Từng bị xem là thứ quả “quê mùa”, mọc đầy ở vườn nhà và gần như chẳng ai đoái hoài, quả sung nay lại bất ngờ trở thành đặc sản được nhiều người thành phố săn tìm, thậm chí có thời điểm giá bán tăng cao khiến không ít người ngạc nhiên.
Trước đây, ở các vùng quê Việt Nam, cây sung thường được trồng ven ao, trước cổng hay đơn giản là mọc tự nhiên. Quả sung nhỏ, vị chát, ăn sống không dễ “hợp khẩu vị” nên thường chỉ xuất hiện trong bữa cơm dân dã, ăn kèm rau sống hoặc muối chua. Với nhiều người, sung gắn liền với ký ức nghèo khó, là thứ quả “có gì ăn nấy”, chứ không phải đặc sản đáng giá.
Thế nhưng vài năm trở lại đây, quả sung dần “đổi đời”. Từ món ăn quê, sung được đưa vào thực đơn của nhiều nhà hàng, quán ăn đặc sản với đủ cách chế biến như sung muối, gỏi sung, sung kho cá hay ăn kèm thịt luộc. Vị chát nhẹ kết hợp hậu ngọt của sung khi được chế biến đúng cách lại trở thành điểm nhấn lạ miệng, khiến nhiều thực khách thích thú.
Không chỉ dừng lại ở ẩm thực, quả sung còn được quan tâm nhờ những lợi ích sức khỏe. Theo nhiều nghiên cứu, sung chứa chất xơ, vitamin và các hợp chất chống oxy hóa, hỗ trợ tiêu hóa và tốt cho tim mạch. Trong y học cổ truyền, sung còn được dùng như một vị thuốc giúp cải thiện một số vấn đề thường gặp. Chính những giá trị này đã góp phần khiến loại quả từng bị “xem nhẹ” trở nên hấp dẫn hơn trong mắt người tiêu dùng hiện đại.
Một lý do khác khiến quả sung trở nên “có giá” là bởi nguồn cung không còn dồi dào như trước. Ở nhiều nơi, cây sung bị chặt bỏ để nhường chỗ cho các loại cây trồng có giá trị kinh tế cao hơn. Trong khi đó, nhu cầu tại các đô thị lại tăng lên, đặc biệt là với xu hướng tìm về thực phẩm sạch, tự nhiên và mang hương vị truyền thống. Sự chênh lệch cung – cầu khiến giá sung tại một số thời điểm tăng đáng kể, nhất là loại sung nếp, quả nhỏ, đều và ít chát.
Ngoài ra, yếu tố “ký ức” cũng đóng vai trò không nhỏ. Với nhiều người thành phố, quả sung không chỉ là thực phẩm mà còn là hương vị tuổi thơ, gợi nhớ về những bữa cơm quê giản dị. Chính cảm xúc này khiến họ sẵn sàng chi tiền để mua lại thứ từng rất quen thuộc nhưng nay trở nên hiếm gặp.
Hiện nay, trên thị trường, sung được bán dưới nhiều dạng: sung tươi, sung muối, sung ngâm sẵn… với mức giá cao hơn nhiều so với trước kia. Thậm chí, có thời điểm sung sạch, hái tại vườn còn được “đặt trước” vì không đủ hàng cung cấp.
Từ một loại quả dân dã, bị xem là “rẻ bèo”, quả sung đã có màn “lột xác” ngoạn mục để trở thành đặc sản được săn đón. Câu chuyện của sung cũng phần nào phản ánh xu hướng tiêu dùng hiện nay: những giá trị tưởng chừng bình dị, quen thuộc lại có thể trở nên đắt giá khi gắn với sức khỏe, ký ức và sự khan hiếm.
