Việt Nam có nhiều giống cam nổi tiếng, nhưng nhắc đến những loại cam hảo hạng thì không thể bỏ qua cam Xã Đoài – đặc sản trứ danh của Nghệ An. Giống cam này được đưa vào trồng tại vùng Xã Đoài (nay thuộc xã Nghi Lộc, Nghệ An) từ khoảng giữa thế kỷ XIX.
Nhờ điều kiện khí hậu và thổ nhưỡng đặc biệt của địa phương, cây cam phát triển tốt, cho quả tròn đều, lớp vỏ mỏng vàng óng bắt mắt và phủ một lớp tinh dầu mỏng. Chỉ cần khẽ làm xước vỏ là hương thơm đã lan tỏa. Bên trong, các múi cam mọng nước, vàng tươi, ngọt đậm đà hơn so với nhiều giống cam khác.
Cam Xã Đoài còn gắn với một giai thoại nổi tiếng. Vào khoảng năm 1935, trong một cuộc tuyển chọn sản vật quý dâng lên vua, loại cam này đã gây ấn tượng bởi hương thơm và vị ngọt thanh đặc trưng. Sau khi thưởng thức, nhà vua đã ban cho cam Xã Đoài hàm "cửu phẩm", xếp vào hàng thượng phẩm trong các giống cam của Việt Nam.
Từ đó, danh tiếng của cam Xã Đoài ngày càng lan rộng, trở thành niềm tự hào của xứ Nghệ và nhiều lần được nhắc đến trong thơ ca, âm nhạc cũng như các tác phẩm văn học nghệ thuật.
Đến nay, cam Xã Đoài chính gốc trồng tại vùng Xã Đoài vẫn được xem là loại trái cây cao cấp. Thay vì bán theo cân, người trồng thường bán theo từng quả. Mỗi quả có giá dao động từ 70.000-80.000 đồng, những quả đẹp, chất lượng cao có thể được bán với giá lên tới khoảng 100.000 đồng/quả.
Ý nghĩa khi trồng cây cam trong sân vườn nhà
Cam không chỉ là loại trái cây thơm ngon, giàu vitamin C và các chất chống oxy hóa có lợi cho sức khỏe mà còn được nhiều gia đình lựa chọn trồng trong sân vườn để làm cảnh. Cây có tán lá xanh tốt quanh năm, mùa xuân nở hoa trắng tinh với hương thơm dịu nhẹ, đến mùa thu hoạch lại sai trĩu những quả vàng óng, giúp khu vườn thêm sinh động và đẹp mắt.
Theo phong thủy, cây cam là biểu tượng của tài lộc, may mắn và cuộc sống đủ đầy. Màu vàng của những quả cam chín tượng trưng cho sự thịnh vượng, sung túc, trong khi tán lá xanh mướt thể hiện sức sống và sự phát triển bền vững. Vì vậy, nhiều người tin rằng trồng cây cam trong sân vườn không chỉ mang lại nguồn trái cây sạch mà còn góp phần thu hút vượng khí, đem đến những điều tốt lành cho gia đình.
Nếu có sân vườn hoặc khoảng đất đủ rộng, bạn có thể cân nhắc trồng một cây cam để vừa tạo bóng mát, vừa có trái ngọt thưởng thức mỗi năm. Trong số các giống cam nổi tiếng, cam Xã Đoài là lựa chọn đáng cân nhắc nhờ hương vị thơm ngon đặc trưng, chất lượng cao và giá trị lâu đời, góp phần làm đẹp khu vườn đồng thời mang đến những mùa quả ngọt cho gia đình.
Cách trồng và chăm sóc cây cam trong vườn nhà
Nếu muốn trồng cam Xã Đoài tại nhà, bạn có thể mua cây giống từ các nhà vườn uy tín. Loại cam này chủ yếu được nhân giống bằng phương pháp chiết hoặc ghép cành để giữ nguyên đặc tính của cây mẹ. Tuy nheien, dù có thể trồng ở nhiều địa phương, nhưng những cây sinh trưởng trên vùng đất Nghi Lộc (Nghệ An) vẫn được đánh giá cho hương vị thơm ngon đặc trưng nhất.
Trong quá trình chăm sóc cây cam, bạn cần chú ý tới những yếu tố sau:
- Đất trồng: Cam Xã Đoài phát triển tốt trên nền đất tơi xốp, giàu mùn, thoát nước tốt và có độ pH từ 5,5-6,5. Trước khi trồng nên bón lót bằng phân chuồng hoai mục kết hợp với phân hữu cơ để tăng độ màu mỡ cho đất.
- Ánh sáng: Đây là cây ưa nắng, cần được trồng ở nơi thông thoáng và có ánh sáng trực tiếp ít nhất 6-8 giờ mỗi ngày. Đủ nắng sẽ giúp cây sinh trưởng khỏe, ra hoa đồng đều và cho quả ngọt hơn.
- Tưới nước: Nên duy trì độ ẩm vừa phải cho đất, đặc biệt trong giai đoạn cây còn nhỏ, ra hoa và nuôi quả. Mùa khô cần tưới đều đặn, trong khi mùa mưa phải bảo đảm thoát nước tốt để tránh ngập úng, gây thối rễ.
- Bón phân: Định kỳ bổ sung phân hữu cơ kết hợp với các loại phân NPK theo từng giai đoạn sinh trưởng. Khi cây chuẩn bị ra hoa và nuôi quả, nên tăng cường kali để giúp quả lớn đều, vỏ đẹp và hương vị đậm đà.
- Cắt tỉa, chăm sóc: Người trồng cần thường xuyên cắt bỏ cành già, cành sâu bệnh hoặc cành mọc dày để tán cây thông thoáng, hạn chế sâu bệnh và tập trung dinh dưỡng nuôi quả. Cam Xã Đoài khá nhạy cảm với thời tiết cực đoan như mưa bão kéo dài hoặc rét đậm, vì vậy cần theo dõi thường xuyên để có biện pháp phòng trừ sâu bệnh và bảo vệ cây, hạn chế tình trạng rụng quả, ảnh hưởng đến năng suất.
Thông thường, sau khoảng 3-4 năm trồng, cây bắt đầu cho thu hoạch ổn định và kéo dài suốt nhiều năm. Cam ra hoa vào đầu xuân với những chùm hoa trắng thơm ngát và quả chín rộ vào khoảng tháng 11-12 âm lịch, đúng dịp cận Tết.
