Nghiên cứu của Đại học Harvard chỉ ra rằng trái cây họ cam quýt mang lại lợi ích lớn cho sức khỏe, nên bổ sung thường xuyên. Quả quất là trái cây thuộc họ cam quýt, vô cùng quen thuộc và được trồng bạt ngàn ở Việt Nam.
Quả quất (hay còn gọi là tắc) là loại cây ăn quả nhỏ. Không chỉ có giá trị làm cảnh, quất còn được sử dụng rộng rãi trong ẩm thực và chăm sóc sức khỏe nhờ hương vị đặc trưng và mùi thơm dễ chịu.
Quất có kích thước nhỏ, tròn hoặc hơi bầu dục, vỏ mỏng, khi chín chuyển sang màu vàng cam óng đẹp mắt. Bên trong quả chứa nhiều tép nhỏ, nhiều hạt, phần vỏ giàu tinh dầu và có mùi thơm rất rõ. Cây quất sinh trưởng tốt, sai quả, thường cho thu hoạch vào cuối năm, đúng dịp cận Tết.
Loại quả này có vị chua thanh là chủ đạo, xen lẫn chút ngọt nhẹ và the mát. Đặc biệt, phần vỏ quất khi ăn có vị ngọt hậu, hơi đắng nhẹ rất dễ chịu và thơm nồng nhờ tinh dầu tự nhiên. Chính sự hòa quyện giữa chua - ngọt - thơm này đã khiến quất trở thành nguyên liệu được ưa chuộng trong nhiều món ăn và đồ uống.
Trong đời sống hằng ngày, quất thường được dùng để ngâm mật ong, pha nước giải khát, chưng đường phèn, hay làm nguyên liệu tạo hương cho các món ăn. Theo kinh nghiệm dân gian, quất giúp làm dịu cổ họng, giảm ho, long đờm, nhất là vào mùa lạnh. Trong ẩm thực, quất còn được dùng làm gia vị tạo chua thanh cho các món hấp, luộc, hải sản hoặc làm nước sốt quất ăn kèm các món chiên, nướng, giúp giảm độ ngấy và tăng hương vị.
Nhắc đến quất, không thể bỏ qua mứt quất, một món mứt truyền thống được nhiều gia đình lựa chọn trong dịp Tết Nguyên đán. Quất được chọn làm mứt thường là quả chín vàng, đều, sau khi sơ chế sẽ được rim kỹ với đường cho đến khi vỏ trong, dẻo và bám lớp đường trắng mịn bên ngoài. Mứt quất có vị chua nhẹ xen lẫn ngọt dịu, mùi thơm tinh dầu rất dễ chịu, ăn không bị ngán.
Về giá cả, quất tươi nhìn chung có mức giá rất rẻ, khoảng 15.000 đồng/kg. Mứt quất có giá dao động từ 80.000 – 150.000 đồng/kg. Các sản phẩm như quất ngâm mật ong, quất ngâm đường phèn cũng được bày bán phổ biến, giá cả linh hoạt tùy dung tích và nguyên liệu đi kèm, thường cao hơn quất tươi nhưng vẫn được nhiều người lựa chọn vì tiện dùng và tốt cho sức khỏe.
Những lợi ích của quả quất với sức khoẻ
Cải thiện sức khỏe đường hô hấp
Nước quất chứa hàm lượng axit citric dồi dào, giúp làm loãng và đào thải đờm, chất nhầy – môi trường thuận lợi cho vi khuẩn và virus phát triển. Nhờ đó, thức uống này hỗ trợ giảm viêm, làm dịu cổ họng và giúp đường hô hấp thông thoáng hơn.
Tăng cường khả năng miễn dịch
Quất rất giàu vitamin C cùng nhiều dưỡng chất có lợi cho cơ thể. Việc sử dụng nước quất thường xuyên có thể kích thích cơ thể sản sinh tế bào bạch cầu, tăng sức đề kháng, đồng thời chống lại tác động của các gốc tự do nhờ đặc tính chống oxy hóa và kháng khuẩn tự nhiên.
Thúc đẩy sản xuất collagen
Vitamin C trong quất đóng vai trò thiết yếu trong quá trình hình thành collagen – thành phần quan trọng của mô, cơ và tế bào. Nước quất giúp bổ sung axit ascorbic, hỗ trợ quá trình tái tạo mô, phục hồi tổn thương do chấn thương, bệnh lý hoặc sau phẫu thuật.
Có lợi cho người mắc bệnh tiểu đường
Nhiều nghiên cứu cho thấy nước quất có khả năng hỗ trợ điều hòa lượng đường trong máu. Thức uống này giúp kiểm soát quá trình giải phóng glucose và insulin, mang lại lợi ích cho người bị tiểu đường cũng như những người có nguy cơ cao mắc bệnh.
Hỗ trợ giảm cân
Nước quất có tác dụng tích cực trong quá trình giảm cân nhờ khả năng thúc đẩy trao đổi chất và loại bỏ độc tố tích tụ trong cơ thể. Khi tốc độ chuyển hóa tăng lên, cơ thể sẽ đốt cháy chất béo hiệu quả hơn, đồng thời việc giải độc giúp các cơ quan hoạt động trơn tru, hỗ trợ tiêu hao năng lượng tốt hơn.
Làm dịu dạ dày
Dù có vị chua và chứa nhiều axit tự nhiên, quất vẫn được nhiều người sử dụng để làm dịu dạ dày khi dùng với lượng vừa phải. Quất có thể giúp giảm viêm, hạn chế nguy cơ hình thành vết loét, đồng thời hỗ trợ bảo vệ dạ dày trước tình trạng trào ngược axit.
Kiểm soát cholesterol
Một số nghiên cứu cho thấy nước quất có thể góp phần làm giảm cholesterol trong máu. Điều này không chỉ hỗ trợ kiểm soát cân nặng mà còn giúp hạn chế nguy cơ mắc các bệnh tim mạch nguy hiểm như xơ vữa động mạch, đau tim hay đột quỵ.
Lưu ý:
- Khi ăn quất, không nên uống sữa trong vòng 1 tiếng trước hoặc sau vì axit trong quất có thể làm protein sữa đông lại, gây đầy bụng, khó tiêu.
- Không nên ăn nhiều quất khi bụng đói, bởi axit hữu cơ dễ kích thích niêm mạc dạ dày, gây cồn cào và khó chịu.
