Có những loài cây chỉ cần một vài bông hoa cũng đủ khiến cả không gian ngập tràn hương thơm. Dành dành là một trong số đó. Những bông hoa trắng tinh, hương thơm ngọt ngào cùng dáng cây xanh tốt quanh năm khiến loài cây này từ một loại cây mọc tự nhiên dần trở thành cây cảnh được nhiều người yêu thích, thậm chí những cây được tạo dáng đẹp còn có giá trị lên tới hàng triệu đồng.
Dành dành còn được gọi là chi tử, bạch thiên hương, thủy hoàng chi, tên tiếng Anh là Gardenia, thuộc họ Thiến Thảo (Rubiaceae). Loài cây này có nguồn gốc từ các khu vực nhiệt đới và cận nhiệt đới trên thế giới. Cây có dạng thân gỗ hoặc bụi nhỏ, lá xanh bóng, mọc đối, tán cây khá đẹp và có sức sống tốt.
Điểm hấp dẫn nhất của dành dành chính là hoa thơm nức. Hoa thường có màu trắng tinh khi mới nở, cánh hoa mềm mại, nổi bật trên nền lá xanh. Hương thơm ngọt, đậm và lan tỏa mạnh, chỉ cần vài bông nở cũng có thể khiến không gian xung quanh ngập mùi hương dễ chịu. Sau một thời gian, hoa có thể chuyển dần sang màu vàng trước khi tàn, tạo nên vẻ đẹp khá thú vị.
Không chỉ để ngắm hoa, dành dành còn có nhiều giá trị khác. Lá, thân, rễ, hoa và đặc biệt là hạt dành dành đều được sử dụng trong y học cổ truyền với nhiều mục đích khác nhau. Hạt sau khi thu hái, phơi khô có thể được dùng làm dược liệu và tạo màu tự nhiên trong ẩm thực. Màu vàng từ hạt dành dành thường được sử dụng để tạo màu cho bánh, xôi, các món kho và một số món ăn truyền thống.
Nhờ thân cây có khả năng phát triển thành dáng đẹp, dành dành cũng là một loại cây được những người chơi cây cảnh lựa chọn để lên chậu, uốn tỉa thành bonsai. Những cây có thân già, gốc đẹp, cành phân bố hài hòa và được tạo dáng công phu có thể trở thành những tác phẩm bonsai giá trị, thậm chí có cây được bán với giá hàng triệu đồng.
Bên cạnh giá trị làm cảnh, dành dành còn được yêu thích bởi những ý nghĩa tốt đẹp trong phong thủy. Loài cây này thường được gắn với tình yêu, sự đồng lòng, hy vọng, niềm vui và sự thuần khiết. Màu trắng tinh khôi của hoa được xem là biểu tượng cho sự trong sáng, đồng thời gợi liên tưởng đến một tình yêu mới chớm nở, nhẹ nhàng và e ấp.
Dành dành cũng là loài cây xanh tốt, có sức sống bền bỉ. Vì vậy, cây thường được liên tưởng đến sự kiên trì và nhẫn nại. Hương thơm dịu ngọt của hoa mang lại cảm giác thư thái, giúp không gian sống trở nên dễ chịu hơn.
Với vẻ ngoài thanh lịch, tán lá xanh quanh năm, hoa trắng đẹp và hương thơm nổi bật, dành dành vừa có giá trị trang trí vừa mang nhiều ý nghĩa tinh thần. Khi được trồng trong chậu và tạo dáng bonsai, loài cây dân dã này còn có thể trở thành một điểm nhấn sang trọng cho ban công, sân vườn hay không gian sống.
Cách trồng và chăm sóc hoa dành dành
Hoa dành dành có thể nhân giống bằng phương pháp giâm cành. Chỉ cần chọn cành bánh tẻ, cắm vào đất thì không lâu sau cành giâm sẽ bén rẽ. Trong quá trình chăm sóc hoa dành dành, bạn cần chú ý tới những yếu tố sau:
- Đất trồng:
Dành dành ưa đất hơi chua, tơi xốp và thoáng khí. Có thể trộn cát sông + đất mùn lá + đất akadama theo tỷ lệ 1:1:1 để vừa đảm bảo dinh dưỡng, vừa duy trì độ chua phù hợp cho cây.
- Ánh sáng:
Khi mới mua cây giống về, nếu thay chậu nên giữ nguyên bầu đất cũ, tránh làm tổn thương bộ rễ. Sau khi trồng sang chậu mới, tưới đẫm một lần rồi đặt cây ở nơi bán râm, thông thoáng trong khoảng một tuần. Sau đó mới đưa cây ra nơi có nhiều ánh sáng. Dành dành khá ưa nắng và không chịu bóng tốt, vì vậy cần đảm bảo cây nhận đủ ánh sáng để sinh trưởng và ra hoa.
- Nhiệt độ:
Dành dành ưa nóng nhưng sợ lạnh. Vào mùa hè, cây trồng ngoài trời có thể chịu được nắng, nhưng với cây trồng chậu vẫn nên che bớt nắng gắt vào buổi trưa, đồng thời giữ nơi trồng thông thoáng.
Có thể cho cây đón nắng nhẹ vào sáng sớm và chiều muộn. Khi mùa đông đến, cần giữ nhiệt độ trên 0°C. Ở miền Bắc, nếu nhiệt độ xuống dưới khoảng 8°C, nên đưa cây vào trong nhà, tránh đặt sát nguồn sưởi và chú ý tăng độ ẩm xung quanh.
- Tưới nước, bón phân:
Khi lớp đất mặt khô khoảng 2-3 cm thì mới tưới, tránh tưới quá thường xuyên khiến chậu bị úng và rễ dễ thối.
Vào mùa xuân và mùa thu, có thể bón phân định kỳ theo nguyên tắc ít một, bón thường xuyên, sử dụng loại phân dành cho cây hoa thông thường. Mùa hè và mùa đông không cần bón phân.
- Cắt tỉa:
Dành dành có khả năng phân cành tự nhiên tốt nên không nhất thiết phải bấm ngọn. Sau khi hoa tàn, có thể ngắt bỏ hoa và đài hoa, sau đó cắt tại vị trí cách hoa khoảng 2-3 lá.
Cách này giúp cây nhanh phát triển cành mới, từ đó hình thành thêm nụ và tiếp tục cho hoa. Cây cũng khá chịu cắt tỉa, vì vậy người chơi bonsai có thể tùy theo sở thích để tạo dáng, định hình tán cây.
