Từ đời cụ nhà tôi, hai gia đình đã có lời hứa hôn cho con cháu. Ngày ấy, cả hai bên đều chỉ là những gia đình bình thường ở quê, sống gần nhau, gắn bó như người một nhà nên các cụ vui miệng hẹn rằng sau này nếu có con trai, con gái thì sẽ kết thông gia.
Lời hứa ấy được truyền từ đời này sang đời khác như một sự ràng buộc về tình nghĩa.
Thế nhưng thời gian trôi qua, mọi thứ cũng dần thay đổi. Nhà thông gia làm ăn ngày càng phát đạt, có của ăn của để, xây nhà to, đi xe đẹp, trở thành gia đình khá giả nhất vùng. Còn nhà tôi vẫn chỉ quanh quẩn với mấy sào ruộng, cuộc sống đủ ăn đủ mặc nhưng chẳng thể khá lên.
Ảnh minh họa
Ngay từ khi con gái tôi chuẩn bị về làm dâu, tôi đã biết sự chênh lệch ấy sẽ khiến con chịu nhiều thiệt thòi.
Tôi từng ngồi nói chuyện rất lâu với con, bảo rằng bây giờ không còn ai bắt buộc phải sống theo lời hứa của các cụ nữa, nếu con không muốn thì bố mẹ cũng không ép. Thế nhưng con bé chỉ cười hiền rồi nói: "Con với anh ấy lớn lên cùng nhau từ nhỏ, cũng là bạn thanh mai trúc mã. Con thương anh ấy, chỉ là con sợ không hợp với mẹ chồng thôi. Còn chuyện các cụ đã sắp đặt, con cũng muốn giữ trọn chữ tín cho hai gia đình".
Nghe con nói vậy, tôi chỉ biết ôm con vào lòng, thầm cầu mong cuộc hôn nhân ấy sẽ bình yên.
Đúng như những gì tôi lo lắng, sau khi về làm dâu, con gái tôi không ít lần bị mẹ chồng chê bai ngầm vì nhà nghèo. Dù bà ấy không nói thẳng trước mặt tôi nhưng qua vài lần tiếp xúc, tôi cũng đủ hiểu bà luôn cho rằng nhà mình không môn đăng hộ đối với gia đình bà.
Con gái tôi lại là đứa sống nhẫn nhịn, chuyện gì cũng giữ trong lòng. Mỗi lần tôi hỏi ở nhà chồng có ai làm khó không thì con đều cười bảo mọi thứ vẫn ổn, vợ chồng con thương nhau là được.
Sau này khi con mang thai, tôi chỉ mong đến ngày con sinh để đón con về nhà ngoại ở cữ vài tháng. Tôi đã chuẩn bị sẵn một căn phòng sạch sẽ, còn định nuôi thêm mấy chục con gà để mỗi ngày hầm một con cho con gái bồi bổ.
Ảnh minh họa
Thế nhưng chồng tôi lại ngăn cản. Ông bảo con gái đi lấy chồng rồi, sinh con mà về nhà ngoại ở sẽ không đúng phép tắc, hơn nữa bà thông gia vốn là người rất sĩ diện và kiêu ngạo, chắc chắn sẽ cho rằng nhà mình coi thường nhà chồng.
Tôi biết ông nói cũng có lý nên đành nuốt nước mắt vào trong, thương con đến mấy cũng chỉ biết đứng nhìn.
Tôi cố nhẫn nhịn, đợi đúng 10 ngày sau sinh mới dám sang thăm con. Lúc chuẩn bị đi, tôi còn phân vân mãi không biết nên mang gì. Mang nhiều thì sợ người ta cười nhà quê thích thể hiện, mang ít thì thấy thương con quá.
Cuối cùng tôi chỉ xách theo chục quả trứng gà ta do chính tay mình nuôi, nghĩ rằng tuy chẳng đáng bao nhiêu nhưng cũng là tấm lòng của người mẹ.
Vừa bước vào nhà, nhìn thấy con gái bế cháu, tim tôi như thắt lại. Con vừa nhìn thấy mẹ đã rơm rớm nước mắt, cố cười nhưng khóe mắt đỏ hoe. Chỉ ánh mắt ấy thôi cũng đủ để tôi hiểu những ngày ở cữ của con chẳng hề dễ chịu.
Trong khi đó, bà thông gia thì niềm nở tiếp chuyện tôi, miệng không ngừng khoe rằng bà chăm con dâu kỹ lắm, nào là mỗi ngày đều hầm đồ bổ, nào là không để con dâu phải động tay động chân việc gì.
Người ngoài nghe chắc sẽ nghĩ con gái tôi số sướng lắm. Nhưng nhìn đứa con mình đứt ruột sinh ra, tôi biết tất cả không giống những gì bà ấy nói.
Ảnh minh họa
Mới sinh 10 ngày mà con gầy xọp đi thấy rõ, khuôn mặt xanh xao, mắt thâm quầng vì thiếu ngủ, tóc tai thì bết lại, khô xơ, nhìn là biết từ hôm sinh đến giờ chắc cũng chẳng được gội đầu tử tế. Người làm mẹ như tôi chỉ muốn ôm con vào lòng mà khóc.
Tôi mang chục quả trứng xuống bếp định cất vào tủ lạnh. Vừa mở cánh cửa tủ ra, tôi bỗng đứng sững. Bên trong chất kín khoảng 5 chiếc hộp nhựa lớn nhỏ khác nhau, tất cả đều được dán giấy ghi rất rõ hai chữ "Móng giò hầm".
Tôi còn tưởng nhà thông gia có cỗ bàn hay chuẩn bị đãi khách nên vô tư quay sang hỏi con gái: "Ủa, nhà chồng con thích ăn móng giò lắm hả? Sao chuẩn bị nhiều thế này?".
Không ngờ con gái cúi mặt lí nhí đáp: "Mẹ ơi... tất cả đều là phần của con".
Nghe xong mà người tôi nóng bừng lên. Tôi cứ tưởng mình nghe nhầm nên hỏi lại. Con mới kể rằng mẹ chồng tin tuyệt đối vào quan niệm phụ nữ sau sinh muốn nhiều sữa thì phải ăn thật nhiều móng giò hầm.
Cứ khoảng 2-3 ngày bà lại mua cả chục chiếc móng giò về hầm một lượt, sau đó chia thành từng hộp cất trong tủ lạnh. Đến mỗi bữa, bà chỉ việc lấy ra hâm nóng rồi bắt con gái tôi ăn.
Ảnh minh họa
Ngày 3 bữa, tuần 6 ngày đều như vậy. Hết hộp này lại đến hộp khác, gần như không có món nào khác thay đổi. Tôi nghe mà nghẹn cả cổ. Nhà giàu thật đấy, chăm con dâu cũng thật đấy, nhưng cách chăm ấy khiến người ta thấy ngột ngạt hơn là hạnh phúc.
Tôi kéo con gái ra một góc rồi nhỏ nhẹ bảo: "Nếu con không thích thì đừng cố ăn nữa. Mẹ chồng thương thì thương thật, nhưng con cũng phải nghĩ đến bản thân mình".
Thế nhưng con chỉ lắc đầu, cười buồn rồi nói: "Con biết mẹ chồng chỉ muốn tốt cho con. Nếu con không ăn, mẹ sẽ nghĩ con phụ lòng, rồi lại buồn. Con cố chịu thêm một thời gian nữa thôi".
Hôm ấy ra về, tôi cứ ám ảnh mãi hình ảnh chiếc tủ lạnh chất kín những hộp móng giò hầm.
Tâm sự từ độc giả tuchi...
Từ lâu, món móng giò hầm đã trở thành món ăn quen thuộc trong thực đơn của nhiều bà mẹ sau sinh. Không ít gia đình tin rằng chỉ cần ăn thật nhiều móng giò thì sữa mẹ sẽ về dồi dào, em bé sẽ có đủ sữa bú. Thậm chí, có những sản phụ phải ăn món này liên tục nhiều tuần, thậm chí nhiều tháng sau sinh. Tuy nhiên, quan niệm này có hoàn toàn đúng hay không vẫn là điều được nhiều chuyên gia dinh dưỡng và bác sĩ sản khoa phân tích dưới góc độ khoa học.
Móng giò hầm có thực sự là lợi sữa?
Cho đến nay, chưa có nghiên cứu khoa học nào chứng minh móng giò lợn có khả năng kích thích tuyến sữa hoạt động hoặc làm tăng lượng sữa mẹ một cách trực tiếp.
Thực tế, lượng sữa của người mẹ phụ thuộc chủ yếu vào hoạt động của hai hormone quan trọng là prolactin (kích thích tạo sữa) và oxytocin (giúp sữa tiết ra ngoài). Hai hormone này được kích thích mạnh nhất khi em bé bú mẹ thường xuyên hoặc khi mẹ hút sữa đều đặn.
Nói cách khác, càng cho con bú đúng cách và thường xuyên thì cơ thể càng nhận được tín hiệu để sản xuất nhiều sữa hơn, chứ không phải do ăn riêng một loại thực phẩm nào.
Móng giò hầm chỉ là một món ăn giàu năng lượng, có thể giúp người mẹ bổ sung thêm calo và protein để phục hồi sức khỏe sau sinh. Khi cơ thể được cung cấp đầy đủ dinh dưỡng, mẹ sẽ có điều kiện tốt hơn để sản xuất sữa, nhưng điều đó không có nghĩa móng giò chính là yếu tố quyết định lượng sữa.
Vì sao nhiều người ăn móng giò lại thấy sữa về nhiều hơn?
Nhiều bà mẹ chia sẻ rằng sau khi ăn móng giò hầm, họ cảm thấy ngực căng hơn và sữa về nhiều hơn.
Theo các chuyên gia, điều này có thể đến từ nhiều nguyên nhân khác nhau.
Thứ nhất, sau sinh vài ngày, sữa mẹ vốn đã bắt đầu về nhiều hơn theo cơ chế sinh lý tự nhiên. Việc trùng hợp thời điểm ăn móng giò khiến nhiều người lầm tưởng chính món ăn này tạo ra tác dụng.
Thứ hai, móng giò thường được nấu cùng lượng nước khá lớn dưới dạng canh hoặc hầm. Khi ăn, người mẹ đồng thời bổ sung thêm nhiều nước cho cơ thể. Việc uống đủ nước cũng góp phần hỗ trợ quá trình tiết sữa.
Thứ ba, khi được gia đình chăm sóc chu đáo, tâm lý người mẹ thoải mái hơn, giảm căng thẳng sau sinh. Tinh thần tích cực cũng là một yếu tố rất quan trọng giúp sữa tiết ra thuận lợi.
Ăn quá nhiều móng giò có thể gây hại
Điều đáng lưu ý là móng giò lợn chứa rất nhiều chất béo bão hòa và cholesterol, trong khi lượng protein lại không cao như nhiều người vẫn nghĩ.
Theo bảng thành phần dinh dưỡng, phần lớn năng lượng trong móng giò đến từ lớp da và mỡ dưới da. Nếu ăn với số lượng vừa phải thì không đáng lo ngại, nhưng nếu ngày nào cũng ăn, thậm chí ăn 2–3 bữa/ngày trong nhiều tuần liên tục thì có thể gây ra nhiều vấn đề.
Trước hết, người mẹ rất dễ tăng cân sau sinh, khiến việc lấy lại vóc dáng trở nên khó khăn hơn.
Ngoài ra, chế độ ăn quá nhiều chất béo còn khiến mẹ có cảm giác đầy bụng, ngán ăn, khó tiêu và táo bón. Một số sản phụ còn xuất hiện tình trạng rối loạn mỡ máu nếu kéo dài.
Đối với những mẹ bị tiểu đường thai kỳ hoặc có nguy cơ mắc bệnh tim mạch, việc ăn quá nhiều móng giò càng cần được hạn chế theo hướng dẫn của bác sĩ.
Chế độ ăn lợi sữa nên đa dạng thay vì chỉ tập trung vào một món
Các chuyên gia dinh dưỡng khuyến cáo, mẹ sau sinh không nên phụ thuộc vào một món ăn duy nhất với hy vọng có nhiều sữa.
Thay vào đó, khẩu phần ăn cần được xây dựng cân đối giữa các nhóm thực phẩm.
Mỗi ngày nên bổ sung đầy đủ thịt nạc, cá, trứng, sữa, các loại đậu, rau xanh, trái cây tươi và ngũ cốc nguyên hạt để cung cấp protein, vitamin, khoáng chất và chất xơ.
Nếu thích móng giò, mẹ hoàn toàn có thể ăn nhưng chỉ nên xem đây là một món ăn thay đổi khẩu vị, không nên ăn liên tục nhiều ngày.
Việc đa dạng thực phẩm không chỉ giúp cơ thể hấp thu đầy đủ dưỡng chất mà còn hạn chế cảm giác chán ăn – điều khá phổ biến ở phụ nữ sau sinh.
Những yếu tố giúp mẹ có nhiều sữa hơn
Thực tế, để duy trì nguồn sữa dồi dào, điều quan trọng nhất không nằm ở một món ăn mà là sự kết hợp của nhiều yếu tố.
Trẻ nên được bú mẹ càng sớm càng tốt sau sinh và bú theo nhu cầu. Mỗi lần em bé bú sẽ gửi tín hiệu đến não bộ để kích thích cơ thể sản xuất thêm sữa.
Mẹ cũng cần uống đủ khoảng 2–3 lít nước mỗi ngày, ngủ nghỉ hợp lý, giữ tinh thần thoải mái và tránh căng thẳng kéo dài.
Trong trường hợp mẹ phải đi làm sớm hoặc bé bú kém, việc hút sữa đúng lịch cũng giúp duy trì nguồn sữa hiệu quả.
Điều quan trọng nhất sau sinh là lắng nghe cơ thể người mẹ
Ở nhiều gia đình, xuất phát từ mong muốn tốt cho con dâu, người lớn thường ép sản phụ ăn thật nhiều móng giò, chân dê, chân chó hoặc một số món được truyền miệng là "lợi sữa". Tuy nhiên, mỗi người có khẩu vị, khả năng tiêu hóa và nhu cầu dinh dưỡng khác nhau.
Nếu người mẹ không thích hoặc ăn đến mức sợ hãi, buồn nôn thì việc ép ăn không những không giúp tăng sữa mà còn làm giảm cảm giác ngon miệng, ảnh hưởng đến tâm trạng. Căng thẳng, áp lực và mệt mỏi sau sinh lại chính là những yếu tố có thể khiến phản xạ tiết sữa bị ảnh hưởng.
Vì vậy, cách chăm sóc tốt nhất không phải là bắt mẹ sau sinh phải ăn thật nhiều một món nào đó, mà là xây dựng một thực đơn phong phú, cân đối, phù hợp với sở thích của mẹ và kết hợp với việc cho con bú đúng cách. Khi người mẹ được ăn ngon, nghỉ ngơi đầy đủ, tinh thần thoải mái và nhận được sự chia sẻ từ gia đình, đó mới là "bí quyết" quan trọng nhất để có nguồn sữa dồi dào và duy trì việc nuôi con bằng sữa mẹ lâu dài.
