Quả trứng gà hay còn gọi là lê-ki-ma, từng là loại quả gắn bó với ký ức tuổi thơ của nhiều thế hệ người Việt. Ngày trước, loài cây này được trồng rải rác trong vườn nhà, ven đường, ven ao. Đến mùa, quả chín rụng đầy gốc, trẻ con hái ăn chơi, người lớn cũng không mấy khi để ý. Vậy mà theo dòng thời gian, quả trứng gà từ thứ quả dân dã, ít người buồn thu hoạch nay đã trở thành đặc sản được nhiều người thành phố săn tìm bởi hương vị lạ miệng và giá trị dinh dưỡng cao.
Cây trứng gà là loài cây thân gỗ, sống lâu năm, tán rộng, xanh tốt quanh năm. Quả trứng gà có hình bầu dục, kích thước vừa tay, vỏ mỏng màu xanh nhạt khi còn non và chuyển sang vàng cam khi chín. Nhìn bề ngoài, quả có hình dáng tương tự như quả trứng gà ta nên từ đó mà cái tên dân dã “trứng gà” ra đời.
Phần ruột bên trong là lớp thịt màu vàng đậm, mềm mịn, khô ráo chứ không mọng nước như nhiều loại quả khác. Khi bổ ra, quả có mùi thơm nhẹ, mỗi quả thường có từ 1–4 hạt lớn, vỏ cứng, bóng.
Điểm đặc biệt nhất của quả trứng gà chính là hương vị. Thịt quả bùi, béo nhẹ, ngọt vừa phải, có cảm giác như đang ăn lòng đỏ trứng gà quyện cùng khoai lang và chút vani tự nhiên. Với nhiều người, trứng gà không phải là loại quả “ăn là mê ngay”, nhưng càng ăn lại càng thấy ngon, nhất là khi thưởng thức lúc quả chín hoàn toàn.
Quả trứng gà thường được ăn tươi, dùng thìa nạo trực tiếp phần thịt mềm bên trong. Ngoài ra, người ta còn xay sinh tố cùng sữa, làm kem, làm bánh hoặc trộn cùng đá bào, tạo nên món ăn vặt béo bùi, lạ miệng.
Trong quá khứ, cây trứng gà hầu như không mang giá trị kinh tế. Quả chín rụng đầy gốc, chỉ trẻ con hái ăn cho vui. Nhiều nơi thậm chí coi đây là cây bóng mát đơn thuần, ít ai nghĩ đến chuyện thu hoạch bán.
Thế nhưng vài năm trở lại đây, cùng với xu hướng tìm về các loại nông sản bản địa, quả trứng gà bất ngờ thành đặc sản. Nhiều người thành phố, nhất là những ai từng gắn bó với tuổi thơ nông thôn, bắt đầu tìm mua quả trứng gà vì hương vị hoài niệm và công dụng tốt cho sức khỏe. Từ đó, quả trứng gà dần xuất hiện nhiều hơn tại các chợ quê, chợ đặc sản và trên các sàn thương mại điện tử.
Quả trứng gà thường vào mùa từ khoảng tháng 4 đến tháng 8 hằng năm, rộ nhất vào đầu mùa hè. Cây trồng một lần có thể cho quả nhiều năm liền, ít sâu bệnh, chịu hạn tốt.
Từ thứ quả gần như không có giá, hiện nay quả trứng gà được bán với mức giá khá ổn định, dao động khoảng 20.000–40.000 đồng/kg tùy thời điểm và chất lượng. Những quả to, chín đều, vàng đẹp, hái từ cây lâu năm thường có giá cao hơn và rất được ưa chuộng.
Những lợi ích của quả trứng gà với sức khoẻ
Tốt cho sức khỏe tim mạch
Quả trứng gà được xem là loại trái cây dân dã nhưng lại rất có lợi cho tim mạch. Hàm lượng kali tự nhiên trong quả trứng gà giúp điều hòa huyết áp, hỗ trợ làm giãn mạch máu và giữ cho nhịp tim hoạt động ổn định.
Bên cạnh đó, các chất chống oxy hóa như vitamin C và vitamin E có trong quả trứng gà còn góp phần bảo vệ thành mạch, hạn chế quá trình oxy hóa cholesterol xấu, từ đó giúp phòng ngừa xơ vữa động mạch. Sự kết hợp giữa khoáng chất và vitamin giúp quả trứng gà trở thành lựa chọn phù hợp cho những người quan tâm đến việc bảo vệ sức khỏe tim mạch.
Hỗ trợ hệ tiêu hóa
Không chỉ có hương vị bùi béo dễ ăn, quả trứng gà còn cung cấp lượng chất xơ đáng kể cho cơ thể. Chất xơ giúp kích thích hoạt động của ruột, hỗ trợ quá trình tiêu hóa diễn ra trơn tru và giảm nguy cơ táo bón.
Ngoài ra, chất xơ trong quả trứng gà còn giúp nuôi dưỡng các lợi khuẩn đường ruột, duy trì sự cân bằng hệ vi sinh, từ đó góp phần nâng cao sức khỏe hệ tiêu hóa và tăng cường sức đề kháng cho cơ thể.
Giúp sáng mắt, tốt cho thị lực
Quả trứng gà chứa nhiều vitamin A – dưỡng chất quan trọng giúp duy trì thị lực khỏe mạnh, hỗ trợ mắt sáng rõ và giảm nguy cơ mắc các bệnh về mắt như quáng gà hay thoái hóa điểm vàng.
Đặc biệt, loại quả này còn giàu beta-carotene – tiền chất của vitamin A và là chất chống oxy hóa mạnh. Beta-carotene giúp bảo vệ các tế bào mắt trước tác động của các gốc tự do, góp phần làm chậm quá trình lão hóa mắt, hạn chế nguy cơ đục thủy tinh thể và suy giảm thị lực theo tuổi tác.
Góp phần ngăn ngừa thiếu máu
So với nhiều loại trái cây khác, quả trứng gà khá giàu sắt – khoáng chất cần thiết cho quá trình tạo máu. Sắt giúp cơ thể sản sinh hemoglobin, hỗ trợ vận chuyển oxy đến các mô và tế bào.
Nhờ đó, việc bổ sung quả trứng gà vào khẩu phần ăn có thể giúp giảm nguy cơ thiếu máu, đặc biệt phù hợp với phụ nữ mang thai, trẻ em trong giai đoạn phát triển và những người thường xuyên lao động, vận động nhiều.
Làm đẹp da tự nhiên
Quả trứng gà không chỉ cung cấp vitamin C mà còn chứa nhiều vitamin và khoáng chất có lợi cho làn da. Sự kết hợp giữa vitamin C, vitamin A cùng các hợp chất chống oxy hóa giúp kích thích quá trình hình thành collagen, hỗ trợ tái tạo tế bào da, cải thiện độ đàn hồi và làm đều màu da.
Bên cạnh đó, các hoạt chất có đặc tính kháng viêm trong quả trứng gà còn giúp làm dịu da, giảm tình trạng sưng đỏ, kích ứng, từ đó mang lại làn da mịn màng, tươi tắn và khỏe mạnh từ bên trong.
Hỗ trợ kiểm soát cân nặng
Quả trứng gà có hàm lượng calo không cao nhưng lại giàu chất xơ, giúp tạo cảm giác no lâu, hạn chế cảm giác thèm ăn và hỗ trợ kiểm soát cân nặng hiệu quả.
Ngoài ra, việc bổ sung quả trứng gà trong khẩu phần ăn còn giúp cung cấp nhiều vitamin, khoáng chất và chất chống oxy hóa cần thiết, góp phần tăng cường sức đề kháng, bảo vệ sức khỏe và duy trì làn da khỏe đẹp. Khi được kết hợp hợp lý trong chế độ ăn lành mạnh, quả trứng gà không chỉ hỗ trợ vóc dáng cân đối mà còn giúp cơ thể luôn tràn đầy năng lượng.
