Trong hành trình làm cha mẹ, có lẽ việc đầu tiên mà bất kỳ gia đình nào cũng dành rất nhiều tâm huyết chính là đặt tên cho con. Một cái tên không chỉ theo đứa trẻ suốt cuộc đời mà còn chứa đựng biết bao kỳ vọng, tình yêu thương và những lời chúc tốt đẹp mà cha mẹ gửi gắm.
Có những gia đình dành hàng tháng trời để tra cứu ý nghĩa từng cái tên. Có người nhờ thầy phong thủy, xem ngũ hành, cân nhắc từng chữ. Thế nhưng cũng có những bậc phụ huynh chọn cách đơn giản hơn rất nhiều: đặt tên theo kỷ niệm, theo hoàn cảnh hoặc đơn giản là theo cảm xúc lúc con chào đời.
Mới đây, câu chuyện về một ông bố đi đăng ký khai sinh cho con với cái tên "Ngô Út Mót" đã khiến nhiều người phải suy ngẫm. Cụ thể, một tài khoản mạng xã hội đã chia sẻ rằng chú của bạn có một người con trai, ở nhà hay gọi là Út Mót. Chú đi làm giấy khai sinh cho con cũng định đặt là Ngô Út Mót.
Một tài khoản mxh chia sẻ về câu chuyện đặt tên gây chú ý.
Tuy nhiên may mắn là anh làm giấy bên uỷ ban thấy tội nên khuyên người chú nếu không nghĩ ra được tên gì thì để anh đặt hộ. Cuối cùng anh cán bộ đã sửa đổi thành một tên khác vừa hay lại vừa ý nghĩa là Ngô Ngọc Diệu.
Theo từ điển, đệm “Ngọc” trong Hán Việt có nghĩa là viên ngọc quý giá tượng trưng cho sự cao quý, thanh khiết, tinh tế và hoàn mỹ. “Ngọc” cũng là biểu tượng của sự giàu sang, phú quý. Những người đệm “Ngọc” thường có trí tuệ sắc bén, khả năng học hỏi nhanh nhạy và ứng biến linh hoạt.
Còn "Diệu" có nghĩa là đẹp, là tuyệt diệu, ý chỉ những điều tuyệt vời được tạo nên bởi sự khéo léo, kì diệu. Tên "Diệu" mang lại cảm giác nhẹ nhàng nhưng vẫn cuốn hút, ấn tượng.
Trong nhiều gia đình Việt Nam, đặc biệt ở vùng nông thôn, việc gọi con theo thứ tự trong nhà là điều rất quen thuộc. Anh Hai, chị Ba, cô Tư, cậu Út... không chỉ là cách xưng hô mà còn trở thành một phần ký ức gia đình. Có lẽ vì vậy, mà người cha muốn giữ lại nét gần gũi ấy trong tên gọi của con.
Trên thực tế, việc đặt tên cho con cái theo cảm xúc cá nhân của cha mẹ là sự việc không hề hiếm. Có rất nhiều đứa trẻ trưởng thành với những cái tên "độc lạ", nhưng lại vô tình trở thành nỗi buồn của trẻ khi lớn lên.
Nhưng cũng chính nhờ sự tinh tế của những nhân viên tư pháp, những đứa trẻ như được "sinh ra một lần nữa" với những cái tên hay, ý nghĩa vô cùng.
Ảnh minh hoạ
Dưới đây là những điều bố mẹ cần lưu ý khi đặt tên cho con. Không có luật nào bắt buộc các ông bố bà mẹ phải làm theo 8 điều này nhưng đây đều là những lưu ý cần thiết để đảm bảo em bé có một cái tên đẹp, ý nghĩa và không gặp rắc rối sau này.
- Lưu ý vị trí của tên con khi xếp theo thứ tự bảng chữ cái
Nhiều bậc cha mẹ rút ra "kinh nghiệm xương máu" từ bản thân là không nên đặt tên con xếp ở đầu sổ hoặc cuối sổ vì rất dễ bị gọi lên bảng trả bài. Rõ ràng, những cái tên bắt đầu bằng chữ ở giữa bảng chữ cái như H, K, M, L,... sẽ không bị gọi quá sớm hoặc quá muộn trong các cuộc thi. Tuy nhiên, đặt tên con bắt đầu bằng những chữ ở đầu bảng chữ cái cũng không thể nói là bất lợi vì đây cũng là cơ hội để trẻ rèn luyện tính bình tĩnh và khả năng đương đầu với thử thách trong mọi hoàn cảnh.
- Tuyệt đối không dùng tên người yêu cũ đặt cho con
Con cái là kết quả của tình yêu giữa hai vợ chồng và chuyện tình yêu trong quá khứ cần được để yên ở quá khứ. Nếu dùng tên người cũ để đặt tên cho con, rất có thể nó sẽ châm ngòi cho một cuộc chiến dẫn đến đổ vỡ của hai vợ chồng.
- Đặt tên cho con nên tuân theo luật bằng trắc
Một cái tên của trẻ nên có sự kết hợp hài hòa giữa cả thanh bằng (gồm thanh ngang và thanh huyền) và thanh trắc (gồm các thanh sắc, hỏi, ngã, nặng), tuân theo quy luật cân bằng âm dương. Đặc biệt, tránh những cái tên chỉ toàn thanh trắc vì nó dễ gợi cảm giác trúc trắc, nặng nề, không suôn sẻ.
- Tên con có thể gồm cả họ cha lẫn họ mẹ
Đa phần người Việt đặt tên con theo họ cha. Tuy nhiên, theo xu hướng hiện đại ngày nay, rất nhiều gia đình đã bắt đầu đặt tên con gồm cả họ cha lẫn họ mẹ, chẳng hạn như Lê Vũ Bảo Hân, Phạm Nguyễn Đăng Khoa,... Đặt tên con mang cả hình bóng của cha lẫn mẹ trong đó cũng là cách đặt rất ý nghĩa mà các bậc phụ huynh có thể cân nhắc.
- Tên phải có ý nghĩa hay
Cần chọn tên cho con có ý nghĩa tích cực và lịch sự vì cái tên sẽ đi theo con suốt cả cuộc đời. Đã qua rồi cái thời bố mẹ thích đặt tên con thật xấu cho... dễ nuôi và để ông Trời không bắt đi mất.
- Tên phải hợp với giới tính của con
Con gái mang tên giống con trai hay con trai mang tên con gái đều dễ gây nhầm lẫn trong giao tiếp, xưng hô hay làm giấy tờ và có thể dẫn đến nhiều rắc rối khác.
- Có thể đặt tên con và các anh chị em trong nhà cùng tên hoặc cùng chữ lót
Bố mẹ có thể đặt cho các con tên hoặc chữ lót giống nhau. Chẳng hạn như một nhà có 3 con có thể đặt là Bảo Lan, Bảo Phúc, Bảo Ngọc hay Minh Hà, Thanh Hà, Việt Hà. Điều này tạo nên mối liên kết đặc biệt thân thương và gần gũi giữa các thành viên trong gia đình. Cách đặt này không bắt buộc nhưng cũng là một gợi ý hay để bố mẹ tham khảo.
- Không nên đặt tên trùng tên tiền nhân
Văn hóa Việt thường không ủng hộ cách đặt tên người ở vai vế nhỏ hơn trùng với tên của người có vai vế lớn hơn. Để tránh rơi vào tình huống khó xử này, bố mẹ nên "khảo sát" tên của cả gia đình hai bên ít nhất 3-4 đời để tránh cho tên bé yêu bị trùng lặp với một người nào đó lớn tuổi hơn.
