Từng mọc phổ biến ở những nơi ẩm thấp, ven ao hồ hay góc vườn, dọc mùng là loại cây dân dã gắn liền với bữa cơm của nhiều gia đình Việt. Ngày nay, loại rau này được bày bán rộng rãi tại các chợ, cửa hàng thực phẩm và trên chợ mạng với giá từ 20.000 đồng/kg. Đáng chú ý, dọc mùng còn được sơ chế, đóng túi zip để người tiêu dùng dễ dàng mua về chế biến.

Dọc mùng thuộc họ ráy, có cuống lá dài, to, mọng nước và thường mang màu xanh nhạt. Cây ưa ẩm, sinh trưởng tốt ở nơi đất tơi xốp, đủ nước. Trước đây, dọc mùng thường được trồng ở góc vườn hoặc mọc tự nhiên tại những khu vực ẩm thấp. Nhờ dễ trồng, phát triển nhanh và có thể thu hoạch nhiều lần, loại cây này trở thành nguồn nguyên liệu quen thuộc trong ẩm thực Việt.
Phần cuống lá là bộ phận được sử dụng phổ biến nhất. Sau khi tước bỏ lớp vỏ xơ bên ngoài, dọc mùng được thái lát, bóp muối rồi rửa sạch để hạn chế gây ngứa trước khi nấu. Khi chế biến, loại rau này có độ giòn xốp, mềm nhẹ, dễ thấm gia vị và mang đến cảm giác thanh mát. Đặc biệt, dọc mùng có khả năng hút nước dùng, giúp món ăn thêm đậm đà mà không làm mất đi hương vị của các nguyên liệu khác.
Dọc mùng góp mặt trong nhiều món ăn quen thuộc như canh chua cá, bún cá, bún bung, canh sườn, lẩu hoặc các món om. Ở miền Bắc, loại rau này thường được nấu cùng sườn hoặc dùng trong bún bung. Trong khi đó, tại miền Nam, dọc mùng là nguyên liệu quen thuộc của các món canh chua, kết hợp với cá, tôm và hải sản. Ngoài ra, rau còn có thể được muối chua để ăn kèm, tạo vị chua dịu và độ giòn hấp dẫn.

Trên thị trường, dọc mùng tươi có giá từ khoảng 20.000 đồng/kg, tùy nơi bán và chất lượng. Các sản phẩm đã tước vỏ, thái sẵn, đóng túi zip cũng được người tiêu dùng quan tâm nhờ tiết kiệm thời gian sơ chế. Loại rau này chứa nhiều nước, cung cấp chất xơ cùng một số vitamin và khoáng chất cần thiết cho cơ thể, tốt cho tim mạch và người bị mỡ máu.
Cách nấu bún mọc dọc mùng
Nguyên liệu:
- Bún tươi
- Sườn heo, móng giò, lưỡi heo, thịt nạc vai xay và giò sống
- Nấm hương, mộc nhĩ, cà chua
- Hành khô, hành lá và các loại rau thơm ăn kèm

Cách làm:
Bước 1: Sơ chế và luộc thịt
- Sườn heo, móng giò rửa sạch, chặt thành miếng vừa ăn. Lưỡi heo làm sạch, cho vào nồi nước cùng chút muối, đun sôi rồi vớt ra rửa lại để khử mùi hôi.
- Cho sườn, móng giò và lưỡi heo vào nồi, thêm nước, hành khô đập dập cùng một chút gia vị. Đun đến khi các nguyên liệu chín mềm thì vớt ra.
Bước 2: Sơ chế các nguyên liệu khác
- Cà chua rửa sạch, cắt thành múi cau.
- Dọc mùng tước bỏ vỏ, thái miếng vừa ăn rồi bóp với muối. Đun sôi nước, cho dọc mùng vào chần sơ, sau đó vớt ra để ráo.

- Dứa gọt vỏ, bỏ mắt, thái miếng nhỏ. Hành lá và các loại rau thơm rửa sạch, thái nhỏ.
- Mộc nhĩ, nấm hương ngâm nước cho nở, rửa sạch rồi băm nhỏ.
Bước 3: Làm mọc
Trộn giò sống với thịt nạc vai xay, mộc nhĩ và nấm hương đã băm nhỏ. Nêm thêm chút gia vị, trộn đều rồi vo thành những viên mọc nhỏ vừa ăn.
Bước 4: Nấu và thưởng thức

Món bún mọc dọc mùng siêu ngon (Ảnh: Thu Phương)
- Cho mọc vào nồi nước dùng ninh sườn, đun đến khi các viên mọc chín và nổi lên mặt nước. Tiếp tục thêm cà chua, dứa vào nấu, nêm nếm gia vị cho vừa miệng.
- Lưỡi heo thái thành những lát mỏng vừa ăn.
- Khi thưởng thức, cho bún vào bát, lần lượt xếp dọc mùng, sườn, móng giò, lưỡi heo và mọc lên trên. Rắc thêm hành lá, rau thơm rồi chan nước dùng nóng hổi là có ngay bát bún mọc dọc mùng thơm ngon, hấp dẫn.