bố mẹ nghĩ rằng sau khi giảm sưng là mọi chuyện đã ổn. Tuy nhiên đây lại là giai đoạn không nên chủ quan nhất.
Mỗi đứa trẻ có cơ địa khác nhau. Có những bé dù chỉ bị ong đốt một lần cũng có thể xuất hiện phản ứng dị ứng nghiêm trọng hoặc sốc phản vệ.
Nếu trẻ chỉ bị đỏ, sưng nhẹ và ngứa tại vị trí bị đốt, bố mẹ có thể tiếp tục theo dõi theo hướng dẫn của bác sĩ.
Nhưng nếu trẻ xuất hiện những biểu hiện như:
- Khó thở, thở gấp.
- Chóng mặt, người lả đi.
- Nôn ói liên tục.
- Nổi mề đay khắp cơ thể.
- Cổ họng nghẹn, khàn tiếng hoặc khó nuốt.
thì cần đưa trẻ đến cơ sở y tế ngay lập tức hoặc gọi cấp cứu càng sớm càng tốt. Bởi trong nhiều tình huống, sự bình tĩnh và vài phút xử lý đúng cách của bố mẹ có thể tạo nên khác biệt rất lớn, thậm chí là bảo vệ an toàn cho tính mạng của con.
