Trẻ nhỏ thường có cách nhìn nhận thế giới rất khác biệt so với người lớn. Đôi khi, những điều tưởng chừng bất thường trong mắt cha mẹ, thầy cô lại đơn giản chỉ là trí tưởng tượng ngây thơ của trẻ. Một bức tranh, một câu nói vu vơ hay hành động nhỏ cũng có thể khiến người lớn suy nghĩ rất nhiều, nhưng đằng sau đó chưa chắc đã là điều đáng lo ngại.
Câu chuyện về một bé gái 7 tuổi ở Trung Quốc khiến cô giáo phải lập tức liên hệ với phụ huynh, sau khi xem bài tập vẽ gia đình là một ví dụ thú vị. Bức tranh có 4 thành viên, nhưng riêng người mẹ lại không có mắt, mũi hay miệng. Chi tiết kỳ lạ này ban đầu khiến cô giáo không khỏi lo lắng, song lời giải thích của cô bé sau đó lại khiến mọi người bật cười.
Theo chia sẻ, câu chuyện bắt đầu khi cô giáo Tiểu Mạc giao cho học sinh lớp 1 bài tập vẽ chủ đề gia đình. Đây vốn là một hoạt động quen thuộc trong trường tiểu học, giúp các em thể hiện tình cảm dành cho những người thân yêu thông qua màu sắc và những nét vẽ đơn giản.
Trong số các bài tập được nộp, bức tranh của bé Kiến An khiến cô giáo đặc biệt chú ý. Cô bé vẽ gia đình mình gồm 4 người: bố, mẹ, anh trai và bản thân. Điều đáng nói là trong khi bố, anh trai và cô bé đều có khuôn mặt với đầy đủ mắt, mũi, miệng thì người mẹ lại chỉ có phần đầu trống trơn, không có bất kỳ đường nét nào.
Nhận thấy sự khác thường, cô Mạc bắt đầu lo lắng liệu có phải cô bé đang gặp vấn đề trong mối quan hệ với mẹ hay không. Bởi ở lứa tuổi tiểu học, trẻ thường chưa biết cách diễn đạt rõ ràng những cảm xúc phức tạp của mình. Đôi khi, những điều trẻ chưa thể nói thành lời lại được thể hiện qua tranh vẽ hoặc các hoạt động hằng ngày.
Để tìm hiểu rõ hơn, cô giáo quyết định gửi hình ảnh bức tranh cho mẹ của Kiến An, đồng thời nhờ phụ huynh trò chuyện với con để biết lý do thực sự. Sau khi hỏi chuyện, người mẹ mới hiểu ra ý tưởng đằng sau bức tranh của con gái. Hóa ra, cô bé không hề cố tình vẽ mẹ với khuôn mặt thiếu các bộ phận, mà đơn giản là đang mô tả tư thế và hoạt động của từng thành viên trong gia đình.
Người mẹ giải thích rằng bố đang tưới hoa, anh trai chơi với mèo, cô bé chơi bóng, còn mẹ đang quay lưng lại để treo cờ trang trí. Vì vậy, khuôn mặt của mẹ không xuất hiện trong tranh bởi cô bé đang vẽ hình ảnh mẹ nhìn từ phía sau. Thứ tự các nhân vật cũng được cô bé sắp xếp theo ý tưởng riêng: anh trai, bố, bản thân và cuối cùng là mẹ. Khi biết được nguyên nhân, cô giáo mới thở phào nhẹ nhõm. Điều khiến người lớn lo lắng hóa ra lại chỉ là một cách thể hiện rất hồn nhiên của trẻ nhỏ.
Câu chuyện sau khi được chia sẻ đã thu hút sự chú ý của nhiều phụ huynh. Không ít người bật cười trước cách suy nghĩ đáng yêu của cô bé, đồng thời cho rằng đây cũng là lời nhắc nhở người lớn cần kiên nhẫn hơn khi tìm hiểu thế giới nội tâm của con.
Vì sao tranh vẽ của trẻ đôi khi khiến người lớn hiểu lầm?
Thực tế, trẻ nhỏ không phải lúc nào cũng thể hiện suy nghĩ theo cách mà người lớn mong đợi. Cùng quan sát một sự vật, nhưng mỗi độ tuổi lại có cách tiếp nhận và diễn giải khác nhau. Có những chi tiết người lớn cho là quan trọng, trẻ lại không chú ý; ngược lại, một điều rất nhỏ bé trong mắt người lớn có thể trở thành điểm nhấn trong trí tưởng tượng của trẻ.
Ảnh minh hoạ
1. Trẻ thường vẽ theo ý tưởng và câu chuyện trong đầu
Với người lớn, một bức tranh gia đình thường cần có đầy đủ các thành viên, khuôn mặt và những chi tiết quen thuộc. Tuy nhiên, trẻ nhỏ có thể không quan tâm đến những quy tắc đó. Các em thường vẽ dựa trên câu chuyện mình muốn kể, thay vì cố gắng tái hiện chính xác hình ảnh ngoài đời.
Chẳng hạn, khi muốn miêu tả mẹ đang nấu ăn, trẻ có thể tập trung vẽ chiếc nồi, căn bếp hoặc những món đồ xung quanh mà không chú trọng đến khuôn mặt của mẹ. Điều này không đồng nghĩa với việc trẻ không yêu thương hay không quan tâm đến mẹ.
2. Trí tưởng tượng của trẻ rất phong phú
Ở những năm đầu đời, trí tưởng tượng đóng vai trò quan trọng trong quá trình phát triển nhận thức của trẻ. Các em có thể biến một chiếc hộp thành ngôi nhà, chiếc khăn thành áo choàng hay những nét vẽ nguệch ngoạc thành một câu chuyện thú vị.
Vì vậy, tranh của trẻ đôi khi không tuân theo logic thông thường. Một nhân vật có thể được vẽ rất to, một đồ vật được tô màu khác thực tế hoặc một thành viên trong gia đình xuất hiện với hình dáng đặc biệt. Đó có thể đơn giản là cách trẻ sáng tạo và thể hiện thế giới riêng của mình.
3. Khả năng quan sát và kỹ năng thể hiện của trẻ còn đang hoàn thiện
Trẻ lớp 1 mới bắt đầu làm quen với nhiều kỹ năng học tập, trong đó có vẽ và thể hiện suy nghĩ bằng hình ảnh. Không phải em nào cũng có khả năng tái hiện đầy đủ những gì mình quan sát được.
Đôi khi, trẻ bỏ qua một số chi tiết vì chưa biết cách vẽ, chưa đủ kiên nhẫn hoặc đơn giản là không nghĩ chúng cần thiết. Bởi vậy, cha mẹ không nên vội vàng đánh giá cảm xúc của con chỉ dựa trên một bức tranh đơn lẻ.
4. Trẻ cần được lắng nghe thay vì vội vàng phán xét
Điều quan trọng nhất mà câu chuyện trên mang lại chính là cách người lớn phản ứng trước những biểu hiện khác thường của trẻ.
Khi nhìn thấy một bức tranh có chi tiết đáng chú ý, cha mẹ nên bình tĩnh hỏi con về ý tưởng của mình. Những câu hỏi nhẹ nhàng như "Con đang vẽ ai vậy?", "Người này đang làm gì?" hay "Con kể cho mẹ nghe về bức tranh nhé!" sẽ giúp trẻ thoải mái chia sẻ hơn.
Nếu trẻ thực sự đang có những cảm xúc khó nói, sự quan tâm và lắng nghe của cha mẹ cũng có thể giúp con cảm thấy an toàn để bộc lộ. Một bức tranh không thể tự nó kết luận trẻ đang vui, buồn hay gặp vấn đề tâm lý. Người lớn cần quan sát thêm những biểu hiện khác trong sinh hoạt, học tập và giao tiếp của con để có cách đồng hành phù hợp.
Trẻ em có một thế giới riêng đầy màu sắc mà đôi khi ngay cả những người thân thiết nhất cũng chưa thể hiểu hết. Thay vì áp đặt suy nghĩ của người lớn lên từng nét vẽ, cha mẹ hãy dành thời gian lắng nghe câu chuyện đằng sau chúng. Bởi đôi khi, điều trẻ muốn truyền tải không nằm ở những gì được vẽ ra, mà nằm trong cách các em nhìn nhận thế giới xung quanh mình.
