Không khí lạnh tràn về, chuyên gia cảnh báo những thói quen tưởng vô hại nhưng lại rất nguy hiểm

Việc thay đổi thời tiết đột ngột sẽ tiềm ẩn nhiều nguy cơ với sức khỏe, đặc biệt với những người có bệnh lý nền. Không chỉ có vậy, với những người khỏe mạnh có thói quen sinh hoạt không phù hợp cũng dễ dẫn đến nhiều hệ lụy.

Theo Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc gia, trưa 18/11, không khí lạnh bắt đầu ảnh hưởng đến một số nơi ở vùng núi Bắc Bộ. Từ chiều và đêm cùng ngày, không khí lạnh mở rộng ảnh hưởng đến các khu vực khác ở Bắc Bộ và Bắc Trung Bộ, sau đó lan đến Trung Trung Bộ.

Việc thời tiết lạnh thay đổi đột ngột hoặc chênh lệch nhiệt độ giữa ngày và đêm sẽ ảnh hưởng rất lớn đến sức khỏe. Các chuyên gia cũng cảnh báo, trong điều kiện thời tiết như hiện nay, một số thói quen hằng ngày cũng có thể gây tác động xấu đến sức khỏe, thậm chí là nguy cơ qua đời. Vì thế người dân cần hết sức cảnh giác, không chủ quan với sự thay đổi của thời tiết.

Ai có nguy cơ cao với sức khỏe khi thời tiết thay đổi đột ngột?

Thạc sĩ, bác sĩ Nguyễn Minh Châu, Phó trưởng khoa Nội, đang công tác tại một bệnh viện ở Hà Nội cho biết, sự chênh lệch nhiệt độ không đơn thuần chỉ gây cảm giác khó chịu, mệt mỏi mà còn tác động trực tiếp đến nhiều cơ quan trong cơ thể, đặc biệt là hệ tim mạch, hô hấp và hệ thống điều hòa thân nhiệt. Đặc biệt là những người có nguy cơ cao như người cao tuổi, người có bệnh lý nền, trẻ nhỏ, phụ nữ mang thai…

Trong đó, bác sĩ Minh Châu đặc biệt lưu ý đến 3 nhóm người mắc các bệnh lý sau:

- Nhóm bệnh lý hô hấp: Ở những bệnh nhân hen phế quản và COPD, thay đổi thời tiết đột ngột có thể là yếu tố khởi phát đợt cấp. Ngoài ra, thời điểm giao mùa cũng có thể trùng với giai đoạn gia tăng lưu hành của một số virus đường hô hấp như cúm, RSV và các tác nhân gây nhiễm trùng khác.

Bác sĩ Minh Châu cảnh báo, thời tiết thay đổi đột ngột không chỉ người cao tuổi, ngay cả người trẻ cũng đối diện với nhiều nguy cơ sức khỏe. 

- Nhóm bệnh lý tim mạch: Ở những bệnh nhân đã có tăng huyết áp, xơ vữa động mạch hoặc bệnh mạch vành, sự thay đổi này có thể góp phần làm tăng nguy cơ xuất hiện cơn đau thắt ngực, thiếu máu cơ tim và các biến cố tim mạch, đột quỵ.

- Nhóm bệnh lý xương khớp: Đối với hệ cơ xương khớp, nhiều bệnh nhân thoái hóa khớp, viêm khớp hoặc đau cơ mạn tính thường phản ánh tình trạng đau và cứng khớp tăng lên khi trời lạnh. Đặc biệt, cần phân biệt tình trạng đau khớp tăng do các yếu tố môi trường với đợt viêm khớp thực sự hoặc các bệnh lý khác.

Những đối tượng cần thận trọng nhất là người cao tuổi, trẻ nhỏ, phụ nữ mang thai có bệnh lý nền, người mắc bệnh tim mạch, bệnh hô hấp mạn tính, đái tháo đường và những người có nhiều bệnh lý phối hợp.

Thói quen tưởng vô hại nhưng lại rất nguy hiểm 

Trong sinh hoạt hằng ngày, có nhiều thói quen tưởng chừng vô hại nhưng có thể khiến sức khỏe bị ảnh hưởng khi nhiệt đột thay đổi hoặc chênh lệch lớn giữa ngày và đêm. Bác sĩ Nguyễn Minh Châu cho rằng, đầu tiên là thói quen tắm quá muộn, nhất là khi nhiệt độ môi trường xuống thấp. Việc tiếp xúc đột ngột với nước quá lạnh có thể gây co mạch, làm tăng huyết áp và tăng gánh nặng cho hệ tim mạch.

Thứ hai là việc sử dụng điều hòa không hợp lý. Một số người có thói quen để nhiệt độ điều hòa quá thấp, đặc biệt vào ban đêm, khiến cơ thể tiếp xúc với không khí lạnh trong thời gian dài.

Thứ ba là việc thay đổi môi trường nhiệt độ quá đột ngột, chẳng hạn từ phòng điều hòa lạnh ra ngoài trời nóng hoặc từ nơi ấm áp ra ngoài trời rét mà không có biện pháp giữ ấm phù hợp.

Vận động quá sức khi trời lạnh dễ ảnh hưởng đến huyết áp, xương khớp. Ảnh minh họa.

Một thói quen khác cũng cần điều chỉnh là ngại vận động khi trời lạnh. Việc ít vận động kéo dài có thể làm giảm sức bền, tăng tình trạng cứng khớp và ảnh hưởng bất lợi đến kiểm soát cân nặng, huyết áp, đường huyết.

Người dân nên duy trì hoạt động thể lực đều đặn, có thể chuyển sang tập luyện trong nhà khi thời tiết quá lạnh. Trước khi tập cần khởi động kỹ, tăng dần cường độ và giữ ấm phù hợp. Điều quan trọng không phải là tránh hoàn toàn các hoạt động sinh hoạt khi trời lạnh.

Bảo vệ sức khỏe khi trời lạnh bằng những điều đơn giản nhất

Thạc sĩ, bác sĩ Minh Châu tư vấn, để bảo vệ sức khỏe trong giai đoạn chuyển mùa, điều quan trọng nhất là duy trì lối sống lành mạnh, giúp cơ thể thích nghi tốt hơn với sự thay đổi của môi trường, đồng thời kiểm soát hiệu quả các bệnh lý nền.

Trước hết, về chế độ dinh dưỡng, người dân cần ăn uống đầy đủ, cân đối các nhóm chất, tăng cường rau xanh, trái cây và thực phẩm giàu vitamin, khoáng chất. Đối với người mắc tăng huyết áp và bệnh tim mạch, cần duy trì chế độ ăn giảm muối, hạn chế thực phẩm chế biến sẵn, kiểm soát lượng chất béo bão hòa và tránh lạm dụng rượu bia.

Chế độ dinh dưỡng hợp lý là nền tảng bảo vệ sức khỏe mùa lạnh. Ảnh minh họa.

Cùng với đó là duy trì hoạt động thể lực phù hợp, đảm bảo giấc ngủ và giữ ấm cơ thể phù hợp. Người trưởng thành nên hướng tới ít nhất 150 phút hoạt động thể lực cường độ vừa mỗi tuần nếu tình trạng sức khỏe cho phép. Với người cao tuổi, có thể lựa chọn đi bộ, tập dưỡng sinh, đạp xe tại chỗ hoặc các bài tập vận động nhẹ nhàng. Khi thời tiết lạnh, nên khởi động kỹ và tránh tập luyện gắng sức đột ngột. Với giấc ngủ cần ngủ đủ giấc phù hợp với lứa tuổi, với người trưởng thành nên ngủ đủ 8 tiếng/ngày.

Đối với người cao tuổi và người mắc bệnh mạn tính, cần đặc biệt chú trọng việc theo dõi sức khỏe và tuân thủ điều trị. Người bệnh tăng huyết áp nên đo huyết áp tại nhà đều đặn, đặc biệt vào buổi sáng và buổi tối, ghi lại kết quả để bác sĩ đánh giá khi cần thiết.

Một vấn đề rất quan trọng là người bệnh tuyệt đối không tự ý ngừng thuốc, tăng liều hoặc giảm liều thuốc điều trị chỉ vì thấy thời tiết thay đổi hoặc huyết áp dao động trong một vài lần đo. Việc điều chỉnh thuốc cần dựa trên đánh giá toàn diện của bác sĩ.

LÊ PHƯƠNG.