Có phải trời lạnh khiến xương khớp bị đau?
Thông tin từ Bệnh viện Bạch Mai cho biết, khi những đợt gió mùa Đông Bắc tràn về, người đến khám bệnh cơ xương khớp ghi nhận số lượng tăng rõ rệt. Không chỉ người cao tuổi, ngày càng nhiều người trẻ, đặc biệt là nhóm nhân viên văn phòng than phiền về tình trạng đau lưng, mỏi cổ vai gáy, cứng khớp buổi sáng hoặc đau khi vận động.
Chị Thu Huyền (32 tuổi, ở Hà Nội) cho biết, những ngày trời lạnh, đặc biệt là sáng sớm mới ngủ dậy hoặc mới đi từ ngoài trời về, khớp gối của chị đau nhức vô cùng, thậm chí còn kêu “lục cục”. Dù đã xoa bóp bằng dầu gió, nhưng tình trạng vẫn không thuyên giảm. “Có lẽ do ảnh hưởng của việc sinh đẻ nên vậy, chứ trước tôi không bị đau dù thời tiết có lạnh đến mấy”, chị Huyền than vãn.
Không chỉ phụ nữ, anh Minh Quân (36 tuổi) vốn là người khỏe mạnh, thích thể dục thể thao nhưng những hôm trời lạnh xương khớp cũng đau mỏi vô cùng. Thậm chí, càng nằm nhiều lại càng đau hơn, đến mức phải đi xoa bóp, bấm huyệt tình trạng mới thuyên giảm được một chút.
Không chỉ người cao tuổi, người trẻ cũng đau xương khớp mùa lạnh. Ảnh minh họa.
Theo bác sĩ Bệnh viện Bạch Mai, các nghiên cứu y học hiện đại cho thấy nhiệt độ và độ ẩm không trực tiếp gây tổn thương khớp, mà chủ yếu ảnh hưởng đến ngưỡng cảm nhận đau của hệ thần kinh. Khi nhiệt độ xuống thấp, đặc biệt dưới 19°C, các thụ thể thần kinh trở nên nhạy cảm hơn, khiến người bệnh cảm nhận cơn đau rõ rệt và kéo dài hơn.
Theo lý giải, trời lạnh khớp không bị tổn thương, nhưng hệ thần kinh lại trở nên nhạy cảm hơn với các tín hiệu đau. Cộng hưởng với các yếu tố như sự co lại của mạch máu do khi trời lạnh, cơ thể ưu tiên giữ ấm cho các cơ quan quan trọng, làm giảm lưu lượng máu nuôi dưỡng khớp.
Nhiệt độ thấp làm dịch khớp trở nên đặc hơn, giảm sự trơn tru và tăng ma sát giữa các đầu xương gây cứng khớp. Thay đổi áp suất khí quyển gây chèn ép lên các đầu dây thần kinh, làm tăng cảm giác đau. Bên cạnh đó, lối sống ít vận động trong mùa đông, tâm lý u ám mới chính là yếu tố khiến tình trạng đau nhức trở nên trầm trọng.
Vận động và dinh dưỡng “chìa khóa” giúp giảm đau xương khớp mùa lạnh
Theo đó, khi thời tiết lạnh, nhiều người sẽ hạn chế vận động, điều này vô tình khiến khớp càng cứng, cơ bắp yếu dần, khả năng nâng đỡ xương suy giảm. Do vậy, các chuyên gia khuyến cáo, vận động đều đặn nhưng phù hợp là biện pháp quan trọng nhất để giảm đau khớp mùa đông.
Tuy nhiên, vận động mùa lạnh cũng cần phải lưu ý, cần khởi động trước khi vận động hoặc tập thể dục nhẹ nhàng tại nhà nếu thời tiết giảm sâu. Điều này giúp cơ thể không bị “sốc nhiệt” khi thay đổi môi trường. Tránh tập quá sớm (trước 6h30 hoặc quá muộn sau 18h).
Khi ra ngoài tập luyện cần giữ ấm cơ thể. Các bác sĩ lưu ý, giữ ấm không đồng nghĩa với mặc thật dày, mà cần mặc nhiều lớp mỏng, chú ý cổ, thắt lưng, đầu gối và bàn chân. Cùng với đó, hãy chăm lo chế độ dinh dưỡng hợp lý mùa lạnh để nâng cao thể trạng, giúp giảm đau khớp.
Cần vận động đúng và giữ ấm hợp lý khi trời lạnh. Ảnh minh họa.
Mùa đông thường thiếu nắng khiến cơ thể giảm tổng hợp vitamin D và xu hướng ăn nhiều chất béo cần được điều chỉnh lại. Do đó cần tăng cường thực phẩm giàu vitamin D và canxi như: Trứng, sữa, nấm và cân nhắc bổ sung canxi, Vitamin D3 nhưng cần phải theo chỉ định bác sĩ, để đảm bảo xương chắc khỏe. Axit béo omega-3 từ cá biển, hạt óc chó giúp kháng viêm tự nhiên, giảm bớt tình trạng cứng khớp buổi sáng. Gia vị tính ấm như gừng, nghệ, tỏi chứa các hoạt chất giảm đau tự nhiên (như Gingerol, Curcumin).
Uống đủ nước ngay cả khi không khát, vì sụn khớp được ví như một “miếng bọt biển” với 80% thành phần là nước. Khi cơ thể thiếu nước, sụn sẽ mất đi độ đàn hồi, trở nên khô cứng và “giòn” hơn, dẫn đến tăng ma sát và dễ nứt rách dưới sức nặng của cơ thể. Chính vì vậy, việc uống nước chủ động ngay cả khi chưa khát là yếu tố then chốt để duy trì độ giãn nở cho sụn, giúp giảm tổn thương cho xương và khớp, tăng vận động trơn tru và giảm thiểu đau nhức.
Uống đủ nước mùa lạnh khiến khớp được bôi trơn và hoạt động trơn tru hơn. Ảnh minh họa.
Song song với việc vận động, chăm sóc dinh dưỡng hợp lý, các bác sĩ Bệnh viện Bạch Mai cũng lưu ý rằng, cần tránh các sai lầm khiến bệnh tiến triển nặng thêm như lạm dụng thuốc giảm đau, thuốc gia truyền chứa corticoid, dễ gây loãng xương, suy tuyến thượng thận.
Ngâm chân nước quá nóng, nhất là người cao tuổi, người giãn tĩnh mạch hoặc tiểu đường, do nguy cơ làm nặng tình trạng viêm và gây bỏng da. Nhiệt độ cao làm tĩnh mạch giãn nở quá mức, gây ứ trệ tuần hoàn khiến tình trạng giãn tĩnh mạch chân càng thêm nặng nề.
Nguy hiểm hơn, nước nóng già còn kích thích mạch máu giãn nở mạnh, gây tăng phản ứng viêm, khiến vùng khớp đang sưng tấy càng trở nên phù nề và xung huyết nghiêm trọng hơn. Ngoài ra, với người cao tuổi hoặc người bệnh tiểu đường bị giảm cảm giác thần kinh ở bàn chân, việc không kiểm soát được nhiệt độ rất dễ gây bỏng da sâu mà không hay biết, dẫn đến các vết loét khó lành.
