Nhiều người lựa chọn loại bỏ cơm trắng và hạn chế tối đa tinh bột với mục tiêu giảm cân nhanh. Tuy nhiên, tinh bột là nguồn cung cấp năng lượng quan trọng cho cơ thể. Việc cắt giảm quá mức nhóm thực phẩm này có thể giúp cân nặng giảm trong thời gian ngắn, nhưng đồng thời cũng làm gia tăng nguy cơ suy giảm sức khỏe, ảnh hưởng đến hoạt động của não bộ, cơ bắp và quá trình trao đổi chất.
Não bộ thiếu năng lượng, dễ suy giảm trí nhớ
Không ít người sau khi ngừng ăn cơm hoàn toàn thường cảm thấy mệt mỏi, khó tập trung hoặc hay quên. Nguyên nhân là não bộ phụ thuộc rất lớn vào glucose – nguồn năng lượng được tạo ra từ carbohydrate.
Dù chỉ chiếm một phần nhỏ trọng lượng cơ thể, não lại tiêu thụ lượng lớn năng lượng mỗi ngày. Khi nguồn cung glucose bị cắt giảm đột ngột mà không được thay thế bằng các loại carbohydrate khác, hoạt động của các tế bào thần kinh có thể bị ảnh hưởng. Điều này khiến khả năng ghi nhớ, phản xạ và tập trung giảm sút đáng kể.
Làm rối loạn chuyển hóa, tăng nguy cơ gan nhiễm mỡ
Nhiều người cho rằng bỏ cơm sẽ giúp cơ thể đốt mỡ hiệu quả hơn. Tuy nhiên, việc duy trì chế độ ăn quá ít tinh bột trong thời gian dài có thể gây mất cân bằng chuyển hóa.
Khi thiếu năng lượng từ carbohydrate, cơ thể buộc phải sử dụng mỡ và cơ bắp để duy trì hoạt động. Nếu quá trình này diễn ra kéo dài, lượng chất béo được giải phóng có thể tích tụ tại gan, làm tăng nguy cơ gan nhiễm mỡ liên quan đến suy dinh dưỡng và các rối loạn chuyển hóa khác.
Dễ cáu gắt, lo âu và suy giảm tinh thần
Tinh bột không chỉ cung cấp năng lượng mà còn tham gia vào quá trình sản xuất serotonin – chất dẫn truyền thần kinh có vai trò điều hòa cảm xúc.
Khi lượng carbohydrate trong khẩu phần ăn giảm mạnh, nồng độ serotonin có thể bị ảnh hưởng, khiến cơ thể dễ rơi vào trạng thái căng thẳng, mệt mỏi, mất hứng thú với công việc và cuộc sống. Một số nghiên cứu cũng ghi nhận việc hạ đường huyết kéo dài có thể làm tăng nguy cơ lo âu hoặc khiến các triệu chứng trầm cảm trở nên nghiêm trọng hơn.
Mất cơ, mất nước và giảm thể lực
Khi nguồn tinh bột bị cắt giảm, cơ thể sẽ sử dụng glycogen dự trữ để tạo năng lượng. Glycogen có khả năng giữ nước, vì vậy quá trình này khiến lượng nước trong cơ thể giảm nhanh, dẫn đến tình trạng sụt cân ban đầu.
Tuy nhiên, phần cân nặng mất đi không chỉ là mỡ mà còn bao gồm nước và khối cơ. Nếu kéo dài, cơ thể có thể bị giảm sức mạnh cơ bắp, suy giảm thể lực, làn da kém tươi tắn và tóc dễ khô, gãy rụng.
Tăng nguy cơ viêm loét dạ dày và hôi miệng
Hệ tiêu hóa vẫn tiết axit và enzyme theo chu kỳ dù lượng thức ăn nạp vào giảm đáng kể. Nếu thường xuyên bỏ bữa hoặc nhịn tinh bột kéo dài, lượng axit dư thừa có thể kích thích niêm mạc dạ dày, gây cảm giác cồn cào, ợ nóng và làm tăng nguy cơ tổn thương đường tiêu hóa.
Bên cạnh đó, việc ăn uống không đầy đủ còn làm giảm tiết nước bọt, tạo điều kiện cho vi khuẩn phát triển trong khoang miệng, từ đó gây mùi hôi khó chịu.
Không nên loại bỏ hoàn toàn tinh bột
Các chuyên gia dinh dưỡng khuyến cáo người muốn giảm cân nên ưu tiên kiểm soát lượng tinh bột hợp lý thay vì cắt bỏ hoàn toàn. Có thể thay thế một phần cơm trắng bằng ngũ cốc nguyên hạt, khoai, yến mạch hoặc các nguồn carbohydrate giàu chất xơ để vừa hỗ trợ kiểm soát cân nặng, vừa bảo đảm cơ thể được cung cấp đủ năng lượng cho các hoạt động hằng ngày.
