Bài học “sống chậm” để tìm điều phù hợp với chính mình
Hải Anh là cựu học sinh lớp Toán 1 Trường THPT Chuyên Hà Tĩnh, liên tiếp đạt giải cao trong các kỳ thi học sinh giỏi. Bước vào môi trường đại học, nữ sinh tiếp tục gặt hái nhiều thành tựu khi là sinh viên xuất sắc tất cả các năm học 2022-2026. Hải Anh từng đạt giải Ba nghiên cứu khoa học cấp khoa 2023-2024, có 1 bài báo tại hội nghị KSE, tham gia hội thảo nghiên cứu nâng cao năng lực chuyên môn. Ngoài ra, nữ sinh còn giành học bổng khuyến khích học tập của trường nhiều kỳ liên tiếp và các học bổng doanh nghiệp.
Lê Thị Hải Anh – Thủ khoa tốt nghiệp ngành Khoa học Máy tính, Trường Đại học Công nghệ (Đại học Quốc gia Hà Nội)
Nhìn vào chuỗi thành tích ấn tượng ấy, có lẽ ít ai biết Hải Anh từng trải qua một giai đoạn dài sống trong tâm lý thi cử và áp lực phòng thi. Cô tự đánh giá tổng quan quá trình học tập từ nhỏ của mình là từng bỏ lỡ nhiều cơ hội để làm tốt hơn và thường không làm tốt ở các kỳ thi. Lý do là bởi áp lực tâm lý nên thành tích tại các kỳ thi của Hải Anh thường không tốt so với khả năng.
Hải Anh chia sẻ, bản thân cô không phù hợp với “giáo trình” kiểu mẫu về một thời gian biểu khoa học như mọi người thường nhắc tới. Đó có thể được coi là bí quyết học tập, nhưng không phải ai cũng làm tốt. Hải Anh cũng từng cố làm theo, nhưng cô cảm thấy học theo khuôn mẫu không hiệu quả. Dần dần, khi được trải nghiệm nhiều kiểu sách mẫu, nhiều phương pháp học được mọi người chia sẻ, nữ sinh đã hiểu bản thân hơn.
“Em không phải là kiểu người kỷ luật, cũng không thể làm nhiều việc trong một khoảng thời gian dài. Tức là trong 2-5 ngày, em có thể chỉ ngồi học một môn cụ thể. Có khi khoảng thời gian đấy kéo dài 2-3 tháng chỉ để tập trung vào một thứ thôi. Việc học nhiều môn vào 1-2 ngày đối với em rất khó, và chỉ hiệu quả khi em hiểu sâu bài vở rồi.
Trải nghiệm nhiều cho em được một vài đúc kết về bản thân nên chấp nhận thay vì cố thay đổi theo khuôn mẫu nào đó. Có thể chúng ta sẽ sống chậm một chút để tìm điều phù hợp hơn với mình. Khi chấp nhận được sự thật là cả cơ thể em phản đối việc kỷ luật theo khuôn như vậy, em tìm được cách học tốt hơn”, Hải Anh chia sẻ thêm.
Hải Anh chọn cách sống thoải mái để học tập hiệu quả hơn
Dựa vào kế hoạch thi cử của các môn, nội dung học, nữ sinh sẽ dồn nhiều ngày, nhiều tuần chỉ để học gần như toàn bộ nội dung của một môn học trong kỳ đó. Không phải là học mọi chi tiết, mà là học hết những gì cốt lõi nhất, khó công nhận nhất rồi viết lại toàn bộ những gì mình học vào nhật ký online, để sau này ôn thi, cô chỉ ngồi đọc lại những gì mình đã đúc kết.
Hải Anh nhấn mạnh, việc học theo kiểu tập trung trong khoảng dài như vậy giúp những sự tò mò không bị gián đoạn, tìm hiểu đến khi gần hết thắc mắc, nên việc ghi nhớ không phải vấn đề lắm. Như vậy, chỉ cần một vài chi tiết trọng tâm là suy luận được phần lớn những công thức, nội dung xung quanh.
Hải Anh cũng dành lời khuyên cho những ai đang “rối bời” trong phương pháp học là cứ để bản thân thoải mái, cứ thử hết mọi điều mình muốn rồi sẽ nhận ra được điều tốt nhất với mình. Có những trải nghiệm như vậy thì sẽ không cần ai chia sẻ phương pháp nào mà tự biết cách học phù hợp với bản thân, mang lại thành tích tốt.
Biến danh hiệu thành động lực để hoàn thiện bản thân
Nói về gia đình mình, Hải Anh cho biết, những người thân yêu chính là nguồn động lực giúp cô cố gắng trên con đường học tập. Nữ sinh luôn tự nhủ, học để bớt khổ, học để nhìn thấy những thứ tốt hơn. Cô cảm thấy may mắn khi được mẹ dạy cho cách học hay, giúp bản thân thích học hơn. Từ nguồn động lực ban đầu ấy, càng về sau, Hải Anh càng ham học vì bản thân tự cảm thấy yêu thích tri thức.
Hải Anh cho biết, em có mẹ là giáo viên dạy môn Toán bậc THCS, nên đã sớm được tiếp xúc với những kiến thức về Toán cơ bản qua chia sẻ của mẹ. Từ đó, nữ sinh đã được truyền cảm hứng và bắt đầu dành nhiều thời gian cho môn Toán hơn so với các môn học khác. Lên bậc THPT, việc thi đỗ vào lớp chuyên Toán của Trường THPT Chuyên Hà Tĩnh tiếp tục trở thành nguồn động lực lớn để nữ sinh tiếp tục theo đuổi và khám phá môn Toán một cách nghiêm túc.
Bên cạnh Hải Anh luôn có những người đồng hành tuyệt vời
Nói về quyết định chọn ngành Khoa học máy tính tại Trường Đại học Công nghệ (Đại học Quốc gia Hà Nội) Hải Anh chia sẻ, trước khi thi đại học, cô phân vân giữa nhiều ngành nghề như Sư phạm Toán; Phân tích và Đầu tư tài chính; Máy tính và công nghệ thông tin. Sau đó, cô chủ động tìm hiểu, tham khảo ý kiến từ gia đình, thầy cô, bạn bè để tìm ra lựa chọn phù hợp nhất.
“Khi nhận danh hiệu thủ khoa đầu ra, cảm xúc đầu tiên của em lại là hơi... tự ti. Từ nhỏ đến lớn, trong suy nghĩ của em, những người học đại học đều rất giỏi, rất trưởng thành. Em từng nghĩ rằng đến khi mình tốt nghiệp thì chắc chắn mình cũng sẽ trở thành một người như vậy. Nhưng đến hôm nay, em vẫn thấy mình vẫn trẻ con, vẫn mò mẫm chứ không có phong thái trưởng thành lắm”, Hải Anh chia sẻ cảm xúc khi nhận danh hiệu thủ khoa xuất sắc.
Nhìn lại hơn 4 năm đại học, điều Hải Anh nhớ nhiều nhất không phải là kiến thức cụ thể của từng môn học mà là cảm xúc khi học chúng. Nữ sinh nhớ cảm giác choáng ngợp khi học mấy chương Giải tích liền trong 1 buổi, nhớ cảm giác bùng nổ khi bằng cách nào đó đã ngấm được một chút về Triết Mác Lê-nin, nhớ những lần tự mày mò công nghệ để hoàn thành bài tập lớn dù khi đó còn chưa được học môn liên quan.
Điều lớn nhất mà quãng thời gian ở trường mang lại cho nữ thủ khoa không chỉ là kiến thức chuyên môn mà còn là một thế giới quan đủ vững để tiếp tục học hỏi. Về chuyên môn, Hải Anh nghĩ mình mới chỉ đặt những viên đá đầu tiên cho nền móng. Chặng đường phía trước còn rất dài, cô mong sẽ tiếp tục hoàn thiện nền móng ấy trong chương trình thạc sĩ.
Hãy là phiên bản tốt hơn của chính mình ngày hôm qua
Ngoài học tập, Hải Anh đặc biệt thích các môn thể thao có tính tương tác như bóng bàn, bóng đá, pickleball, cầu lông. Là một người trẻ năng động, Hải Anh cũng tích tham gia các phong trào đoàn thể. Những hoạt động này cho nữ sinh có thêm nhiều trải nghiệm, được giao lưu với mọi người và quen biết nhiều hơn. Qua đó, Hải Anh thấy được thế giới rộng lớn như nào, con người đa dạng và khác nhau ra sao, từ đó dễ dàng chấp nhận sự khác biệt hơn.
Danh hiệu thủ khoa sẽ trở thành động lực cho hành trình sắp tới
Hải Anh còn nhớ câu nói của người thầy dạy Triết học Mác - Lênin: "Thứ duy nhất không thay đổi là sự thay đổi”, đã giúp bản thân cô tìm thấy phiên bản tốt hơn của chính mình. Trước đây, cô luôn muốn mọi thứ thật ổn định và không thích những điều ngoài dự đoán, nhưng câu nói đó khiến cô nhận ra rằng thay đổi là tất yếu. Quan trọng không phải là giữ mọi thứ đứng yên, mà là biết điều chỉnh bản thân theo hướng tích cực.
Hải Anh của ngày hôm qua còn từng nghĩ rằng mục tiêu cuối cùng của cuộc sống là đến một lúc nào đó được nghỉ ngơi, sống thật an nhàn. Thế nhưng, sau câu chuyện về bài học cuộc sống của thầy dạy môn Quản lý dự án, Hải Anh đã thay đổi vì cô hiểu điều đáng quý hơn là được theo đuổi một công việc mình yêu thích trong suốt cuộc đời.
Chính những kỷ niệm trong quá trình trưởng thành ấy đã giúp nữ thủ khoa dần chuyển từ việc coi trọng “thành tựu” sang coi trọng “trải nghiệm”. Dù “sống chậm” lại, nhưng chỉ cần mình vẫn đang học hỏi và tiến lên thì con đường mình đi đã thực sự có ý nghĩa.
“Giữ đạo đức, trách nhiệm, thương bản thân, thương con người, không sống vội vàng và cố lên một tí nữa có thể sẽ giải quyết được vấn đề khó” - đó chính là châm ngôn sống, học tập và làm việc của Hải Anh. Nữ thủ khoa cũng bày tỏ mong muốn bản thân sẽ là một người điềm tĩnh, say mê trong công việc và cuộc sống, có đủ kiến thức nền để không bế tắc khi giải quyết mọi vấn đề trong xã hội hiện đại.
