Theo Thư viện Pháp luật, căn cứ khoản 1 Điều 27 Luật Phòng bệnh 2025, người dân được hưởng chính sách khám sức khỏe định kỳ hoặc khám sàng lọc miễn phí ít nhất mỗi năm một lần, áp dụng theo nhóm đối tượng và lộ trình ưu tiên do cơ quan có thẩm quyền quy định.
Nguồn kinh phí thực hiện chính sách này được bảo đảm từ nhiều nguồn, gồm: người sử dụng lao động chi trả cho người lao động theo quy định pháp luật; ngân sách nhà nước; quỹ bảo hiểm y tế; quỹ phòng bệnh; các khoản đóng góp, tài trợ hợp pháp và các nguồn kinh phí hợp pháp khác. Chính phủ sẽ quy định cụ thể phạm vi, đối tượng, lộ trình ưu tiên, cơ sở tổ chức khám và nguồn kinh phí thực hiện.
Như vậy, từ ngày 1/7/2026, người dân sẽ chính thức được hưởng chính sách khám sàng lọc miễn phí hằng năm sẽ được triển khai, tuy nhiên đối tượng và lộ trình ưu tiên cụ thể sẽ do Chính phủ quy định.
Về chính sách của Nhà nước trong công tác phòng bệnh từ ngày 1/7/2026, Điều 3 Luật Phòng bệnh 2025 quy định rõ vai trò chủ đạo của Nhà nước trong việc tổ chức, định hướng và huy động toàn xã hội tham gia phòng bệnh xác định Nhà nước giữ vai trò chủ đạo trong tổ chức và huy động toàn xã hội tham gia phòng bệnh; bảo đảm ngân sách cho y tế dự phòng; kiện toàn, hiện đại hóa hệ thống y tế dự phòng; phát triển và có chính sách ưu đãi đối với nhân lực y tế dự phòng, đặc biệt ở vùng khó khăn.
Bên cạnh đó, Nhà nước khuyến khích người dân chủ động phòng bệnh, xây dựng lối sống lành mạnh; đẩy mạnh nghiên cứu, ứng dụng khoa học – công nghệ và chuyển đổi số; tăng cường hợp tác công tư; xây dựng cộng đồng, trường học và nơi làm việc an toàn, khỏe mạnh.
Đồng thời, bảo đảm người dân được khám sức khỏe định kỳ hoặc khám sàng lọc miễn phí hằng năm, hỗ trợ dinh dưỡng trong phòng bệnh và khuyến khích nuôi con bằng sữa mẹ, bảo đảm dinh dưỡng và an toàn thực phẩm trong cơ sở giáo dục.
Theo báo Đại biểu Nhân dân, Vụ trưởng Vụ Bảo hiểm y tế, Bộ Y tế Trần Thị Trang cho biết, gói khám sức khỏe định kỳ miễn phí dựa trên quy định hiện hành. Mỗi người dân được khám các chuyên khoa cơ bản: tai – mũi - họng, răng -hàm - mặt, mắt, da liễu, hô hấp và nội tổng quát.
Ngoài ra còn được làm xét nghiệm máu, sinh hóa, siêu âm, X-quang, điện tim – tùy nhóm tuổi và yếu tố nguy cơ. Các chỉ tiêu này do bác sĩ chỉ định, kết quả sẽ được cập nhật vào sổ sức khỏe điện tử để quản lý thống nhất.
Theo ước tính, chi phí khám trung bình khoảng 300 nghìn đồng/người. Với hơn 80 triệu người không thuộc nhóm lao động (vì doanh nghiệp đã chi trả theo luật), tổng kinh phí khoảng 25 nghìn tỷ đồng.
Ngân sách không chi toàn bộ ngay năm 2026 mà thực hiện theo lộ trình, ưu tiên nhóm chính sách, trẻ em, người cao tuổi, người khuyết tật, đồng bào dân tộc thiểu số. Người có thẻ BHYT có thể được chi trả từ quỹ bảo hiểm y tế. Nhà nước sẽ huy động linh hoạt nhiều nguồn để bảo đảm tính bền vững.
Bà Trang chỉ rõ, đây là quyền lợi, không phải nghĩa vụ. Nhà nước vận động, khuyến khích người dân chủ động đi khám để phát hiện sớm bệnh tật và phòng ngừa từ xa. Chính sách này nhằm bảo đảm công bằng trong chăm sóc sức khỏe, giúp người dân, đặc biệt là nhóm yếu thế được kiểm tra định kỳ mà không phải lo chi phí.
Khám sàng lọc là gì?
Theo khoản 21 Điều 2 Luật Phòng bệnh 2025 (có hiệu lực từ 01/7/2026), khám sàng lọc được hiểu là hoạt động khám sức khỏe nhằm phát hiện sớm nguy cơ mắc bệnh và xác định người mắc bệnh theo từng nhóm đối tượng.
Như vậy, khám sàng lọc không phải khám tổng quát định kỳ, mà tập trung vào việc phát hiện sớm bệnh hoặc nguy cơ bệnh tật để kịp thời theo dõi, can thiệp và điều trị, góp phần bảo vệ và nâng cao sức khỏe cộng đồng.
