Trẻ nhỏ đôi khi chưa đủ khả năng diễn đạt cảm xúc bằng lời nói, nên các em thường gửi gắm suy nghĩ và thế giới nội tâm của mình qua tranh vẽ. Với nhiều chuyên gia tâm lý, hội họa không đơn thuần là trò giải trí, mà còn là “cánh cửa” giúp cha mẹ hiểu con đang nghĩ gì, cảm thấy ra sao, thậm chí nhận ra những thay đổi bất thường trong tâm lý trẻ.
Cách đây thời gian, một bà mẹ ở Trung Quốc đã chia sẻ câu chuyện khiến cô vô cùng bối rối sau khi xem bức tranh con gái lớp 3 mang về từ lớp học năng khiếu. Ban đầu, người mẹ chỉ nghĩ con hào hứng khoe tác phẩm mới nên vui vẻ ngồi xem. Thế nhưng càng nhìn kỹ, cô càng sững người vì nội dung bên trong bức vẽ.
Trong tranh là hình ảnh nhiều nhân vật đang đứng cạnh nhau, nổi bật nhất là một cặp nam nữ ôm hôn đầy tình cảm. Với một đứa trẻ mới 8-9 tuổi, chi tiết ấy khiến người mẹ không khỏi hoang mang. Cô liên tục tự hỏi vì sao con lại vẽ cảnh tượng như vậy, liệu bé đã vô tình xem phải nội dung không phù hợp ở đâu đó hay chỉ đơn giản đang tò mò về thế giới người lớn.
Người mẹ kinh ngạc trước bức tranh con vẽ.
Câu chuyện nhanh chóng thu hút sự chú ý của cộng đồng mạng. Nhiều người cho rằng trẻ em ngày nay tiếp xúc với điện thoại, phim ảnh và mạng xã hội từ rất sớm, nên việc vô tình nhìn thấy những hình ảnh tình cảm của người lớn là điều khó tránh khỏi. Ở lứa tuổi còn non nớt, các em chưa đủ khả năng hiểu đúng bản chất nên rất dễ tò mò, ghi nhớ rồi tái hiện lại theo cách riêng của mình.
Tuy nhiên, điều đáng nói không nằm ở bức tranh, mà ở phản ứng của người lớn khi đối diện với những tình huống như thế. Nhiều chuyên gia cho rằng thay vì hoảng hốt hay la mắng, cha mẹ nên xem đây là cơ hội để trò chuyện với con về giới tính và cảm xúc một cách phù hợp với lứa tuổi. Một cuộc trò chuyện nhẹ nhàng, cởi mở sẽ giúp trẻ hiểu đúng vấn đề mà không cảm thấy xấu hổ hay sợ hãi.
Thực tế, không ít phụ huynh né tránh việc giáo dục giới tính vì cho rằng đó là chủ đề nhạy cảm. Nhưng chính sự im lặng của người lớn đôi khi lại khiến trẻ tự tìm hiểu từ những nguồn thông tin thiếu an toàn. Khi cha mẹ giữ thái độ bình tĩnh và sẵn sàng lắng nghe, trẻ sẽ cảm thấy tin tưởng hơn, từ đó chủ động chia sẻ những điều mình tò mò hoặc thắc mắc.
Điều quan trọng nhất là giúp con hiểu đâu là hành vi phù hợp với độ tuổi, đâu là giới hạn cơ thể cần được tôn trọng và bảo vệ. Nếu trẻ nhìn thấy hình ảnh người lớn ôm hôn, cha mẹ có thể giải thích đơn giản rằng đó là cách thể hiện tình cảm giữa những người trưởng thành yêu thương nhau. Những lời giải thích vừa đủ, đúng thời điểm sẽ giúp trẻ hình thành nhận thức lành mạnh thay vì hiểu sai hoặc tò mò quá mức.
Đôi khi, chỉ từ một bức tranh trẻ con tưởng chừng vô tư, cha mẹ lại có cơ hội bước gần hơn vào thế giới nội tâm của con. Và hơn hết, điều trẻ cần không phải sự trách phạt, mà là một người lớn đủ bình tĩnh để đồng hành và dẫn dắt mình lớn lên đúng cách.
Khi con lớn lên từng ngày, cha mẹ nên chú ý đến những vấn đề này.
1. Tích cực nói chuyện kiến thức giáo dục giới tính cho trẻ
Trẻ đã có hiểu biết nhất định về giới tính từ khi lên 3, lúc này cha mẹ nên chủ động phổ biến kiến thức này cho trẻ, nói cho trẻ biết tại sao chúng lại đến đây chứ đừng nói với trẻ rằng “mẹ nhặt con từ thùng rác lên" hay "con chui ra từ tảng đá". Câu trả lời như vậy sẽ chỉ gây ra sự thiếu hiểu biết của đứa trẻ.
2. Nói với trẻ rằng đàn ông và phụ nữ khác nhau
Khi trẻ lớn đến một độ tuổi nhất định, hãy nói cho trẻ biết sự khác biệt trong quá trình phát triển giữa con trai và con gái, nói với trẻ rằng đôi khi con trai và con gái không được chạm vào những bộ phận nhạy cảm của nhau và chúng biết tôn trọng sự riêng tư của nhau. Đồng thời cần bảo vệ quyền riêng tư của con khỏi bị người khác xâm phạm.
3. Dạy trẻ biết quan tâm
Con gái thường bị đau bụng kinh sau 12 tuổi, con gái có thể sợ những lần đau bụng đầu tiên, lúc này các bà mẹ nên tư vấn tâm lý cho con gái và nói với con rằng khi những chuyện như vậy xảy ra, mọi người đều hiểu và thông cảm. Thậm chí còn nên ăn mừng vì nó có nghĩa là con đã có khả năng sinh con, và khi con lớn lên, con có thể lập gia đình bình thường, giống như một gia đình hạnh phúc như bố mẹ.
Khuyến khích con cái là điều cần thiết của cha mẹ, đôi khi những vấn đề mà trẻ gặp phải trên con đường trưởng thành không phải ai cũng giải quyết được, cha mẹ chính là người thầy tốt nhất của con, cha mẹ nên kịp thời nói cho con những kiến thức này. Điều đó sẽ khiến trẻ tự tin hơn, sau này sẽ hiểu biết hơn những bạn đồng lứa, con biết ý thức phòng ngừa cao hơn.
