Ngành học của thời đại AI và chuyển đổi số
Kinh doanh số (Digital Business) là ngành học liên ngành kết hợp kiến thức về quản trị kinh doanh, công nghệ thông tin và phân tích dữ liệu nhằm ứng dụng công nghệ số vào hoạt động của doanh nghiệp. Mục tiêu của ngành là đào tạo nguồn nhân lực có khả năng xây dựng, vận hành và phát triển các mô hình kinh doanh trên nền tảng số, đồng thời thúc đẩy quá trình chuyển đổi số trong doanh nghiệp.
Hiểu một cách đơn giản, kinh doanh số là việc áp dụng các công nghệ hiện đại như trí tuệ nhân tạo (AI), dữ liệu lớn (Big Data), điện toán đám mây, thương mại điện tử và marketing số vào mọi khâu của hoạt động kinh doanh, từ nghiên cứu thị trường, phát triển sản phẩm, sản xuất, tiếp thị, bán hàng đến chăm sóc khách hàng. Qua đó, doanh nghiệp có thể tối ưu quy trình vận hành, nâng cao trải nghiệm khách hàng và tạo ra những giá trị mới.
Trong bối cảnh nền kinh tế ngày càng số hóa, kinh doanh số trở thành một trong những lĩnh vực đóng vai trò quan trọng đối với sự phát triển của doanh nghiệp. Việc ứng dụng công nghệ giúp doanh nghiệp nâng cao hiệu quả quản lý, giảm chi phí vận hành, khai thác dữ liệu để đưa ra quyết định chính xác và mở rộng thị trường nhanh chóng thông qua các nền tảng trực tuyến.
Bên cạnh đó, kinh doanh số còn góp phần thay đổi mô hình kinh doanh truyền thống, giúp doanh nghiệp thích ứng với sự thay đổi liên tục của thị trường và đáp ứng tốt hơn nhu cầu của khách hàng. Đây cũng là yếu tố tạo nên lợi thế cạnh tranh trong thời đại công nghệ phát triển mạnh mẽ.
Cuộc Cách mạng công nghiệp 4.0 cùng sự bùng nổ của internet và công nghệ số đã khiến kinh doanh số trở thành xu hướng tất yếu trên toàn cầu. Thói quen mua sắm trực tuyến, thanh toán không tiền mặt, sử dụng các nền tảng thương mại điện tử và dịch vụ số ngày càng phổ biến, buộc các doanh nghiệp phải đẩy mạnh chuyển đổi số để tồn tại và phát triển.
Không chỉ các tập đoàn lớn, nhiều doanh nghiệp vừa và nhỏ cũng đang đầu tư vào AI, Big Data, tự động hóa và phân tích dữ liệu nhằm tối ưu hoạt động kinh doanh. Điều này kéo theo nhu cầu lớn về nguồn nhân lực có kiến thức cả về kinh doanh lẫn công nghệ, mở ra nhiều cơ hội nghề nghiệp hấp dẫn cho sinh viên theo học ngành Kinh doanh số. Trong những năm tới, đây được dự báo sẽ tiếp tục là một trong những ngành học có tốc độ phát triển nhanh và nhu cầu tuyển dụng cao, đáp ứng xu hướng của nền kinh tế số và thị trường lao động hiện đại.
Cơ hội việc làm rộng mở nhưng ít trường đào tạo
Sinh viên ngành Kinh doanh số được trang bị nền tảng về kinh tế, quản trị, luật kinh doanh cùng kiến thức về công nghệ và dữ liệu. Chương trình đào tạo tập trung vào các lĩnh vực như trí tuệ nhân tạo (AI), dữ liệu lớn (Big Data), khoa học dữ liệu, điện toán đám mây, giúp người học biết cách khai thác dữ liệu để phân tích thị trường, hỗ trợ ra quyết định và nâng cao hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp.
Bên cạnh đó, sinh viên được học các môn mang tính ứng dụng như thương mại điện tử, marketing số, quản trị dự án công nghệ, chuyển đổi số và mô phỏng vận hành doanh nghiệp trên nền tảng số. Chương trình cũng chú trọng phát triển tư duy đổi mới sáng tạo, kỹ năng khởi nghiệp, tư duy thiết kế, giao tiếp, tiếng Anh chuyên ngành và kỹ năng làm việc trong môi trường quốc tế, đáp ứng nhu cầu nhân lực của nền kinh tế số.
Sự phát triển mạnh mẽ của nền kinh tế số và quá trình chuyển đổi số tại doanh nghiệp đã khiến nhu cầu nhân lực ngành Kinh doanh số tăng nhanh trong những năm gần đây. Với nền tảng kiến thức kết hợp giữa kinh doanh, công nghệ và phân tích dữ liệu, sinh viên sau khi tốt nghiệp có thể làm việc ở nhiều lĩnh vực khác nhau, từ doanh nghiệp sản xuất, thương mại, tài chính đến các công ty công nghệ, thương mại điện tử hay startup.
Người học có cơ hội đảm nhiệm nhiều vị trí như chuyên viên phân tích dữ liệu kinh doanh, chuyên viên marketing số, quản lý thương mại điện tử, quản lý dự án chuyển đổi số, phát triển sản phẩm số hoặc tư vấn chuyển đổi số cho doanh nghiệp. Ngoài ra, những sinh viên có tư duy đổi mới sáng tạo cũng có thể khởi nghiệp với các mô hình kinh doanh trên nền tảng công nghệ, đón đầu xu hướng phát triển của nền kinh tế số.
Sinh viên mới ra trường thường có thu nhập khoảng 10–15 triệu đồng/tháng, tùy vị trí, năng lực và quy mô doanh nghiệp. Với những người có từ 2–5 năm kinh nghiệm, mức lương phổ biến dao động 15–30 triệu đồng/tháng, đặc biệt ở các mảng phân tích dữ liệu, marketing số, thương mại điện tử hoặc chuyển đổi số.
Đối với các vị trí quản lý, chuyên gia tư vấn hoặc làm việc tại các tập đoàn công nghệ, doanh nghiệp đa quốc gia, thu nhập có thể đạt 30–50 triệu đồng/tháng, thậm chí cao hơn nếu sở hữu chuyên môn về AI, Big Data, quản trị sản phẩm số hoặc có khả năng dẫn dắt các dự án chuyển đổi số. Ngoài lương cứng, nhiều vị trí còn được hưởng thưởng theo hiệu quả kinh doanh, hoa hồng hoặc các chế độ phúc lợi hấp dẫn.
Hiện nay, ngành Kinh doanh số được đào tạo tại một số trường đại học trên cả nước như Đại học Kinh tế Quốc dân, Trường Đại học Ngoại thương, Trường Quốc tế – Đại học Quốc gia Hà Nội, Trường Đại học Kinh tế - Luật (Đại học Quốc gia TP.HCM). Các trường chủ yếu xét tuyển bằng các tổ hợp như A00, A01, D01, D07. Năm 2025, điểm chuẩn cao nhất của ngành này là 26 điểm.
