PGS.TS Nguyễn Duy Thịnh, chuyên gia về Công nghệ sinh học và Thực phẩm cho biết, đường nâu hay đường trắng đều được làm từ cây mía. Tuy nhiên, nó đã qua quá trình tinh chế, vì thế nếu so sánh với nước mía thì đường không tốt bằng. Thế nhưng, nước mía không thể tiện lợi trong khâu bảo quản, chế biến nên các gia đình thường dùng đường nâu hoặc đường trắng, thậm chí là mật mía để làm gia vị cho các món ăn.
Ông Thịnh cho biết, với đường trắng tinh chế kỹ lưỡng, loại bỏ hết các chất trong mía, có đến 99% thành phần là xenlulo. Loại đường này dù vẫn được phép sử dụng và lưu hành, nhưng cơ bản các khoáng chất có trong mía không còn. Vì thế, việc lạm dụng sẽ làm tăng nguy cơ gây hại với sức khỏe nhiều hơn.
Còn với đường nâu, dù cũng qua quá trình chế biến, tinh luyện nhưng không được kỹ và hoàn thiện như đường trắng. Do vậy, chúng vẫn giữ được một số chất, vitamin có trong cây mía, dù còn rất ít. Hàm lượng đường chỉ khoảng 90%, còn lại là các chất khác.
Đường nâu được chứng minh tốt hơn đường trắng vì chúng vẫn còn vitamin và khoáng chất. Ảnh minh họa.
Từ những phân tích trên, chuyên gia cho rằng, dùng đường nâu có nhiều lợi ích cho sức khỏe hơn so với đường trắng, điều này có thể cảm nhận được vì chúng vẫn có mùi của mật mía. Tuy nhiên, điểm yếu của đường nâu là đắt hơn đường trắng, nên các quán ăn, xưởng chế biến họ vẫn dùng đường trắng nhiều.
“Tóm lại đường nâu tốt hơn đường trắng, mật lại tốt hơn đường nâu. Tuy nhiên, mật phải là mật mía nguyên chất, chứ không phải là mật rỉ sau khi nấu đường chảy ra. Dù là tốt nhưng chỉ mang lại lợi ích nếu dùng đúng và đủ liều lượng, nếu lạm dụng sẽ vẫn gây hại với sức khỏe”, ông Thịnh chia sẻ.
PGS.TS Nguyễn Duy Thịnh cũng tư vấn, thực chất nhiều người vẫn nghĩ chỉ ăn đường, uống nước ngọt có đường mới nạp đường vào cơ thể. Điều này đúng, nhưng chưa đủ vì hằng ngày chúng ta vẫn ăn cơm, đây cũng là một cách đưa đường vào cơ thể. Tuy nhiên, hai loại đường này không giống nhau, đường trắng khi ăn vào cơ thể là đường đơn, chúng tích tụ tạo chất béo và kích thích vị giác hơn ăn cơm, vì thế đa số mọi người thích ăn (uống) đường hơn ăn cơm vì có vị ngọt. Nếu ăn nhiều đường, nhưng lười vận động sẽ gây tình trạng tăng cân, béo phì từ đó dẫn đến các bệnh chuyển hóa, không lây nhiễm. Do vậy, người dân không nên “nuông chiều” vị giác, sử dụng đường theo sở thích, thiếu sự kiểm soát.
Theo khuyến cáo của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), lượng đường tự do nạp vào cơ thể mỗi ngày nên giảm xuống dưới 10% tổng năng lượng nạp vào, lý tưởng nhất là dưới 5%, tương đương khoảng 25g hay 5-6 thìa cà phê. Nếu phải sử dụng đường trong chế biến, tốt nhất nên sử dụng đường cát/ đường nâu, mật ong, không nên sử dụng đường tinh luyện (đường trắng). Vì trong thành phần của đường tinh luyện chứa hàm lượng đường nhiều hơn và cung cấp năng lượng cao hơn.
Việc thêm đường khi chế biến món ăn cần phải tuân thủ về liều lượng theo khuyến cáo của WHO. Ảnh minh họa.
Theo đó, tiêu thụ 100gram đường tinh luyện với 99,3% đường, tương đương với nạp vào trong cơ thể 397 kcal. Nếu 100 gram đường cát, đường nâu với 94,6% là đường, năng lượng tạo ra là 383 kcal.
Đối với người mắc bệnh lý tiểu đường, bệnh chuyển hóa có thể sử dụng sản phẩm đường không sinh năng lượng để vẫn ăn được các món ăn đúng hương vị. Tuy nhiên, khi sử dụng vẫn cần phải có sự tư vấn của bác sĩ.
"Tất cả mọi người chúng ta đều cần hạn chế đường và muối. Đây là hai loại gia vị nếu lạm dụng đều gây hại cho cơ thể. Cần hạn chế dùng các thực phẩm chế biến sẵn vì lượng đường và muối thường rất cao.
Hạn chế thêm đường vào trong chế biến thực phẩm, không những trong nấu nướng mà còn trong pha chế các loại đồ uống. Không đun nấu đường ở nhiệt độ cao để tránh gây biến tính. Hiện nay, trên thị trường có rất nhiều sản phẩm chế biến sẵn có lượng đường trong đó, vì thế trước khi sử dụng cần đọc rõ hướng dẫn, nhất là lượng đường và muối có trong sản phẩm”, PGS Nguyễn Duy Thịnh khuyên.
