Bánh chưng là món ăn truyền thống, mang tính biểu tượng không thể thiếu trong ngày Tết Nguyên Đán của người Việt, tượng trưng cho sự đoàn viên và lòng hiếu kính tổ tiên. Trước đây, bánh chưng chỉ xuất hiện trong dịp Tết hoặc ngày đặc biệt quan trọng trong năm, còn hiện nay chúng được bán thường xuyên cho những ai có nhu cầu.
Dù vậy, trong dịp Tết Nguyên đán nhiều gia đình vẫn gói rất nhiều bánh chưng, xong đó tích trữ ăn dần sau khi hết Tết. Tuy nhiên, quá trình bảo quản nếu không chú ý bánh chưng hay bị mốc, khi đó nhiều người tiếc rẻ vẫn bỏ phần mốc để sử dụng. Đây là điều hết sức nguy hiểm, ảnh hưởng nghiêm trọng tới sức khỏe.
PGS.TS.BS Nguyễn Thị Lâm – nguyên Viện phó Viện Dinh dưỡng Quốc gia cho rằng, đa số mọi người khi thấy bánh mốc thường cắt bỏ một phần sau đó sử dụng phần được cho là lành ở phía trong. Điều này chủ yếu đến từ tâm lý tiếc rẻ của nhiều người, khi cho rằng bỏ cả chiếc bánh thì quá lãng phí.
Tuy nhiên, khi bánh chưng đã bị mốc chứng tỏ vi khuẩn đã tấn công sâu vào bên trong mà bằng mắt thường không thể nhìn thấy. Do vậy, khi cắt bỏ phần nấm mốc thì nó vẫn còn và gây hại cho sức khỏe. Không chỉ nấm mốc, một chiếc bánh chưng bị chua đầu, bắt đầu có biểu hiện bị nhớt, chảy nước thì chắc chắn chất lượng bánh sẽ không ngon cả về cảm quan và hương vị.
PGS.TS Nguyễn Duy Thịnh, chuyên gia về Công nghệ sinh học và Thực phẩm cũng cho rằng, một chiếc bánh chưng có trọng lượng trung bình khoảng 800gram, bị mốc một góc hoặc ở phần đầu bỏ đi vô cùng lãng phí, vì thế nhiều người cắt bỏ phần mốc, ăn phần bên trong.
Bánh chưng có hiện tượng mốc hoặc bị nhớt cần bỏ ngay vì sử dụng gây nguy hại cho sức khỏe. Ảnh minh họa.
Theo ông Thịnh, sở dĩ bánh chưng hay bị mốc là vì người dân làm quá nhiều, ăn lâu không hết thì tinh bột, chất đạm có trong bánh phân hủy dễ bị nấm mốc tấn công. Ngoài ra, thời điểm ra tết thời tiết hay nồm ẩm cũng là yếu tố tác động khiến bánh nhanh mốc, nhất là với những chiếc bánh luộc ra không được rửa sạch sẽ, sờ tay vẫn còn dính nhựa.
Khi thực phẩm bị mốc sẽ sinh ra độc tố có hại cho sức khỏe con người, ví dụ như độc tố aflatoxin. Loại độc tố này nếu sử dụng thường xuyên, nó sẽ tích tụ lại và gây ảnh hưởng trực tiếp đến gan, thậm chí là gây ung thư.
“Ăn bánh chưng mốc, thiu nguy cơ trước mắt là sẽ bị rối loạn thực phẩm, nặng có thể phải nhập viện. Ngoài ra, nó sẽ gây ảnh hưởng nghiêm trọng tới sức khỏe, đặc biệt là chức năng của gan. Còn nếu dùng thường xuyên có thể sẽ gây ung thư. Do vậy, khi thấy bánh chưng mốc không nên sử dụng”, ông Thịnh khuyên.
Đáng nói, khi bánh chưng bị mốc nhiều người sau khi cắt bỏ phần mốc hỏng sẽ cho phần còn lại vào rán ngập dầu mỡ, với hy vọng nhiệt độ nóng sẽ tiêu diệt được vi khuẩn, nấm mốc và bánh chưng rán cũng là món khoái khẩu của nhiều người. PGS Nguyễn Thị Lâm cảnh báo, có nhiều loại vi khuẩn, nấm mốc kể cả khi đã bị tiêu diệt qua quá trình nấu nướng, chúng vẫn tiết ra độc tố gây ngộ độc cho người sử dụng.
Bánh chưng rán là món khoái khẩu của nhiều người, nhưng chúng lại tiềm ẩn nhiều nguy cơ với sức khỏe. Ảnh minh họa.
Ngoài ra, bánh chưng rán cũng không phải món ăn lành mạnh, được khuyến cáo sử dụng. Thực tế, bánh chưng vốn đã nhiều năng lượng, khi chiên rán năng lượng sẽ tăng lên rất nhiều, ăn thường xuyên không tốt cho sức khỏe. Theo tư vấn của bác sĩ Lâm, một chiếc bánh chưng có rất nhiều năng lượng (khoảng 2.600kcal, với cỡ bánh trung bình), khi rán bánh cần khá nhiều dầu mỡ (10gram dầu = 90kcal), như vậy năng lượng một chiếc bánh sẽ tăng lên nhiều. Đó chính là nguyên nhân gây tình trạng tăng cân, hơn nữa ăn đồ chiên rán nhiều cũng không tốt cho sức khỏe.
“Bánh chưng giờ có thể mua và ăn quanh năm, do vậy đến tết không nên gói nhiều, chỉ gói với lượng vừa đủ cho gia đình sử dụng. Như vậy, vừa được thưởng thức bánh ngon, vừa không bị nấm mốc, vừa không phải tìm cách chế biến để sử dụng hết”, bà Lâm khuyến cáo.
PGS Nguyễn Duy Thịnh cũng tư vấn, để tránh bánh bị mốc, sau khi luộc bánh mọi người vớt bánh và rửa sạch phần nhựa gạo dính ngoài lá, sau đó để bánh khô rồi bảo quản trong tủ lạnh sẽ giữ được lâu hơn. Nếu làm quá nhiều có thể bảo quản trên ngăn cấp đông. Tuy nhiên, tốt nhất vẫn chỉ làm vừa đủ ăn, tránh việc phải bảo quản quá lâu.
