Khu vườn sân thượng 20m² với đủ loại rau quả theo mùa
Là một dược sĩ, chị Luyện luôn chú trọng đến sức khỏe, đặc biệt là nguồn thực phẩm trong mỗi bữa ăn gia đình. Vì vậy từ khi có khoảng sân thượng riêng vào năm 2019, chị đã tận dụng để trồng rau ăn lá bằng mô hình bán thủy canh, vừa có thêm nguồn rau sạch cho gia đình 6 người, vừa chủ động hơn trong việc lựa chọn thực phẩm.
Từ diện tích ban đầu 12-16m², chị Luyện dần mở rộng khu vườn lên khoảng 20m², đồng thời đa dạng hóa các loại cây trồng. Không chỉ dừng lại ở rau ăn lá, chị bắt đầu thử sức với các loại rau củ theo mùa như bầu, bí, mướp, khổ qua… rồi đến những giống cây ăn quả đòi hỏi kỹ thuật chăm sóc cầu kỳ hơn như dưa lê, dưa lưới, dưa hấu, dưa gang…
"Ban đầu mình chỉ trồng rau ăn lá. Sau khi tham gia các hội nhóm, học hỏi kinh nghiệm của mọi người thì mới tìm hiểu thêm về các loại cây ăn trái, từ đó mình mê luôn việc làm vườn trên sân thượng. Cứ mùa nào thì rau nấy, loại nào cũng muốn thử. May mắn là nhiều lần trồng đều thành công, có quả để thu hoạch", chị Luyện vui vẻ kể.
Bên cạnh rau củ và cây ăn quả, chị còn dành một phần diện tích để trồng hoa như hướng dương, vạn thọ, hoa sen, hoa hồng… giúp khu vườn sân thượng thêm sinh động, rực rỡ.
Chi phí đầu tư cho khu vườn không được chị tính toán thành một con số cụ thể. Bởi thay vì mua sắm tất cả cùng lúc, chị thường mua từng chút một, đồng thời tận dụng những vật dụng cũ được bạn bè, người thân cho tặng.
"Chi phí làm vườn giống như ‘kiến tha lâu cũng đầy tổ’ vậy. Mỗi lần mình mua một ít, có gì tận dụng được thì tận dụng. Người ta thường nói đầu tư cho khu vườn là đầu tư cho sức khỏe nên mình không quá đặt nặng chuyện phải tốn bao nhiêu tiền", chị chia sẻ.
Chị Luyện chia sẻ thêm, trong các khoản chi, chị dành nhiều kinh phí nhất cho đất trồng, phân hữu cơ và các chế phẩm phòng trừ sâu bệnh. Những loại phân như phân gà, phân dơi, phân trùn quế, phân bò… được sử dụng để bổ sung dinh dưỡng cho cây.
Về kết cấu, sân thượng đã được xử lý chống thấm từ trước khi đổ sàn. Tuy nhiên, chị vẫn kê cao các chậu trồng để hạn chế nước đọng, giúp mặt sàn nhanh khô và thông thoáng hơn.
Hiện tại, do phải dành thời gian chăm sóc 4 người con, chị đã nghỉ công việc bên ngành dược để tập trung cho gia đình. Việc làm vườn vì thế trở thành một phần quen thuộc trong nhịp sống hằng ngày. Mỗi sáng sớm và chiều tối, chị lại tranh thủ lên sân thượng tưới cây, kiểm tra sâu bệnh, tỉa lá và thu hoạch rau quả.
Bí quyết làm vườn sau 7 năm của mẹ đảm 4 con
Theo chị Luyện, để cây trồng trên sân thượng phát triển tốt, khâu quan trọng nhất là chuẩn bị đất và phối trộn giá thể. Đây cũng là công đoạn đòi hỏi nhiều thời gian, công sức bởi nếu đất không tốt hoặc nhiễm mầm bệnh, cây sẽ khó sinh trưởng khỏe mạnh.
Chị thường mua bã đậu về ủ cùng đất, bổ sung một lượng nhỏ nấm Trichoderma, tro trấu và vỏ đậu… Hỗn hợp được trộn đều, đậy kín và ủ hơn 1t tháng trước khi đem ra trồng. Ngoài ra, chị còn tự ủ phân chuối, trứng, sữa để bổ sung dinh dưỡng cho cây, kết hợp với các loại phân hữu cơ mua sẵn.
Với những cây ăn trái như dưa lưới, chị sử dụng công thức phối trộn riêng gồm đất, phân gà, phân bò, tro trấu, một muỗng cafe NPK 30-10-10, lân và vôi rồi tưới nấm Ridomil, ủ kỹ. Sau 7-10 ngày, chị đem giá thể ra tưới humic cùng nấm Trichoderma trước khi đưa cây con vào trồng.
Không chỉ chú trọng đất trồng, chị còn đặc biệt quan tâm đến việc phòng trừ sâu bệnh. Dù ở trên cao, khu vườn vẫn có thể xuất hiện nhện đỏ, bọ trĩ, rệp sáp... Đặc biệt, việc trồng nhiều loại rau quả trong diện tích nhỏ khiến sâu bệnh có nguy cơ lây nhiễm chéo giữa các cây.
Để phòng trừ sâu bệnh, chị ưu tiên sử dụng các chế phẩm sinh học, dầu neem và những biện pháp phù hợp. Khi cây bị bệnh nặng, không thể xử lý hiệu quả, chị sẵn sàng nhổ bỏ để tránh lây lan sang những cây khác.
"Vườn nhà mình tuy trên cao nhưng nhỏ, trồng cùng lúc nhiều loại rau quả để có đồ ăn luân phiên nên cũng gặp không ít vấn đề về sâu bệnh. Nhưng vì trồng rau sạch tại nhà theo mô hình hữu cơ nên mình không dùng thuốc hóa học, nhà có gì thì dùng đó thôi. Ví dụ như phun mù tạt, nước rửa chén, baking soda, chế phẩm sinh học BioB, dầu nem… Ai chỉ gì dùng đó, đến khi trị không được thì mình nhổ bỏ", chị chia sẻ.
Nhờ duy trì việc trồng trọt theo mùa, khu vườn hiện cung cấp khá đa dạng rau quả cho gia đình. Chị Luyện chia sẻ, có những thời điểm, bầu, bí, khổ qua cho trái liên tục, ăn không hết. Thay vì để lãng phí, chị sơ chế, cắt thành từng phần rồi bảo quản trong ngăn đông để sử dụng dần.
"Mỗi ngày mình đều có thể đi chợ 0 đồng ngay trên nóc nhà. Có rau gì thì ăn rau đó, có quả gì thì thu hoạch quả ấy. Rau quả nhiều quá ăn không hết thì mình làm sạch, cắt ra rồi cấp đông để dùng dần. Nhờ vậy, gia đình hầu như không phải mua rau ngoài chợ", chị Luyện cho biết.
Không chỉ mang lại nguồn thực phẩm cho gia đình 6 người, khu vườn còn đem đến cho chị nhiều giá trị tinh thần. Sau những giờ chăm sóc gia đình, được lên sân thượng tưới cây, ngắm hoa và thu hoạch rau quả giúp chị thư giãn, giải tỏa căng thẳng.
Đặc biệt, đây còn là không gian để các con khám phá thế giới tự nhiên. Mỗi khi rảnh rỗi, các bé có thể lên sân thượng tham quan, quan sát quá trình cây lớn lên, phụ mẹ tưới nước và hái rau. Qua đó, các con có thêm cơ hội tìm hiểu về cây cối, hiểu hơn về nguồn gốc thực phẩm và trân trọng công sức lao động.
Sau 7 năm, khu vườn sân thượng khoảng 20m² đã trở thành một phần không thể thiếu trong cuộc sống của gia đình chị Luyện. Những luống rau xanh, giàn bầu bí trĩu quả hay những chậu hoa rực rỡ không chỉ làm đẹp không gian sống mà còn mang đến những bữa ăn tươi ngon và khoảng thời gian sum vầy. Từ mong muốn ban đầu là có rau sạch, chị đã tìm thấy niềm vui giản dị trong việc tự tay vun trồng và chăm sóc một khoảng xanh giữa lòng thành phố.
