Giữa tháng 1 vừa qua, Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam (NXBGDVN) thông tin, toàn bộ 1.132 sách giáo khoa (SGK), sách giáo viên, sách bài tập theo Chương trình giáo dục phổ thông 2018 đã được chuẩn hóa dữ liệu số ngay từ khâu bản thảo.
Số hóa sách không đơn thuần là quét giấy thành file PDF. Đó là quá trình chuẩn hóa, tái cấu trúc và kết nối dữ liệu, để mỗi cuốn sách không còn tồn tại đơn lẻ mà trở thành một phần của hệ sinh thái học liệu số. Hoạt động này nằm trong nỗ lực của NXBGDVN để tăng tốc xây dựng cơ sở dữ liệu lớn (Big Data) đối với hệ thống SGK, sách bài tập và sách tham khảo, nhằm thay đổi căn bản cách quản lý, biên soạn và phát hành học liệu.
Trước đó, theo Nghị quyết 71-NQ/TW, bộ SGK “Kết nối tri thức với cuộc sống” của NXB Giáo dục Việt Nam được lựa chọn làm SGK thống nhất trên toàn quốc từ năm học 2026-2027.
Song hành với chủ trương đó, Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) định hướng đẩy mạnh số hóa SGK và xây dựng hệ sinh thái học liệu số dùng chung, giúp học sinh trên mọi miền đất nước được tiếp cận tri thức chuẩn hóa, bình đẳng và miễn phí.
Ngành giáo dục đang xây dựng và mở rộng một hệ sinh thái học liệu số toàn diện, trong đó số hóa SGK và ứng dụng các nền tảng học liệu số được xem là giải pháp chiến lược nhằm hiện đại hoá dạy và học, giảm gánh nặng chi phí, tăng công bằng tiếp cận tri thức và chuẩn bị học sinh sẵn sàng cho các kỳ thi lớn.
Các chuyên gia giáo dục cho rằng, việc số hóa SGK không chỉ giúp giảm gánh nặng sách vở mà còn thúc đẩy thay đổi tư duy dạy học, quản trị nhà trường và năng lực công dân số cho học sinh trong thời đại công nghệ.
Song song với việc số hóa SGK, các cơ quan giáo dục và doanh nghiệp công nghệ đã phối hợp triển khai các nền tảng học liệu số dùng chung, miễn phí, mở ra cơ hội cho học sinh, giáo viên và phụ huynh tiếp cận học liệu điện tử mọi lúc, mọi nơi bằng thiết bị kết nối internet.
Trong bối cảnh đó, ứng dụng Học liệu số (tên miền: hoclieuso.nxbgd.vn) do Công ty Cổ phần Tập đoàn Công nghệ Giáo dục AI kết hợp với NXB Giáo dục Việt Nam đang được triển khai để mang SGK điện tử miễn phí và hệ thống ôn luyện trực tuyến đến học sinh trên máy tính và thiết bị di động, giúp các em ôn tập theo chương trình chuẩn và luyện đề sát cấu trúc mới của kỳ thi THPT tốt nghiệp.
Đây được xem như một “điểm tựa” hỗ trợ học sinh tự học mọi lúc mọi nơi, giảm tải chi phí, đồng thời tăng kỹ năng tự học, điều rất cần thiết trong bối cảnh giáo dục số hóa.
Học Liệu Số hiện đã số hóa đầy đủ nội dung sách giáo khoa từ bậc Tiểu học đến Trung học phổ thông, bao phủ nhiều môn học như Toán, Ngữ văn, Khoa học, Lịch sử, Địa lý… Qua đó, hình thành một kho học liệu điện tử toàn diện, hỗ trợ hiệu quả cho cả việc dạy và học trong bối cảnh chuyển đổi số giáo dục.
Với nền tảng Học Liệu Số, học sinh không còn phải mang theo balo nặng trĩu sách vở mỗi ngày. Thay vào đó, chỉ cần một thiết bị duy nhất như máy tính, máy tính bảng hoặc điện thoại thông minh là có thể truy cập đầy đủ tài liệu học tập cần thiết. Cách học này không chỉ giúp việc học trở nên linh hoạt, tiện lợi hơn, mà còn tạo điều kiện để học sinh chủ động tự học mọi lúc, mọi nơi.
Nền tảng được thiết kế đơn giản, thân thiện và dễ sử dụng, phù hợp với học sinh ở nhiều bậc học cũng như giáo viên ở mọi cấp độ. Người dùng có thể tìm kiếm bài học nhanh chóng, tiếp cận nội dung đa dạng mà không gặp rào cản về thao tác hay công nghệ.
Điểm nổi bật của Học Liệu Số là việc số hóa toàn bộ kiến thức trong sách giáo khoa dưới dạng nội dung điện tử sinh động. Thay vì chỉ tiếp cận kiến thức qua những hình ảnh tĩnh trên trang giấy, học sinh có thể học qua mô hình 3D, video minh họa chi tiết, thí nghiệm ảo và các hoạt động tương tác…
Mục tiêu dài hạn của nền tảng này là xây dựng một hệ sinh thái học liệu số đồng bộ, mở và dễ sử dụng, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục phổ thông, rút ngắn khoảng cách số giữa vùng thành thị và vùng sâu vùng xa, và đặt nền tảng cho một nền giáo dục hiện đại, linh hoạt và phù hợp với yêu cầu thời đại số.
