Mùa hè, điều hòa gần như trở thành thiết bị hoạt động nhiều nhất trong mỗi gia đình. Sau một ngày làm việc dưới thời tiết oi bức, việc đầu tiên nhiều người làm khi bước vào nhà là cầm điều khiển bật điều hòa để căn phòng nhanh chóng mát mẻ. Đến khi không còn nhu cầu sử dụng, hầu hết mọi người lại chỉ nhấn nút tắt là xong mà không nghĩ nhiều đến những gì còn diễn ra bên trong máy.
Thực tế, chính thao tác tưởng chừng rất bình thường này lại có thể khiến điều hòa tích tụ hơi ẩm, lâu ngày gây mùi khó chịu, làm giảm hiệu quả làm lạnh và thậm chí khiến máy tiêu tốn nhiều điện hơn. Chỉ cần thay đổi thêm một bước nhỏ trước khi tắt máy, bạn có thể giữ điều hòa sạch hơn, vận hành hiệu quả hơn trong thời gian dài và tiết kiệm cả trăm nghìn tiền điện mỗi năm.
Vì sao không nên tắt điều hòa ngay sau khi sử dụng?
Khi điều hòa hoạt động ở chế độ làm lạnh, dàn lạnh sẽ liên tục tạo ra nước ngưng tụ. Đây là hiện tượng hoàn toàn bình thường khi hơi nước trong không khí gặp bề mặt lạnh và chuyển thành những giọt nước bám trên dàn trao đổi nhiệt.
Nếu người dùng nhấn nút tắt ngay lập tức, toàn bộ hệ thống sẽ dừng hoạt động. Quạt trong dàn lạnh cũng ngừng quay, khiến lượng hơi ẩm còn bám trên các lá nhôm và các bộ phận bên trong không kịp khô.
Ban đầu, điều này có thể chưa gây ra vấn đề rõ rệt. Tuy nhiên, sau nhiều ngày hoặc nhiều tuần sử dụng theo cách này, môi trường ẩm bên trong điều hòa sẽ tạo điều kiện cho bụi bẩn bám lại nhiều hơn, đồng thời làm tăng nguy cơ xuất hiện mùi ẩm mốc khi bật máy.
Đó cũng là lý do nhiều gia đình nhận thấy mỗi khi điều hòa nghỉ vài ngày rồi hoạt động trở lại, luồng gió đầu tiên thường có mùi hôi hoặc mùi ẩm khá khó chịu. Không ít người cho rằng điều hòa đã cũ hoặc hỏng, trong khi nguyên nhân đôi khi chỉ xuất phát từ việc hơi ẩm tích tụ quá lâu bên trong máy.
Nếu mở nắp dàn lạnh để kiểm tra, bạn có thể thấy khu vực khay hứng nước hoặc dàn trao đổi nhiệt xuất hiện những vệt bụi xám hoặc cặn bẩn bám quanh. Đây là kết quả của quá trình hơi ẩm kết hợp với bụi trong không khí tích tụ qua thời gian.
Ngoài việc gây mùi khó chịu, hơi ẩm và bụi bẩn tích tụ còn ảnh hưởng đến khả năng trao đổi nhiệt của điều hòa. Khi dàn lạnh không còn sạch và khô ráo như ban đầu, hiệu suất làm lạnh sẽ giảm. Muốn đạt được mức nhiệt cài đặt, máy buộc phải hoạt động lâu hơn, đồng nghĩa với việc tiêu thụ nhiều điện năng hơn.
Nhiều người chỉ quan tâm mình bật điều hòa bao nhiêu tiếng mỗi ngày mà quên rằng hiệu quả hoạt động của máy cũng quyết định đáng kể đến lượng điện tiêu thụ. Một chiếc điều hòa sạch sẽ, thông thoáng sẽ làm lạnh nhanh hơn và không phải vận hành liên tục trong thời gian dài.
Chỉ cần thêm một bước trước khi tắt điều hòa
Nếu điều hòa nhà bạn có chế độ Quạt (Fan), hãy thử thay đổi thói quen sử dụng. Thay vì nhấn nút nguồn ngay sau khi không còn nhu cầu làm mát, hãy chuyển điều hòa từ chế độ làm lạnh sang chế độ quạt và để máy hoạt động thêm khoảng 5-10 phút rồi hẵng tắt máy.
Khi chuyển qua chế độ Quạt, máy nén đã ngừng hoạt động nên sẽ không tiếp tục làm lạnh, trong khi quạt dàn lạnh vẫn quay để thổi khô lượng hơi ẩm còn bám trên dàn trao đổi nhiệt. Thao tác rất đơn giản nhưng có thể giúp bên trong điều hòa khô ráo hơn, hạn chế mùi hôi và giảm khả năng bụi bẩn bám dính do độ ẩm kéo dài.
Vây, điều hòa không có chế độ Quạt thì nên làm gì? Một số mẫu điều hòa không được trang bị chế độ quạt riêng mà chỉ có chế độ hút ẩm. Trong trường hợp này, bạn có thể sử dụng chế độ hút ẩm trong thời gian ngắn trước khi tắt máy, để giảm bớt lượng hơi ẩm còn sót lại trong dàn lạnh.
Tuy nhiên, không nên để chế độ này hoạt động quá lâu. Lý do là ở nhiều dòng điều hòa, khi chạy chế độ hút ẩm, máy nén vẫn có thể hoạt động ngắt quãng để duy trì khả năng tách ẩm. Nếu để quá lâu, điện năng tiêu thụ sẽ tăng mà hiệu quả làm khô bên trong máy không cải thiện đáng kể.
Những thói quen khác cũng khiến điều hòa tiêu tốn nhiều điện
Ngoài việc tắt máy ngay sau khi sử dụng, một số thói quen khác cũng có thể làm giảm hiệu quả vận hành của điều hòa:
- Tắt điều hòa khi chỉ ra ngoài trong thời gian ngắn: Nhiều người có thói quen tắt hẳn điều hòa khi ra ngoài khoảng 20-30 phút. Tuy nhiên, khi bật lại, máy nén phải khởi động từ đầu để làm mát căn phòng, khiến lượng điện tiêu thụ tăng lên.
- Đặt nhiệt độ quá thấp: Không ít người hạ nhiệt độ xuống mức rất thấp với mong muốn phòng mát nhanh hơn. Thực tế, điều này chỉ khiến điều hòa phải hoạt động ở công suất cao trong thời gian dài, trong khi tốc độ làm mát không cải thiện đáng kể.
- Không vệ sinh lưới lọc định kỳ: Lưới lọc bám nhiều bụi sẽ làm giảm lưu lượng gió, khiến điều hòa làm lạnh chậm và phải hoạt động lâu hơn để đạt nhiệt độ cài đặt.
- Không bảo dưỡng điều hòa thường xuyên: Các chuyên gia khuyến cáo nên vệ sinh lưới lọc khoảng 1-2 tháng/lần nếu sử dụng điều hòa thường xuyên. Đồng thời, nên bảo dưỡng tổng thể định kỳ để kiểm tra dàn lạnh, dàn nóng và hệ thống thoát nước, giúp thiết bị vận hành ổn định và duy trì hiệu suất làm lạnh.
