Đời sống và Pháp luật đưa tin, Công an TP Hà Nội vừa điều tra, khám phá vụ án lập công ty “ma” lừa đảo chiếm đoạt hơn 300 tỷ đồng tiền vay vốn ngân hàng.
Theo điều tra, các đối tượng đã thành lập, sử dụng một hệ thống nhiều pháp nhân doanh nghiệp do các cá nhân khác nhau đứng tên người đại diện theo pháp luật trong đó Công ty Đầu tư và Thương mại Hoàng Thành giữ vai trò trung tâm, trực tiếp đứng tên vay vốn và nhận tiền giải ngân từ Ngân hàng.
Ngoài ra, các đối tượng còn sử dụng nhiều doanh nghiệp liên quan gồm: Công ty Cổ phần Miền Trung Hà Nội; Công ty TNHH MTV Lương Gia Phát; Công ty TNHH MTV Phương Nam 168; Công ty TNHH Đầu tư và kinh doanh Thanh Bình; Công ty TNHH MTV Hà Thanh Thanh Hóa; Công ty TNHH MTV 366…
Các công ty này hoạt động hình thức, không có hoạt động sản xuất - kinh doanh thực chất, được sử dụng để ký kết hợp đồng kinh tế, xuất hóa đơn không có giao dịch thực, làm công cụ hợp thức hóa hồ sơ vay vốn, che giấu và luân chuyển dòng tiền sau khi Ngân hàng giải ngân. Từ năm 2021 đến năm 2024, thông qua việc lập và sử dụng hợp đồng kinh tế, hóa đơn không có giao dịch thực tế để vay vốn tín dụng tại Ngân hàng, các đối tượng đã chiếm đoạt số tiền hơn 318 tỷ đồng .
Cơ quan điều tra đã làm rõ, các đối tượng phân công nhiệm vụ, bố trí nhiều bộ phận để thực hiện hành vi lừa đảo.
Trong đó, Hà Thị Thương (SN 1981; thường trú tại: Phù Đổng, Hà Nội) và Trần Thị Phương Loan (SN 1986; thường trú tại: Bồ Đề, Hà Nội) giữ vai trò kế toán, trực tiếp lập khống chứng từ, thực hiện rút và chuyển tiền khi biết rõ không có giao dịch kinh tế thực.
Lương Ngọc Thoan (SN 1981; thường trú tại: Việt Hòa, Hải Phòng), Đồng Thế Lực (SN 1993; thường trú tại: Nga Sơn, Thanh Hóa), Nguyễn Ngọc Thái (SN 1987; trú tại: Bồ Đề, Hà Nội), Mai Long (SN 1980; thường trú tại: Nga Sơn, Thanh Hóa), Lương Huy Hoàng (SN 1998; thường trú tại: Thái Bình, Hưng Yên) là Giám đốc đứng tên pháp nhân, thực hiện việc ký khống hồ sơ tín dụng, hợp đồng;
Nguyễn Đăng Hùng (SN 1984; thường trú tại: Đô Lương, Nghệ An) tham gia lập khống hồ sơ, chứng từ kế toán; Nguyễn Thành Nam (SN 1976; thường trú tại: Bồ Đề, Hà Nội) giữ vai trò quản lý hồ sơ, sổ sách và con dấu của Công ty Hoàng Thành và các doanh nghiệp liên quan.
Căn cứ vào tài liệu thu thập được, ngày 22/1, Cơ quan CSĐT Công an TP Hà Nội đã ra quyết định khởi tố vụ án, khởi tố 9 bị can về tội Lừa đảo chiếm đoạt tài sản quy định tại khoản 4 Điều 174 Bộ luật Hình sự.
Đây là vụ án kinh tế đặc biệt nghiêm trọng, có tính chất phức tạp, phạm vi hoạt động trải rộng trên nhiều địa bàn, gắn trực tiếp với lĩnh vực ngân hàng - tài chính.
Hiện Văn phòng Cơ quan CSĐT Công an Thành phố đang củng cố hồ sơ, xử lý các đối tượng theo quy định.
Nội dung Điều 174 Bộ luật hình sự năm 2015 quy định về tội danh này như sau:
Điều 174. Tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản
1. Người nào bằng thủ đoạn gian dối chiếm đoạt tài sản của người khác trị giá từ 2.000.000 đồng đến dưới 50.000.000 đồng hoặc dưới 2.000.000 đồng nhưng thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm hoặc phạt tù từ 06 tháng đến 03 năm:
a) Đã bị xử phạt vi phạm hành chính về hành vi chiếm đoạt tài sản mà còn vi phạm;
b) Đã bị kết án về tội này hoặc về một trong các tội quy định tại các điều 168, 169, 170, 171, 172, 173, 175 và 290 của Bộ luật này, chưa được xóa án tích mà còn vi phạm;
c) Gây ảnh hưởng xấu đến an ninh, trật tự, an toàn xã hội;
d) Tài sản là phương tiện kiếm sống chính của người bị hại và gia đình họ;
2. Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ 02 năm đến 07 năm:
a) Có tổ chức;
b) Có tính chất chuyên nghiệp;
c) Chiếm đoạt tài sản trị giá từ 50.000.000 đồng đến dưới 200.000.000 đồng;
d) Tái phạm nguy hiểm;
đ) Lợi dụng chức vụ, quyền hạn hoặc lợi dụng danh nghĩa cơ quan, tổ chức;
e) Dùng thủ đoạn xảo quyệt;
3. Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ 07 năm đến 15 năm:
a) Chiếm đoạt tài sản trị giá từ 200.000.000 đồng đến dưới 500.000.000 đồng;
c) Lợi dụng thiên tai, dịch bệnh.
4. Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ 12 năm đến 20 năm hoặc tù chung thân:
a) Chiếm đoạt tài sản trị giá 500.000.000 đồng trở lên;
c) Lợi dụng hoàn cảnh chiến tranh, tình trạng khẩn cấp.
5. Người phạm tội còn có thể bị phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 100.000.000 đồng, cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất định từ 01 năm đến 05 năm hoặc tịch thu một phần hoặc toàn bộ tài sản.
Bộ luật Hình sự sửa đổi, bổ sung năm 2017 đã điều chỉnh một số nội dung của Điều 174 về tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản, trong đó loại bỏ quy định coi “tài sản là kỷ vật, di vật, đồ thờ cúng có giá trị đặc biệt về mặt tinh thần” là tình tiết định khung và bãi bỏ một số điểm tăng nặng tại các khoản 2, 3 và 4 của điều luật này. Đáng lưu ý, Bộ luật Hình sự sửa đổi, bổ sung năm 2025 không tiếp tục thay đổi nội dung Điều 174.
Theo Điều 174 BLHS 2015 (sửa đổi, bổ sung 2017), tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản được chia thành 4 khung hình phạt chính, tăng dần theo giá trị tài sản chiếm đoạt và tính chất, mức độ nguy hiểm của hành vi, từ cải tạo không giam giữ hoặc phạt tù đến 03 năm cho các trường hợp ít nghiêm trọng, đến phạt tù 12–20 năm hoặc tù chung thân đối với hành vi chiếm đoạt tài sản đặc biệt lớn hoặc lợi dụng hoàn cảnh chiến tranh, tình trạng khẩn cấp.
Ngoài hình phạt chính, người phạm tội còn có thể bị áp dụng hình phạt bổ sung như phạt tiền từ 10–100 triệu đồng, cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề từ 01–05 năm, hoặc tịch thu một phần hoặc toàn bộ tài sản, nhằm tăng cường răn đe và phòng ngừa tái phạm.
