Ngành học được ví như “mạch máu” của nền kinh tế số
Trong những năm gần đây, khi nhắc đến những ngành học “khát nhân lực”, học sinh thường nghĩ đến Công nghệ thông tin, Y Dược hay Trí tuệ nhân tạo. Tuy nhiên, có một lĩnh vực đang âm thầm trở thành mắt xích quan trọng của nền kinh tế, gắn với mọi hoạt động từ sản xuất, xuất nhập khẩu đến thương mại điện tử, đó là Logistics và Quản lý chuỗi cung ứng.
Logistics có thể hiểu là quá trình tổ chức, quản lý và vận hành dòng hàng hóa từ nơi cung cấp đến nơi tiêu thụ, bao gồm vận chuyển, lưu kho, phân phối và giao nhận. Trong khi đó, Quản lý chuỗi cung ứng có phạm vi rộng hơn, bao quát toàn bộ quá trình từ nguyên liệu đầu vào, sản xuất, lưu trữ, phân phối cho đến khi sản phẩm đến tay người tiêu dùng.
Nói một cách đơn giản, nếu sản xuất tạo ra hàng hóa thì Logistics giúp hàng hóa được đưa đến đúng nơi, đúng thời điểm với chi phí hợp lý. Vì vậy, lĩnh vực này thường được ví như “mạch máu” của nền kinh tế.
Sự phát triển của Logistics Việt Nam gắn chặt với tốc độ tăng trưởng của xuất nhập khẩu, sản xuất công nghiệp, thương mại điện tử và dòng vốn đầu tư nước ngoài. Khi lượng hàng hóa lưu thông ngày càng lớn, nhu cầu về một hệ thống vận chuyển, kho bãi và phân phối hiệu quả cũng tăng theo. Những năm gần đây, ngành Logistics Việt Nam duy trì tốc độ tăng trưởng khoảng 14-16% mỗi năm. Theo các dự báo về nhân lực, đến năm 2030, lĩnh vực này có thể cần khoảng 2,2 triệu lao động, trong đó khoảng 200.000 nhân sự chất lượng cao.
Những con số trên cho thấy Logistics không còn đơn thuần là hoạt động hậu cần phía sau doanh nghiệp mà đã trở thành một ngành kinh tế có quy mô lớn, tác động trực tiếp đến sức cạnh tranh của hàng hóa và doanh nghiệp Việt Nam. Một sản phẩm có chất lượng nhưng phải mất quá nhiều thời gian hoặc chi phí để vận chuyển, lưu kho và phân phối vẫn khó tạo lợi thế trên thị trường. Ngược lại, chuỗi cung ứng được tổ chức hiệu quả có thể giúp doanh nghiệp giảm chi phí, rút ngắn thời gian đưa sản phẩm ra thị trường và nâng cao khả năng cạnh tranh.
Vị thế của Logistics càng được củng cố khi Việt Nam ngày càng tham gia sâu vào chuỗi cung ứng khu vực và quốc tế. Lợi thế về vị trí địa lý, đường bờ biển dài, hệ thống cảng biển cùng mạng lưới giao thông đang được đầu tư tạo điều kiện để Việt Nam trở thành điểm kết nối quan trọng trong hoạt động sản xuất và phân phối hàng hóa tại Đông Nam Á.
Bên cạnh đó, công nghệ đang tạo ra những thay đổi lớn trong lĩnh vực này. Trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn, tự động hóa và các hệ thống quản trị số ngày càng được ứng dụng để theo dõi hàng hóa, tối ưu vận chuyển, quản lý kho và dự báo nhu cầu. Đặc biệt, sự bùng nổ của thương mại điện tử khiến yêu cầu về tốc độ và độ chính xác của chuỗi cung ứng ngày càng cao. Người tiêu dùng có thể đặt hàng chỉ bằng vài thao tác trên điện thoại và kỳ vọng sản phẩm được giao nhanh chóng, thuận tiện, qua đó khiến Logistics trở thành một phần trực tiếp của trải nghiệm khách hàng.
Với tốc độ tăng trưởng cao, nhu cầu nhân lực lớn, cùng vai trò ngày càng quan trọng trong sản xuất và thương mại, Logistics và Quản lý chuỗi cung ứng đang dần khẳng định vị thế của một ngành kinh tế trọng yếu. Trong bối cảnh Việt Nam tiếp tục hội nhập sâu rộng và đẩy mạnh chuyển đổi số, lĩnh vực này được kỳ vọng sẽ còn mở rộng và giữ vai trò ngày càng lớn trong nền kinh tế những năm tới.
Cơ hội việc làm rộng mở, mức lương tới 100 triệu đồng/tháng
Theo học ngành này, sinh viên được tiếp cận các kiến thức về logistics, vận tải, kho bãi, xuất nhập khẩu, quản lý tồn kho, mua hàng, hoạch định nhu cầu, quản trị chuỗi cung ứng, thương mại quốc tế và ứng dụng công nghệ trong quản lý. Tùy chương trình đào tạo, người học còn có thể được tiếp cận với các hệ thống quản trị doanh nghiệp, phân tích dữ liệu và những công cụ phục vụ tối ưu chuỗi cung ứng.
Sau khi tốt nghiệp, sinh viên có thể làm việc trong nhiều lĩnh vực như logistics, xuất nhập khẩu, sản xuất, thương mại điện tử, bán lẻ, vận tải, kho vận hoặc tại các hãng tàu, hãng hàng không...
Một số vị trí phổ biến gồm chuyên viên logistics, xuất nhập khẩu, chứng từ, điều phối vận tải, mua hàng, quản lý kho, kế hoạch cung ứng, phân tích chuỗi cung ứng và quản lý vận hành. Với kinh nghiệm và năng lực tích lũy theo thời gian, người lao động có thể phát triển lên các vị trí quản lý logistics, quản lý chuỗi cung ứng hoặc hoạch định chiến lược vận hành.
Mức lương ngành Logistics và Quản lý chuỗi cung ứng khá hấp dẫn, từ khoảng 8-15 triệu đồng/tháng với người mới ra trường, lên 20-40 triệu đồng khi có kinh nghiệm. Các vị trí quản lý cao tại các tập đoàn đa quốc gia có thể nhận trên 100 triệu đồng/tháng.
Hiện Logistics và Quản lý chuỗi cung ứng được đào tạo tại nhiều trường đại học lớn trên cả nước. Năm 2026, nhiều trường đã công bố điểm chuẩn, cho thấy sức hút khá lớn của ngành này. Tại Trường Đại học Ngoại thương, điểm chuẩn ngành lên tới 28.7 điểm, Đại học Kinh tế Quốc dân lấy 27,39 điểm, Trường Đại học Thương mại ở mức 26,5 điểm, Đại học Bách khoa Hà Nội lấy 24.56, Đại học Kinh tế TP.HCM (UEH) lấy 97/100 điểm theo phương thức xét tuyển kết hợp...
