Canh củ là món ăn quen thuộc gắn bó với biết bao thế hệ người dân Hải Phòng và thường xuất hiện vào mùa đông, nhưng không phải du khách nào cũng biết. Canh củ rất dễ ăn, mùa nào cũng có thể thưởng thức. Trời rét có bát canh củ nóng chiêu thêm thìa nước mắm, dầm thêm tí ti ớt tươi mà ăn thì nhất. Trời mát, bát canh củ để se se, ăn với từng thìa cơm nguội là không có gì bằng.
Bát canh củ đặc sản của đất cảng Hải Phòng
Dễ ăn, canh củ lại càng dễ nấu, ai cũng có thể tự chế biến món ngon này, nhưng chắc chắn phải tới Hải Phòng nếm thử mới trọn vị. Theo người địa phương, canh củ được chế biến từ nguyên liệu chính là củ canh. Loại củ này còn có tên gọi khác như củ đầu (loại củ to tròn), củ cọc (loại củ dài) hay khoai mỡ.
Củ canh có 2 loại, gồm loại màu tím và màu trắng. Trong đó, củ canh trắng được ưa chuộng hơn. Ngày xưa, các bà nội chợ thì dùng dao mà nạo từng lớp, từng lớp mỏng, kiểu như hớt tào phớ. Còn nay, công nghệ có phần hiện đại, thì có thể cho vào máy sinh tố mà xay, đảm bảo nhuyễn, mà nhanh, mà không mất thời gian.
Món canh củ trông như cháo, đặc biệt hấp dẫn
Người Hải Phòng thường nấu củ canh với hải sản như tôm, cá các loại hoặc thịt lợn, trong đó, phổ biến hơn cả là kết hợp với tôm hoặc cá quả (còn gọi cá lóc, cá chuối), tạo thành thứ hỗn hợp có độ sánh, sền sệt như cháo gọi là canh củ.
Chế biến tôm cũng dễ dàng, đun tôm sôi lên cho chín tới, bóc vỏ và đầu đem xay lấy nước. Tôm sắt thì càng ngon, vì nước và gạch tôm sẽ đỏ lên, bát canh vì thế cũng có cái màu đẹp hơn. Nước tôm ấy nếu là ngày xưa thì đem trộn với củ canh đã nạo mỏng, còn nay thì đem xay với củ canh xắt nhỏ trong máy xay sinh tố.
Xay đều hoặc trộn nhuyễn hỗn hợp, cho lên bếp, đun nhỏ lửa, thỉnh thoảng khuấy kỹ cho không bén đáy nồi. Nói là không bén thì bởi không bén quá, nhưng vẫn sẽ bén một lớp cháy mỏng dưới đáy nồi. Cái cháy bén đáy nồi ấy lại là đặc sản, ăn là ngon nhất nồi canh củ sau khi đã ăn xong hết đám canh củ phía bề mặt.
Thành phẩm rất hấp dẫn, có thể ăn mọi mùa
Ngoài 2 nguyên liệu chính là củ canh và thịt (hoặc hải sản), món canh củ của người Hải Phòng còn có cả rau cần thái nhỏ. Rau được cho vào sau cùng, khi món canh đã hoàn tất để đảm bảo chín tới, ăn giòn ngon, không bị nhũn.
Món này có thể ăn không, chan cùng cơm hoặc biến tấu thành một vài phiên bản lạ miệng khác như lẩu. Đa số giới trẻ hiện nay đều thưởng thức canh củ như một món súp lạ miệng, sền sệt thơm ngon đậm vị với giả chỉ bằng một bát cháo ăn chơi.
Món lẩu canh củ rất được ưa chuộng ở Hải Phòng
Bát canh củ ngon ăn mọi mùa trong năm, xưa là món “cứu đói” của người dân địa phương, bởi thứ củ canh này rất dễ tìm kiếm. Ngày nay, món ăn này trở thành đặc sản của vùng đất cảng, dễ dàng thưởng thức ở bất cứ con phố nào hoặc chế biến tại nhà, đặc biệt đắt khách vào mùa đông.
