Trong vở kịch nổi tiếng Othello của Shakespeare có một phân cảnh rất đáng suy ngẫm. Nhân vật Iago bề ngoài luôn đóng giả làm người bạn tri kỷ, lúc nào cũng thốt ra những lời hay ý đẹp vì Othello. Thế nhưng, đằng sau bộ mặt thân thiện ấy lại là một sự đố kỵ và ác ý vô cùng sâu sắc. Othello hoàn toàn không hay biết, từ đầu đến cuối luôn tin tưởng Iago hết mực, chẳng thể ngờ người bạn thân ấy lại liên tục giăng bẫy ngầm sau lưng. Chiêu trò mà Iago giỏi nhất chính là tạo ra vẻ ngoài hòa nhã, nhưng âm thầm gieo rắc sự nghi ngờ, dùng tin đồn để kích động cảm xúc, cuối cùng phá hủy hoàn toàn cuộc đời và gia đình của Othello.
Trong thực tế cuộc sống, những đối thủ chọn cách "đối đầu trực diện" đôi khi không quá đáng sợ. Đáng sợ nhất chính là những kẻ mang sẵn sự ác ý nhưng lại ẩn nấp ngay bên cạnh chúng ta. Họ chọn cách "luộc ếch bằng nước ấm", khiến bạn thả lỏng sự phòng bị rồi từ từ tính toán sau lưng. Đến khi bạn bừng tỉnh nhận ra, tổn thất hứng chịu thường đã quá lớn.
Mọi chuyện trên đời trước khi xảy ra đều để lại những dấu vết nhỏ nhặt. Nếu có người làm với bạn 3 điều dưới đây, chứng tỏ sự ác ý trong họ đã giấu rất sâu, nhất định phải nâng cao cảnh giác.
1. Nâng bạn lên quá cao: Tâng bốc công khai khiến bạn mất đi sự sáng suốt
Thế nào là "tâng bốc công khai"? Đó là khi một người luôn cố tình đề cao bạn trước mặt đám đông, đẩy bạn lên một vị trí vượt xa năng lực thực tế, dùng những lời tán dương để tạo ra áp lực dư luận, khiến bạn rơi vào thế "cưỡi hổ khó xuống". Một khi bạn xảy ra sơ suất hay mắc sai lầm, bạn sẽ lập tức trở thành mục tiêu hứng chịu mọi sự chỉ trích từ xung quanh. Nhiều người ban đầu không nhận ra điều này, tưởng đối phương thật lòng khen ngợi mình mà hoan hỷ đón nhận, để rồi dần dần mất đi sự đánh giá tỉnh táo về bản thân.
Trong môi trường công sở, tình huống này rất dễ xuất hiện. Đó có thể là khi một dự án vướng vào rắc rối, công việc tồn đọng, khách hàng khó tính mà ngân sách lại bị cắt giảm, hầu như không ai muốn đứng ra gánh vác. Lúc này, sẽ có những kẻ vội vàng đứng ra tâng bốc bạn trước mặt cấp trên: "Việc này chỉ có anh/chị mới gánh nổi, lần trước tình huống khó thế còn xử lý ngon lành, mọi người ở đây ai cũng nể phục năng lực của anh/chị!".
Nếu thiếu sự tỉnh táo, bạn rất dễ bị những lời "có cánh" làm cho mê muội mà nhận lời. Để rồi sau đó, những kẻ từng tung hô bạn sẽ viện đủ lý do bận rộn để né tránh hỗ trợ. Khi công việc không đạt kết quả như kỳ vọng, đối phương sẽ lập tức phủi tay, đẩy toàn bộ trách nhiệm hỏng hóc lên đầu bạn.
Bị vấp một lần là một lần bớt dại. Những lời tâng bốc quá đà trước đám đông hiếm khi là sự tán thưởng chân thành, mà đa phần là một đòn tâm lý khiến bạn mất đi sự phán đoán. Dù ở bất kỳ đâu, khi gặp người cố tình tâng mình lên mây, hãy cẩn trọng.
2. Bề ngoài hòa nhã, đằng sau tính toán: Dùng nụ cười để che giấu dao nhọn
Có câu: “Vẽ hổ vẽ da khó vẽ xương, biết người biết mặt khó biết lòng”. Trong đối nhân xử thế, đừng bao giờ đánh giá quá cao một mối quan hệ, cũng đừng xem thường sự phức tạp của bản tính con người.
Có những kẻ cố tình tỏ ra niềm nở, ân cần trước mặt để làm bạn mất đi sự phòng bị, nhưng sau lưng lại liên tục bày mưu tính kế, bề ngoài là ngọn lửa ấm, đằng sau là lưỡi dao sắc. Rất nhiều người không nhận ra điều đó, cứ ngỡ đối phương đối xử chân thành với mình mà không biết rằng nụ cười ấy hoàn toàn là một lớp mặt nạ.
Chiêu trò quen thuộc của họ là dùng sự hòa nhã để chiếm lấy niềm tin, rồi mượn tay người khác để ra đòn đâm sau lưng bạn. Dù sau này bạn có nhận ra thì cũng khó mà tìm thấy bằng chứng liên quan đến họ.
Trong giao tiếp, đừng dễ dàng tiết lộ những ranh giới hay bí mật của bản thân. Trước những lời mời mọc hay ân huệ nhỏ nhặt từ người khác, hãy giữ sự tỉnh táo: Biết đối đáp lịch sự nhưng đừng vội ngộ nhận rằng đôi bên đã thắm thiết tri kỷ.
3. Cố tình dò hỏi riêng tư: Nắm giữ điểm yếu để thao túng
Việc cố tình dò xét riêng tư hay đào sâu vào những bí mật cá nhân của người khác, bản chất đã là một hành vi chứa đựng ý đồ không tốt. Có những người khi trò chuyện luôn cố tình dẫn dắt bạn nói về thu nhập, chuyện tình cảm, chuyện gia đình hay những sai lầm trong quá khứ. Bạn nhẹ dạ tưởng rằng đó là dấu hiệu của một mối quan hệ thân thiết, nhưng thực chất, họ chỉ đang thu thập thông tin để nắm thóp điểm yếu của bạn.
Những kẻ có tâm địa sâu xa hiếm khi lộ mặt ngay từ đầu. Họ sẽ dùng cách tiếp cận từ tốn, thăm dò từng chút một để tích lũy những "mặt tối" hoặc nỗi niềm thầm kín của bạn làm cờ trong tay. Đến thời điểm thích hợp, họ chỉ cần nhẹ nhàng nhắc lại những chuyện riêng tư ấy để ép bạn phải làm theo ý họ, hoặc dùng nó để đe dọa, buộc bạn phải giữ im lặng trước những hành vi bất minh của họ.
Hãy luôn nhớ rằng: Kẻ mang lòng ác ý hiếm khi vừa gặp đã trở mặt ngay, mà sẽ tìm cách lấy lòng, dò hỏi riêng tư để có được quân bài thao túng bạn. Với những chuyện quá riêng tư, nếu không muốn nói, hãy thẳng thắn từ chối; tuyệt đối đừng vì nể nả hay sợ mất lòng mà tự làm khó mình. Trong bất kỳ mối quan hệ nào, đừng quá vội vàng phơi bày hết ruột gan, hãy cứ từ tốn tiếp xúc để nhìn rõ bản chất con người qua những việc làm cụ thể.
