Hiếm muộn luôn là nỗi trăn trở thầm lặng của nhiều cặp vợ chồng. Khi hạnh phúc hôn nhân đã ổn định, điều họ mong mỏi nhất chính là tiếng trẻ thơ trong nhà. Thế nhưng, không phải ai cũng may mắn chạm tay vào điều đó một cách dễ dàng.
Trong hành trình tìm con, có những cặp đôi phải đối diện với sự thật khiến họ bàng hoàng – rằng nguyên nhân vô sinh đôi khi không nằm ở nơi họ từng nghĩ đến.
Bác sĩ sản phụ khoa Trần Bảo Nhân từng chia sẻ một trường hợp đáng suy ngẫm trong chương trình “Bác sĩ quyến rũ”.
Bác sĩ chia sẻ câu chuyện có thật khiến nhiều người bật cười.
Một cặp vợ chồng ngoài 30 tuổi, sau hai năm kết hôn vẫn chưa có con, đã tìm đến bệnh viện để kiểm tra. Kết quả thăm khám cho thấy buồng trứng và ống dẫn trứng của người vợ hoàn toàn bình thường.
Tuy nhiên, người chồng lại từ chối làm xét nghiệm tinh dịch.
Lý do anh đưa ra khiến bác sĩ không khỏi ngạc nhiên: anh cho rằng mình chắc chắn không có vấn đề vì “tất cả bạn gái trước đây đều từng mang thai”. Trong suy nghĩ đầy chủ quan ấy, anh tin nguyên nhân vô sinh phải đến từ vợ.
Sự gia trưởng và mặc định lỗi thuộc về phụ nữ khiến anh né tránh việc kiểm tra – một bước quan trọng trong chẩn đoán vô sinh.
Bác sĩ nhiều lần giải thích rằng “khả năng từng làm người khác mang thai không đồng nghĩa với chất lượng tinh trùng hiện tại hoàn toàn bình thường”.
Chất lượng tinh trùng có thể thay đổi theo thời gian, do bệnh lý, môi trường sống hoặc biến chứng từ những bệnh từng mắc phải. Thế nhưng vì ngại ngùng và tự ái, người chồng vẫn không hợp tác xét nghiệm.
Ảnh minh họa
Cuối cùng, hai vợ chồng quyết định thực hiện thụ tinh nhân tạo. Người vợ được tiêm thuốc kích thích rụng trứng, mọi quy trình diễn ra thuận lợi cho đến bước lấy tinh trùng.
Khi phân tích mẫu tinh dịch, các bác sĩ phát hiện một sự thật gây sốc: không có bất kỳ tinh trùng sống nào trong đó. Khoảnh khắc ấy, người chồng tái mặt. Sự tự tin trước đó sụp đổ hoàn toàn.
Sau khi được chuyển đến khoa tiết niệu chuyên sâu để kiểm tra, bác sĩ phát hiện anh từng mắc quai bị trước tuổi dậy thì. Biến chứng của bệnh đã ảnh hưởng đến chức năng sản xuất tinh trùng, dẫn đến tình trạng vô tinh.
Điều đáng nói là anh hoàn toàn không biết về nguy cơ này, và cũng chưa từng nghĩ đến khả năng bản thân gặp vấn đề. Bác sĩ Chen hài hước nói rằng "Chắc chắn người đàn ông đã từng cảm thấy rất có lỗi khi các bạn gái cũ mang thai nhưng nào đâu biết rằng, người khác đã giúp anh ấy".
Câu chuyện khép lại bằng một lời nhắc nhở thẳng thắn của bác sĩ: đừng để cái tôi cá nhân làm lãng phí thời gian vàng trong điều trị hiếm muộn.
Từ trường hợp trên, có thể thấy rằng vô sinh là vấn đề của cả hai vợ chồng, không nên mặc định thuộc về riêng người phụ nữ. Nếu các cặp đôi đã cố gắng trong thời gian dài mà chưa có con, ngoài việc thăm khám đầy đủ theo chỉ định bác sĩ, cần lưu ý thêm những điều sau:
- Kiểm tra đồng thời cả hai vợ chồng ngay từ đầu, không trì hoãn vì tâm lý e ngại.
Nhiều người vẫn mang định kiến rằng vô sinh chủ yếu do phụ nữ, nên chỉ tập trung kiểm tra người vợ. Thực tế, nguyên nhân từ nam giới chiếm tỷ lệ đáng kể. Việc cả hai cùng xét nghiệm sớm giúp rút ngắn thời gian chẩn đoán, tránh điều trị sai hướng và giảm áp lực tâm lý cho một phía.
Tinh dịch đồ là xét nghiệm đơn giản nhưng mang giá trị chẩn đoán rất cao, không nên né tránh vì sĩ diện hay xấu hổ.
- Rà soát lại tiền sử bệnh tật từ nhỏ đến trưởng thành.
Những bệnh từng mắc như quai bị, viêm tinh hoàn, bệnh lây truyền qua đường tình dục, phẫu thuật vùng bụng – bẹn, hoặc các rối loạn nội tiết đều có thể ảnh hưởng lâu dài đến khả năng sinh sản. Nhiều người chủ quan vì bệnh đã qua từ lâu, nhưng biến chứng có thể âm thầm tồn tại. Việc khai báo đầy đủ tiền sử giúp bác sĩ định hướng kiểm tra chuyên sâu chính xác hơn.
- Đánh giá lối sống và môi trường làm việc.
Hút thuốc, uống rượu bia thường xuyên, thức khuya kéo dài, căng thẳng kinh niên, làm việc trong môi trường nhiệt độ cao hoặc tiếp xúc hóa chất độc hại đều có thể làm suy giảm chất lượng tinh trùng và trứng.
Trước khi bước vào các phương pháp hỗ trợ sinh sản tốn kém, điều chỉnh lối sống là bước cần thiết và có thể cải thiện đáng kể khả năng thụ thai tự nhiên.
- Kiểm tra nội tiết và chu kỳ rụng trứng một cách khoa học.
Với phụ nữ, rối loạn nội tiết, buồng trứng đa nang, suy buồng trứng sớm hoặc tắc ống dẫn trứng là những nguyên nhân phổ biến. Theo dõi chu kỳ rụng trứng đúng cách, siêu âm canh trứng và xét nghiệm hormone giúp xác định thời điểm thụ thai tối ưu. Nhiều cặp vợ chồng “cố gắng” nhưng không đúng thời điểm nên cơ hội thành công thấp.
- Chăm sóc sức khỏe tinh thần và tránh đổ lỗi cho nhau.
Áp lực từ gia đình, xã hội và chính bản thân dễ khiến vợ chồng rơi vào căng thẳng, thậm chí mâu thuẫn. Stress kéo dài lại càng ảnh hưởng tiêu cực đến nội tiết và khả năng sinh sản. Thay vì đổ lỗi, hai người nên xem đây là vấn đề chung cần cùng nhau vượt qua. Sự đồng hành và thấu hiểu chính là nền tảng quan trọng nhất trong hành trình tìm con.
Hiếm muộn không phải dấu chấm hết của hạnh phúc, nhưng sự chủ quan và cái tôi cá nhân có thể khiến hành trình ấy trở nên dài hơn, mệt mỏi hơn. Khi đối diện với khó khăn, điều cần thiết nhất không phải là tìm người để trách móc, mà là dũng cảm nhìn thẳng vào sự thật và cùng nhau tìm giải pháp khoa học, kịp thời.
