Trẻ em vốn hiếu kỳ, hiếm khi nào đứng yên một chỗ mà luôn chạy nhảy tung tăng, luôn muốn chạm vào và khám phá mọi thứ xung quanh, điều này đôi khi có thể dẫn đến những tai nạn ngoài ý muốn. Trong tình huống này, phản ứng và cách xử lý của bố mẹ là cực kỳ quan trọng, vì nó ảnh hưởng trực tiếp đến con trẻ.
Giống như câu chuyện từng dậy sóng mạng xã hội xứ Trung cách đây ít lâu. Vụ việc xảy ra tại một cửa hàng đồ chơi trong trung tâm thương mại Langham Place, Hồng Kông. Gia đình anh Cheng Pok-man dẫn cậu con trai 6 tuổi, Lucas, tới mua sắm. Khi anh Cheng bước ra ngoài nghe điện thoại, một tiếng động lớn vang lên từ bên trong cửa hàng. Quay lại, anh thấy bức tượng Teletubbies cao 1,8 m đã vỡ vụn, bên cạnh đó là con trai anh.
Ảnh minh hoạ
Ban đầu nhân viên cửa hàng cho rằng Lucas đã đá vào bức tượng, khiến nó đổ. Vì nghĩ lỗi do con nên anh Cheng chủ động đề nghị bồi thường toàn bộ giá trị tượng là 52.800 đôla Hồng Kông (khoảng 150 triệu đồng), nhưng chủ cửa hàng cuối cùng chỉ thu 33.600 đôla (khoảng 100 triệu đồng). Mọi chuyện tưởng đã ngã ngũ cho đến khi một đoạn video được lan truyền trên mạng, cho thấy cậu bé chỉ vô tình va vào tượng chứ không có hành động đá hay cố ý gây hại.
Video làm sáng tỏ sự thật: bức tượng quá lớn so với thân hình đứa trẻ và không có giá đỡ chắc chắn, nên chỉ một va chạm nhẹ cũng đủ khiến nó đổ và vỡ. Gia đình Lucas yêu cầu cửa hàng giải thích. Anh Cheng cho biết con trai bị ảnh hưởng nặng về tâm lý sau sự việc, phải nghỉ học và tỏ ra sợ hãi với chính con búp bê đó.
Ảnh minh hoạ
Câu chuyện gây phẫn nộ trên mạng xã hội, nhiều người cho rằng cửa hàng đã thiếu trách nhiệm khi trưng bày một vật có giá trị mà không có biện pháp bảo vệ - lẽ ra nên có lan can hoặc bệ cố định để tránh tai nạn. Dù vậy, anh Cheng cũng thừa nhận phụ huynh cần chú ý hơn khi đưa trẻ đến nơi công cộng.
Trước áp lực và khi đã xem lại bằng chứng, phía cửa hàng đã liên hệ xin lỗi gia đình và hoàn trả toàn bộ số tiền bồi thường trước đó. Đại diện cửa hàng cho biết tượng được trưng bày từ tháng 11/2021 và chưa từng xảy ra sự cố, nhưng họ sẽ xem xét lại cách bố trí, tăng cường an toàn cho các sản phẩm có giá trị.
Bài học rút ra từ vụ việc này là trách nhiệm thuộc về cả hai phía: cửa hàng cần đảm bảo an toàn cho đồ vật trưng bày; phụ huynh cần quan sát, nhắc nhở trẻ nơi có đồ dễ vỡ hoặc đắt tiền để tránh hậu quả đáng tiếc.
Thực tế, khi các bé phạm lỗi ở những nơi đông người, cha mẹ nghĩ rằng trẻ nhỏ chưa có lòng tự trọng, kỳ thực các bé còn nhạy cảm hơn người lớn. Mắng mỏ hay roi vọt trước mặt nhiều người có thể làm tổn thương lý tâm lý trẻ.
Ngược lại, khi các con phạm lỗi, cha mẹ nên bình tĩnh và giúp con giải quyết tình huống bằng cách thử hỏi con 8 câu hỏi sau:
1. Đã xảy ra chuyện gì vậy con?
Câu hỏi này nghe thì có vẻ đơn giản nhưng kỳ thực lại vô cùng quan trọng.
Cha mẹ nên bình tĩnh và lắng nghe những lời trẻ nói, đứng ở góc độ của con để xem xét sự thật, để tránh hiểu lầm trách oan con trẻ. Hơn nữa, hãy để con có cơ hội được nói, thậm chí nếu thực sự lỗi là do trẻ, thì ít nhất trẻ cũng có cơ hội tự bảo vệ bản thân hoặc sẵn sàng thừa nhận điểm sai sau khi mọi chuyện đã rõ ràng.
2. Con cảm thấy như thế nào?
Sau khi tìm hiểu chuyện gì đã xảy ra, đừng vội vàng giáo dục con cái.
Nghiên cứu khoa học cho thấy một khi con người có cảm xúc mãnh liệt hoặc đang bị kích thích, thì bên ngoài dẫu ai nói gì cũng sẽ không dễ dàng tiếp thu vào bộ não. Điều đó cũng có nghĩa là, khi trẻ vẫn còn mang trong mình một cảm xúc kích động, thì cha mẹ dù nói gì, trẻ cũng không lắng nghe.
Vì vậy, nếu muốn con cái có thể nghe theo ý kiến của mình, cha mẹ cũng cần đồng cảm với cảm xúc của con và an ủi để con vượt qua được những cảm xúc tiêu cực.
3. Con cảm thấy có những cách xử lý nào?
Cha mẹ nên lắng nghe những suy nghĩ ngây thơ non nớt của trẻ để trẻ cảm nhận được sự tôn trọng khi thể hiện quan điểm.
Cha mẹ hãy ở bên cạnh cùng con nghĩ ra ý tưởng, từng bước lập kế hoạch cho con, cùng con định hướng ra các giải pháp.
4. Nếu lần sau lại gặp tình huống tương tự, con sẽ làm thế nào?
Sau khi đợi mọi chuyện qua đi, cha mẹ có thể cho trẻ cơ hội tự đánh giá bản thân mình. Điều này phản ánh sự phán đoán và cách giải quyết của trẻ đã có hiệu quả hay để lại hệ quả như thế nào.
Nhiều bậc cha mẹ tin rằng con mình còn nhỏ, không có khả năng giải quyết vấn đề. Thực tế thì, ngay cả khi còn nhỏ, trẻ cũng sẽ có cách vận dụng các chiến lược và giải pháp cho mọi vấn đề theo cách của các con.
