Chị kể rằng mẹ mình, năm nay 72 tuổi, luôn khẳng định số tiền tiết kiệm khoảng 1,15 tỷ đồng trong ngân hàng là của riêng bà và các con không cần phải lo lắng hay chu cấp gì.
Thế nhưng cách đây không lâu, dì Lý không may trượt chân ngã cầu thang, bị gãy cổ xương đùi và phải nhập viện. Bệnh viện yêu cầu đóng trước khoảng 108 triệu đồng tiền tạm ứng.
Điều đáng nói là toàn bộ số tiền hơn 1,15 tỷ đồng của bà đều được gửi tiết kiệm kỳ hạn 5 năm và vẫn còn 2 năm nữa mới đến ngày đáo hạn. Nếu tất toán trước thời hạn, bà sẽ mất khoảng 29 triệu đồng tiền lãi.
Ảnh minh họa
Dì Lý đứng trước quầy thu ngân của bệnh viện gần 20 phút, tay nắm chặt căn cước công dân. Bà vừa tiếc khoản tiền lãi bị mất, vừa ngại gọi điện cho con trai vì tháng trước cậu vừa nói đang bận một dự án lớn. Bà không nỡ làm phiền con thêm lần nữa.
Cuối cùng, người nhà của bệnh nhân nằm giường bên cạnh đã ứng tiền giúp để bà hoàn tất thủ tục nhập viện.
Khi con trai chạy đến, cậu đỏ mặt nói:
"Mẹ ơi, sao mẹ lại gửi hết tiền vào sổ tiết kiệm kỳ hạn? Chỉ mấy chục triệu đồng thôi, chẳng lẽ con lại không lo nổi sao?".
Câu chuyện khiến nhiều người nhận ra rằng, điều người lớn tuổi thiếu đôi khi không phải là tiền, mà là cảm giác ngại làm phiền con cái và muốn giữ sự tự chủ của mình.
Khi những người lớn tuổi trong khu phố ngồi trò chuyện với nhau, họ phát hiện rất nhiều người đang mắc những sai lầm giống nhau.
Có người để toàn bộ tiền trong tài khoản thanh toán, mỗi tháng chỉ nhận được vài chục nghìn đồng tiền lãi, trong khi nguy cơ bị lừa đảo công nghệ ngày càng cao.
Ngược lại, có người gửi toàn bộ tiền vào sổ tiết kiệm kỳ hạn dài, giấu kín mật khẩu và giấy tờ. Đến khi xảy ra việc khẩn cấp, con cháu phải vất vả tìm kiếm giấy tờ, chưa kể nếu rút trước hạn còn mất phần lớn tiền lãi.
Ông bà Trương nhận tổng lương hưu khoảng 24,5 triệu đồng mỗi tháng. Hai ông bà luôn để sẵn khoảng 72 triệu đồng trong ví điện tử và tài khoản thanh toán để làm khoản tiền chi tiêu linh hoạt.
Tiền mua thực phẩm, thanh toán hóa đơn điện nước hay lì xì cho cháu khoảng 720.000 đồng mỗi lần đến chơi đều được chi từ khoản này.
Nhờ vậy, ông bà không phải thường xuyên gọi điện nhờ con chuyển tiền mỗi khi cần vài triệu đồng để chi tiêu.
Con trai và con dâu của ông bà cũng hoàn toàn ủng hộ cách quản lý tài chính này.
Có lần, con dâu còn hỏi:
"Bố ơi, tài khoản của bố còn đủ tiền không? Nếu thiếu thì con chuyển thêm".
Ông Trương chỉ cười rồi xua tay, nói rằng mình vẫn còn đủ để chi tiêu nên không cần phiền các con.
Ảnh minh họa
Duy trì một khoản tiền mặt hoặc gửi không kỳ hạn
Theo nhiều chuyên gia, người cao tuổi nên duy trì một khoản tiền mặt hoặc tiền gửi không kỳ hạn đủ trang trải chi phí sinh hoạt khoảng một năm.
Đối với một cặp vợ chồng lớn tuổi sống ở thành phố, tổng chi phí ăn uống và sinh hoạt mỗi năm khoảng 108 triệu đồng. Vì vậy, việc giữ sẵn khoảng 72-108 triệu đồng để chủ động chi tiêu là hợp lý.
Khoản tiền này giúp họ không phải xin tiền con cháu cho những chi phí hằng ngày và vẫn duy trì được sự độc lập tài chính.
Ngoài ra, nếu là vợ chồng, mỗi người nên đứng tên và quản lý một phần tài sản riêng thay vì dồn toàn bộ tiền vào tài khoản của một người.
Trong trường hợp xảy ra biến cố, người còn lại vẫn có thể chủ động sử dụng tiền mà không phải chờ các thủ tục pháp lý hay phụ thuộc hoàn toàn vào con cái.
Bên cạnh khoản tiền chi tiêu hằng ngày, người cao tuổi cũng cần có một khoản tiết kiệm dài hạn đóng vai trò là "lá chắn" tài chính.
Một người hàng xóm của tôi là dì Vương từng suýt bị lừa đầu tư vào một sản phẩm mang tên "quỹ dưỡng già và chăm sóc sức khỏe". Đơn vị này quảng cáo lợi nhuận lên tới 18% mỗi năm, tức đầu tư khoảng 360 triệu đồng sẽ thu về gần 65 triệu đồng tiền lãi mỗi năm, kèm theo các gói khám sức khỏe miễn phí và du lịch nghỉ dưỡng.
Dì Vương suýt rút toàn bộ khoản tiết kiệm khoảng 720 triệu đồng để đầu tư.
May mắn là khi về nhà lấy giấy tờ, con gái bà nhìn thấy tờ quảng cáo và lập tức gọi điện xác minh với ngân hàng. Kết quả cho thấy đơn vị này hoàn toàn không đủ điều kiện hoạt động.
Ảnh minh họa
Năm ngoái, địa phương nơi bà sinh sống đã triệt phá một đường dây lừa đảo tương tự. Có người là giáo viên nghỉ hưu đã đầu tư khoảng 1 tỷ đồng nhưng đến nay vẫn chưa thể lấy lại tiền.
Sau sự việc, dì Vương quyết định gửi khoảng 1,08 tỷ đồng vào chứng chỉ tiền gửi kỳ hạn 3 năm tại một ngân hàng lớn với lãi suất khoảng 1,65% mỗi năm.
Sau ba năm, số tiền lãi bà nhận được vào khoảng 50 triệu đồng, gần gấp đôi so với việc để tiền trong tài khoản thanh toán.
Đó là khoản tiền mà hai vợ chồng xác định sẽ chỉ dùng khi thật sự cần thiết và tuyệt đối không mang đi đầu tư vào những sản phẩm hứa hẹn lợi nhuận quá cao.
Thực tế, những lời quảng cáo như "lãi suất cao nhưng vẫn đảm bảo an toàn vốn" hay "đầu tư dành riêng cho người hưu trí" thường tiềm ẩn rất nhiều rủi ro.
Nhiều bậc cha mẹ lớn tuổi luôn muốn tích góp để hỗ trợ con cái, nhưng thực tế các con cũng đang phải gánh nhiều khoản chi như tiền mua nhà, trả góp xe hay nuôi con nhỏ.
Sự hỗ trợ lớn nhất mà cha mẹ có thể dành cho con đôi khi chính là tự chăm sóc sức khỏe và chuẩn bị tài chính đầy đủ để không phải rơi vào tình huống khẩn cấp giữa đêm khiến cả gia đình hoang mang.
Quỹ dự phòng cho các tình huống y tế
Ngoài khoản tiết kiệm dài hạn, người cao tuổi cũng nên dành riêng một quỹ dự phòng cho các tình huống y tế.
Một bản tin địa phương từng đưa tin về ông Lưu, 71 tuổi, bị nhồi máu cơ tim và phải cấp cứu khẩn cấp. Tổng chi phí đặt stent cùng điều trị lên tới khoảng 288 triệu đồng.
May mắn là trước đó, ông đã chuẩn bị riêng một khoản tiền dự phòng gửi tiết kiệm kỳ hạn 1 năm và tự động tái tục. Khi cần, ông có thể rút ngay mà gần như không ảnh hưởng đến tiền lãi.
Gia đình nhanh chóng đóng viện phí, làm thủ tục nhập viện mà không phải chờ con trai bay từ nơi khác về.
Khi đến bệnh viện, người con trai xúc động nói:
"Con thấy yên tâm vì bố vẫn để riêng khoản tiền này. Nếu bố gửi hết vào sổ tiết kiệm dài hạn thì lúc cần sẽ rất vất vả."
Theo kinh nghiệm của nhiều chuyên gia tài chính, người trên 70 tuổi nên chuẩn bị khoảng 360-720 triệu đồng làm quỹ dự phòng y tế và các trường hợp khẩn cấp.
Ảnh minh họa
Hiện nay, chi phí người bệnh phải tự chi trả cho một ca đặt stent tim có thể dao động khoảng 54-144 triệu đồng tùy từng trường hợp. Với một số loại thuốc điều trị ung thư thế hệ mới, chi phí có thể lên tới 29-36 triệu đồng mỗi tháng.
Có sẵn khoản tiền dự phòng sẽ giúp người cao tuổi chủ động điều trị khi cần, đồng thời giảm gánh nặng tài chính cho con cháu.
Không nên giữ bí mật tuyệt đối về nơi cất sổ tiết kiệm hay mật khẩu
Một điều quan trọng khác là không nên giữ bí mật tuyệt đối về nơi cất sổ tiết kiệm hay mật khẩu.
Con cái có thể biết vị trí cất giữ giấy tờ và thông tin cần thiết để xử lý khi có tình huống khẩn cấp, nhưng không nhất thiết phải trực tiếp quản lý tài sản của cha mẹ.
Nhờ vậy, nếu chẳng may xảy ra biến cố, gia đình có thể nhanh chóng làm thủ tục rút tiền mà không phải mất nhiều ngày tìm kiếm giấy tờ hay thực hiện thêm các thủ tục pháp lý phức tạp.
Từng có trường hợp một cụ ông qua đời vì đột quỵ, nhưng sổ tiết kiệm lại được cất trong chiếc áo bông cũ. Con cháu phải tìm kiếm suốt nửa tháng mới phát hiện. Đến lúc đó, việc giải quyết thủ tục đã trở nên phức tạp và mất rất nhiều thời gian.
