Mỗi dịp Tết Hàn Thực (mùng 3 tháng 3 âm lịch), không khí gia đình Việt lại thêm ấm cúng khi mọi người cùng nhau quây quần làm bánh trôi, bánh chay - những món ăn truyền thống mang đậm ý nghĩa tri ân tổ tiên và gìn giữ nét đẹp văn hóa lâu đời. Những viên bánh trôi trắng tinh, tròn đầy như gửi gắm lòng thành kính, còn bát bánh chay mềm mịn, thanh ngọt lại đem đến cảm giác nhẹ nhàng, yên ả.
Từ việc lựa chọn nguyên liệu, nhào bột cho đến nặn và luộc bánh, từng công đoạn đều cần sự khéo léo và cẩn thận. Nhưng cũng chính vì thế, quá trình ấy trở thành khoảng thời gian sum họp đầy ý nghĩa, gắn kết các thành viên trong gia đình. Hương thơm của bột nếp quyện cùng vị ngọt dịu của đường phên, thêm chút cay ấm của gừng trong nước bánh chay tạo nên một hương vị truyền thống khó phai.
Dưới đây là cách làm bánh trôi, bánh chay chuẩn vị truyền thống, các bạn hãy tham khảo nhé.
Nguyên liệu:
- Bột làm bánh trôi (đã được trộn sẵn bột nếp lẫn một ít bột tẻ).
- Đường phên: 200g (cắt hạt lựu để làm nhân bánh trôi).
- Đậu xanh bỏ vỏ: 100g.
- Dừa nạo: 100g.
- Vani: 1 ống.
- Bột sắn dây: 2 thìa canh.
- Đường trắng: 150g.
- Vừng rang: 50g.
- Gừng tươi: 1 củ nhỏ (tạo hương thơm cho nước bánh chay)
- Nước ấm: khoảng 500ml (dùng để trộn bột)
Cách làm:
Bước 1: Chuẩn bị bột và nhân bánh
Cho bột vào bát lớn, rót từ từ nước ấm rồi trộn đều. Nhào kỹ đến khi bột dẻo, mịn và không dính tay. Để bột nghỉ khoảng 15 phút để đạt độ nở tốt.
Chuẩn bị nhân bánh chay:
Đậu xanh rửa sạch, ngâm nước ấm khoảng 1 tiếng cho mềm, sau đó nấu chín (có thể dùng nồi cơm điện hoặc hấp). Khi đậu chín, xay nhuyễn rồi sên với 50g đường trên chảo chống dính đến khi dẻo. Thêm dừa nạo và vani, đảo đều rồi tắt bếp. Để nguội, vo thành từng viên nhỏ cỡ đầu ngón tay cái.
Chuẩn bị nhân bánh trôi:
Đường phên cắt thành những viên nhỏ hình hạt lựu để dễ bọc vào bột.
Bước 2: Nặn bánh
Bánh trôi: Chia bột thành từng viên nhỏ, ấn dẹt, đặt viên đường vào giữa rồi bọc kín và vo tròn.
Bánh chay: Lấy phần bột lớn gấp đôi viên nhân đậu xanh, ấn dẹt, cho nhân vào giữa, miết kín rồi vo tròn lại.
Bước 3: Luộc bánh
Đun sôi nồi nước, thả bánh trôi vào luộc. Khi bánh nổi lên, đợi thêm 1–2 phút rồi vớt ra, thả ngay vào nước lạnh để bánh không dính nhau.
Bánh chay cũng luộc tương tự, sau đó vớt ra bát riêng.
Bước 4: Làm nước bánh chay
Hòa bột sắn dây với khoảng 200ml nước lạnh.
Đun sôi 500ml nước cùng 100g đường trắng và vài lát gừng đập dập. Khi nước sôi, khuấy nhẹ rồi từ từ đổ bột sắn dây vào, khuấy đều để tạo độ sánh vừa phải.
Bước 5: Trình bày
Bánh trôi: Xếp ra đĩa, để ráo nước rồi rắc vừng rang lên trên.
Bánh chay: Cho vào bát, chan nước sắn dây, thêm đậu xanh và dừa nạo để tăng hương vị.
Bánh trôi, bánh chay không chỉ là món ăn quen thuộc mà còn ẩn chứa ý nghĩa sâu sắc về lòng biết ơn và sự tưởng nhớ cội nguồn. Hình ảnh những viên bánh trôi tròn đầy, lúc chìm lúc nổi trong nồi nước sôi như biểu trưng cho vòng quay cuộc sống, cho sự tinh khiết và giản dị. Trong khi đó, bánh chay với vị ngọt mát lại gợi lên sự an yên, ấm áp và sum vầy.
Tết Hàn Thực vì thế trở thành dịp đặc biệt để mỗi gia đình gửi gắm yêu thương qua từng viên bánh, đồng thời gìn giữ những giá trị truyền thống quý báu. Dẫu cuộc sống ngày nay có nhiều đổi thay, hương vị của bánh trôi, bánh chay vẫn luôn gợi nhớ về những ký ức thân quen, về tình cảm gia đình bền chặt.
Chúc bạn có một mùa Tết Hàn Thực thật ấm áp, ý nghĩa và tràn đầy yêu thương bên gia đình!
