Mỗi mùa tựu trường, niềm vui khi con chính thức bước vào lớp 1 thường đi kèm với rất nhiều cảm xúc của cha mẹ. Đó là sự háo hức, kỳ vọng nhưng đôi khi cũng có cả những băn khoăn rất đời thường: học phí, sách vở, đồng phục, các khoản đóng góp và đặc biệt là chuyện quỹ lớp.
Mới đây, câu chuyện một phụ huynh Việt có con vào lớp 1 bức xúc khi ban phụ huynh thông báo các khoản thu ngay đầu năm học, trong đó có số tiền quỹ lớp lên tới 3 triệu đồng, đã khiến nhiều người quan tâm. Điều đáng nói là vấn đề không chỉ nằm ở số tiền nhiều hay ít, mà còn ở cách thống nhất, công khai và giao tiếp giữa những phụ huynh cùng có con trong một lớp.
Bài đăng gây chú ý của một bà mẹ có con học lớp 1.
Theo chia sẻ, ngay khi năm học mới bắt đầu, ban đại diện phụ huynh chưa chính thức được kiện toàn thì đã có một số cha mẹ chủ động chuẩn bị hoa quả để gửi tặng giáo viên. Sau đó, bảng dự trù kinh phí được đưa lên nhóm lớp cùng đề nghị phụ huynh đóng tiền.
Tuy nhiên, một phụ huynh cho rằng trước khi thu quỹ, đáng lẽ mọi người cần có một buổi trao đổi rõ ràng để cùng thống nhất các khoản chi. Người này đã lên tiếng trong nhóm, bày tỏ mong muốn mọi khoản đóng góp cần được công khai và có sự đồng thuận của tập thể.
Nhìn ở góc độ này, băn khoăn của phụ huynh là hoàn toàn dễ hiểu. Tiền quỹ lớp dù được sử dụng cho những mục đích chung, vẫn là khoản đóng góp từ nhiều gia đình. Vì vậy, điều quan trọng không chỉ là “thu bao nhiêu” mà còn là thu để làm gì, dự kiến chi vào đâu, ai quản lý và cách quyết toán ra sao.
Đặc biệt với những gia đình có con mới vào lớp 1, việc phải làm quen với môi trường mới, giáo viên mới và tập thể phụ huynh mới khiến nhiều người càng mong muốn mọi khoản thu được thông báo minh bạch ngay từ đầu. Một bảng dự toán cụ thể, những khoản chi hợp lý và sự thống nhất của đa số sẽ giúp hạn chế những hiểu lầm không đáng có.
Đoạn tin nhắn nhóm lớp cho thấy sự tranh cãi, có phần xung đột của các phụ huynh.
Thế nhưng, điều đáng tiếc trong câu chuyện này là một vấn đề vốn có thể giải quyết bằng vài cuộc trao đổi bình tĩnh lại trở nên căng thẳng. Khi một bên cảm thấy mình đang góp sức lo việc chung nhưng không được ghi nhận, họ dễ tổn thương trước những lời chất vấn. Ngược lại, phụ huynh đặt câu hỏi về khoản thu cũng có thể cảm thấy mình không được tôn trọng khi ý kiến bị phản ứng gay gắt. Đây chính là điểm mà các bậc cha mẹ cần nhìn nhận thấu đáo.
Bên dưới bài chia sẻ, nhiều người để lại bình luận, chia thành hai luồng ý kiến trái chiều, một số bình luận nổi bật như:
- Tôi phe phụ huynh nhé. Dù có kinh nghiệm 10 năm làm trưởng ban phụ huynh (cho 2 thằng con). Những khoản thu cho dù ít nhiều đều cần thông qua lớp.
- Mình đồng ý với quan điểm của bạn. Cái gì cũng phải rõ ràng. Năm ngoái lớp con mình đòi ban phụ huynh công khai khoản thu chi thì dỗi. Bảo không làm BPH nữa, ai làm thì làm. Như thế có phải là chính mình không minh bạch không.
- Chắc nhiều người nghĩ không bao nhiêu tiền, nếu những người có hoàn cảnh khó khăn đang cho con đến trường vì cái chữ, vì tương lai, mà chắt chiu từng đồng, rơi vào trường hợp cái gì cũng không rõ ràng, tiền thì cứ liên tục chi ra, nhiều cái ít ít cộng lại thì cả năm là số lớn với họ thì sao, họ cũng có quyền được lên tiếng được lựa chọn chứ, còn các mom khác có giúp được họ không? Không giúp được thì cũng đừng góp tay tạo họ áp lực chứ.
- Thôi cứ dễ tính tí cho cuộc sống dễ thở mom ơi. Bé nhà mình năm nay cũng mới vào lớp 1. Sau buổi họp lớp BPH cũng gửi bảng thu chi dự kiến, sau đó các vấn đề của lớp cứ để BPH lo thôi. Làm BPH cũng mệt lắm chứ có phải rảnh rỗi đâu mà, có người nhận làm là tốt lắm rồi ấy, cũng không nên soi quá làm gì. Giờ mỗi ngày bố mẹ làm việc, kiếm tiền chưa đủ áp lực và vất vả hay sao mà còn để ý những việc như vậy.
- Ý kiến của chị thì không sai, nhưng cách nói dễ khiến người đọc khó chịu. Kiểu mấy từ như phải xin lỗi, hay chấn chỉnh lại cách làm việc. Nhất mới đầu năm còn chưa quen biết gì nhau, mình đã nói vậy nghe không được hay.
Tham gia ban đại diện phụ huynh vốn không phải công việc dễ dàng. Những người đứng ra lo việc chung thường phải dành thời gian liên hệ, lên kế hoạch, tổng hợp ý kiến và xử lý "nhiều việc không tên". Họ làm những việc ấy phần lớn vì mong muốn tập thể lớp hoạt động thuận lợi, các con có một năm học vui vẻ hơn. Vì vậy, sự nhiệt tình của họ rất đáng được ghi nhận.
Nhưng sự nhiệt tình cũng không nên trở thành lý do, để bỏ qua nguyên tắc minh bạch. Làm việc chung càng cần rõ ràng, bởi khi tiền bạc liên quan đến nhiều gia đình, chỉ cần thiếu một bước trao đổi cũng có thể tạo ra cảm giác không thoải mái và thiếu sự tôn trọng.
Thực tế, hai điều này hoàn toàn có thể song hành: phụ huynh tham gia ban đại diện có thể chủ động, nhiệt tình; những phụ huynh khác cũng có quyền đặt câu hỏi và đề nghị làm rõ các khoản đóng góp. Hai bên không nhất thiết phải xem nhau như đang đối đầu.
Nếu ban phụ huynh giải thích cụ thể mục đích của khoản 3 triệu đồng, đưa ra dự toán từng khoản và mời mọi người góp ý trước khi thống nhất, rất có thể những băn khoăn ban đầu sẽ được giải quyết nhẹ nhàng. Ngược lại, nếu phụ huynh chưa đồng tình có thể bắt đầu bằng một lời cảm ơn rồi mới đề nghị được trao đổi thêm về các khoản thu, cuộc trò chuyện cũng sẽ dễ đi đến tiếng nói chung hơn.
Cộng đồng mạng cũng chia thành hai luồng ý kiến trái chiều.
Điều đáng suy nghĩ nhất là trong câu chuyện này, những người lớn đều có chung một mục đích: mong con mình có môi trường học tập tốt và một năm lớp 1 thuận lợi. Không ai thực sự muốn vì vài khoản tiền, mà không khí của cả tập thể trở nên căng thẳng.
Lớp 1 vốn là cột mốc đặc biệt đối với một đứa trẻ. Con bắt đầu làm quen với việc tự lập, học cách hòa nhập, kết bạn và tuân thủ những quy tắc mới. Trong giai đoạn ấy, cách cha mẹ ứng xử cũng vô tình trở thành bài học đầu tiên mà con nhìn thấy.
Nếu người lớn dễ dàng nổi nóng khi bất đồng, trẻ có thể học cách bảo vệ quan điểm bằng tranh cãi. Nhưng nếu cha mẹ biết đặt câu hỏi đúng mực, lắng nghe người khác và cùng nhau tìm giải pháp, con sẽ hiểu rằng bất đồng không đồng nghĩa với xung đột.
Vì thế, câu chuyện quỹ lớp 3 triệu đồng có lẽ không nên chỉ được nhìn dưới góc độ “đóng hay không đóng”. Điều quan trọng hơn, là cách một tập thể phụ huynh xây dựng niềm tin với nhau.
Một khoản tiền hợp lý, nhưng thiếu minh bạch vẫn có thể gây nghi ngờ. Ngược lại, một khoản đóng góp được giải thích rõ ràng, thống nhất công khai và sử dụng đúng mục đích sẽ dễ nhận được sự đồng thuận hơn.
Năm học mới vừa bắt đầu, các con còn cả một chặng đường dài phía trước. Thay vì để những khoản thu đầu năm trở thành nguyên nhân khiến phụ huynh mất lòng nhau, có lẽ điều cần nhất là sự thẳng thắn nhưng mềm mỏng, rõ ràng nhưng tôn trọng. Bởi sau tất cả, người lớn cùng ngồi trong một nhóm phụ huynh không phải để hơn thua với nhau, mà là để cùng tạo nên một môi trường tốt đẹp hơn cho những đứa trẻ đang ngày ngày đến lớp.
