Theo truyền thống người Việt, Vu Lan là dịp con cháu thể hiện lòng thành kính với bố mẹ, ông bà, đây cũng là đạo hiếu rất tốt đẹp cần được giữ gìn và phát huy. Tuy nhiên, dưới phương diện sức khỏe việc chăm sóc người cao tuổi không nên đợi đến dịp mới thực hiện, mà đây là việc cần làm xuyên suốt, bao gồm cả sức khỏe thể chất và tinh thần.
Dưới đây là một số cách để giúp người cao tuổi có sức khỏe tốt hơn, sống thọ hơn bên con cháu:
Dinh dưỡng phù hợp với tuổi già
PGS.TS.BS Nguyễn Trọng Hưng (Viện Dinh dưỡng Quốc gia) cho biết, dù lứa tuổi nào dinh dưỡng vẫn luôn là nền tảng của sức khỏe. Với người cao tuổi hoặc người cao tuổi có bệnh lý nền thì vẫn phải tuân thủ chế độ ăn khoa học để có sức khoẻ ổn định. Ông Hưng khuyên, trước hết nên sử dụng các thực phẩm tự nhiên (thực phẩm nguyên bản), thực phẩm sạch và ăn đa dạng thực phẩm.
Khuyến cáo mỗi ngày nên ăn từ 15-20 loại thực phẩm, từ đó sẽ lấy được đầy đủ dinh dưỡng của các loại thực phẩm. Thêm nữa, cần cân đối các nhóm thực phẩm chính như: nhóm cung cấp chất béo, nhóm cung cấp chất bột, đường, nhóm cung cấp chất đạm, nhóm cung cấp vitamin và khoáng chất. Trong quá trình chế biến các món ăn, người nội trợ phải cân đối các nhóm này.
Việc quan tâm, đặc biệt chăm sóc dinh dưỡng đầy đủ hợp lý giúp người cao tuổi có sức khỏe bền vững hơn. Ảnh minh họa.
Việc cân đối các nhóm chất từ nguồn thực phẩm đưa vào cơ thể giúp cân bằng các nhóm chất. Nếu thiếu nhóm thực phẩm nào cần có thực phẩm thay thế phù hợp. Mục tiêu đầu tiên là cần phải ăn đủ về số lượng, ăn đa dạng về các loại thực phẩm. Đặc biệt, việc lựa chọn thực phẩm có nguồn gốc rõ ràng, mua nơi uy tín, thực phẩm phải tươi ngon, hạn chế dùng các loại thuốc bổ, thực phẩm chức năng khi không có chỉ định, tư vấn của bác sĩ.
Một vấn đề nữa đó là người cao tuổi thường sẽ bị teo cơ, vì thế chế độ dinh dưỡng cần chú trọng hơn, để đảm bảo dinh dưỡng cho nhóm này cần chia nhỏ các bữa ăn để không mất sức khi ăn, bởi ăn cũng là lao động, cần hạn chế gắng sức. Cần ăn đủ lượng và chất để đảm bảo đủ dinh dưỡng cho cơ thể, nếu ăn uống không đủ chất dinh dưỡng sẽ dẫn đến thiếu chất và suy nhược cơ thể.
Đường quên vận động
Theo bác sĩ Hưng, một trong những bí quyết sống thọ là duy trì tập luyện đều đặn. Người cao tuổi nên lựa chọn những bài tập vận động toàn thân nhẹ nhàng như đi bộ, bơi lội, yoga, và tập thể dục nhịp điệu… Đây là những bài tập giúp duy trì thể lực, tăng cường sức khỏe tim mạch, giữ cho cơ bắp và khớp linh hoạt.
Tuy nhiên, việc vận động cần đặc biệt lưu ý về môi trường, nên tránh môi trường ô nhiễm, nơi tập luyện cần vệ sinh sạch sẽ, bằng phẳng để tránh chấn thương. Đặc biệt, người cao tuổi hay có thói quen dậy sớm, nhưng không đi tập thể dục khi trời chưa sáng hẳn, chưa có ánh nắng mặt trời. Sự thay đổi đột ngột của thời tiết sẽ dẫn đến nhiều hệ lụy sức khỏe, thậm chí là đột quỵ.
Tập thể dục đều đặn với bài tập phù hợp giúp cải thiện sức khỏe, nhất là xương khớp cho người cao tuổi. Ảnh minh họa.
Kiểm tra sức khỏe định kỳ
PGS.TS.BS Nguyễn Thị Kim Liên, Trưởng khoa Phục hồi chức năng, Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức cho biết, một vấn đề rất quan trọng với người cao tuổi là nên kiểm tra sức khỏe định kỳ, tuyệt đối không đợi có triệu chứng, đau mỏi mới đi kiểm tra. Việc theo dõi sức khỏe và khám sức khỏe định kỳ để phát hiện sớm và điều trị kịp thời các bệnh lý có thể ảnh hưởng đến tuổi thọ. Nếu người cao tuổi mắc các bệnh lý mạn tính như đái tháo đường, tăng huyết áp, mỡ máu… thì cần kiểm soát bệnh tốt bằng cách tuân thủ hướng dẫn điều trị và theo dõi tình trạng sức khỏe chặt chẽ.
Ngủ đủ giấc và rèn trí não hằng ngày
PGS Kim Liên cho biết, đa số người cao tuổi thường gặp vấn đề về giấc ngủ. Tuy nhiên để tăng cường sức khỏe cũng như sống thọ, người cao tuổi cần duy trì giấc ngủ đều đặn. Nên ngủ đủ từ 7-8 tiếng mỗi đêm giúp cơ thể và não bộ được nghỉ ngơi, phục hồi và tăng cường hệ miễn dịch. Để ngủ đủ giấc, người cao tuổi cần có môi trường ngủ tốt bằng cách tạo ra một không gian ngủ yên tĩnh, thoáng mát và thoải mái giúp nâng cao chất lượng giấc ngủ.
Việc ngủ đủ giấc không chỉ có sức khỏe thể chất tốt hơn mà còn giúp có tinh thần lạc quan, trí nhớ minh mẫn hơn. Ảnh minh họa.
Ngoài ra, hằng ngày hãy rèn luyện trí não của bản thân bằng cách tham gia vào các hoạt động kích thích trí não như đọc sách, chơi cờ, học ngoại ngữ, hoặc chơi nhạc cụ giúp duy trì trí nhớ và khả năng nhận thức. Việc giữ thói quen tư duy tích cực bằng việc suy nghĩ tích cực và lạc quan có thể cải thiện chất lượng cuộc sống và kéo dài tuổi thọ cho người cao tuổi.
PGS Kim Liên nhận định, người cao tuổi duy trì một lối sống lành mạnh, kết hợp với việc chăm sóc sức khỏe tinh thần và thể chất, là những yếu tố quan trọng giúp người cao tuổi sống thọ và sống khỏe.
Người trẻ hãy dành thời gian bên người cao tuổi
Hiện nhiều người trẻ mải mê với công việc, các mối quan hệ trong cuộc sống mà quên đi thành viên lớn tuổi trong gia đình. Chính điều đó khiến người cao tuổi cảm thấy buồn chán, tẻ nhạt. Do vậy, dù bận rộn, hãy dành thời gian bên cạnh cha mẹ, ông bà của mình vào những ngày cuối tuần, hoặc buổi tối rảnh rỗi.
Điều cần thiết là làm cho họ cảm thấy có giá trị và được yêu thương, được quan tâm. Trong đó việc quan tâm cũng rất đơn giản, có thể dành thời gian nói chuyện cùng người cao tuổi, dẫn họ đi tham quan một nơi nào đó hoặc tổ chức những buổi dã ngoại hay đơn giản là cùng họ xem hết một bộ phim mà họ yêu thích.
